Chặng đường mới phát triển thương mại điện tử quốc gia

Bộ Công Thương vừa ban hành Quyết định số 1568/QĐ-BCT về phê duyệt Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử quốc gia giai đoạn 2026 - 2030. Trong đó, đặt mục tiêu nâng cao năng lực doanh nghiệp, phấn đấu 70% doanh nghiệp ứng dụng thương mại điện tử, 100% giao dịch có hóa đơn điện tử...

Kế hoạch được xây dựng trên tinh thần thương mại điện tử là lĩnh vực tiên phong của nền kinh tế số, đóng vai trò then chốt trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy phát triển bền vững.

Một trong những điểm nhấn quan trọng là yêu cầu tổ chức không gian phát triển thương mại điện tử theo hướng đồng bộ, hiệu quả trên phạm vi cả nước; đồng thời thúc đẩy liên kết vùng, liên kết quốc tế nhằm huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, xây dựng thể chế và hạ tầng; doanh nghiệp và người tiêu dùng được xác định là lực lượng chủ lực trong phát triển thương mại điện tử bền vững.

Kế hoạch cũng nhấn mạnh vai trò của hệ thống chính trị và chính quyền các cấp trong triển khai thực hiện; đồng thời coi đây là căn cứ để các địa phương xây dựng kế hoạch phát triển thương mại điện tử phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Kế hoạch hướng tới việc nâng cao giá trị và năng lực cạnh tranh của thương mại điện tử Việt Nam, tiếp tục giữ vững vị thế trong nhóm các quốc gia có tốc độ phát triển thương mại điện tử hàng đầu khu vực và thế giới.

Cùng với đó là mục tiêu đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm Việt qua thương mại điện tử cả trong và ngoài nước; thu hẹp khoảng cách phát triển thương mại điện tử giữa các địa phương; phát triển thương mại điện tử theo hướng xanh, tuần hoàn, góp phần xây dựng xã hội công bằng và bền vững.

Cụ thể, về môi trường cạnh tranh, đặt mục tiêu 70% dân số trưởng thành tham gia mua sắm trực tuyến; doanh số bán lẻ thương mại điện tử tăng trưởng 20 - 30%/năm, chiếm 20% tổng mức bán lẻ hàng hóa quốc gia; giảm tỷ lệ website vi phạm quyền lợi người tiêu dùng xuống còn 5 - 10%.

Về nâng cao năng lực doanh nghiệp, phấn đấu 70% doanh nghiệp ứng dụng thương mại điện tử, 100% giao dịch có hóa đơn điện tử, 80% giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt, và 60% doanh nghiệp vừa và nhỏ hoạt động trên nền tảng thương mại điện tử.

Kế hoạch cũng xác định rõ yêu cầu phát triển đồng đều giữa các vùng. Tỷ trọng giao dịch thương mại điện tử B2C ngoài Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh đạt 50%; 60% xã và đơn vị hành chính tương đương có thương nhân bán hàng trực tuyến; tận dụng lợi thế từng vùng để phát triển liên kết vùng trong thương mại điện tử.

Đáng chú ý, yếu tố phát triển xanh và bền vững được đưa vào như một trụ cột với các chỉ tiêu cụ thể: giảm tỷ lệ bao bì nhựa còn tối đa 45%, nâng tỷ lệ bao bì tái chế lên 50%, ít nhất 40% doanh nghiệp sử dụng năng lượng sạch trong logistics thương mại điện tử và 50% doanh nghiệp áp dụng tiêu chuẩn đóng gói xanh.

Về phát triển nguồn nhân lực, mục tiêu đặt ra là 60% cơ sở giáo dục đại học, nghề nghiệp đào tạo ngành liên quan thương mại điện tử, và 1 triệu lượt người tham gia các khóa đào tạo kỹ năng ứng dụng thương mại điện tử, bao gồm doanh nghiệp, cá nhân và cán bộ nhà nước.

Thực tiễn phát triển của ngành thương mại điện tử đã khẳng định vai trò và vị thế tiên phong của ngành trong nền kinh tế số. Mặc dù kinh tế thế giới và khu vực gặp nhiều khó khăn nhưng thương mại điện tử Việt Nam luôn duy trì đà tăng trưởng ấn tượng, giữ tốc độ tăng trưởng cao và Việt Nam được ghi nhận có tốc độ phát triển thương mại điện tử dẫn đầu khu vực Đông Nam Á. 

Báo cáo Chỉ số Thương mại điện tử Việt Nam (EBI 2024) của Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam cho thấy, ước tính tốc độ tăng trưởng của thương mại điện tử Việt Nam năm 2023 tăng trên 25% so với năm trước và đạt 25 tỷ USD, trong đó, quy mô bán lẻ hàng hoá trực tuyến đạt 17,3 tỷ USD.