Thúc đẩy liên kết vùng trong phát triển thương mại điện tử – Nâng tầm sản phẩm vùng Trung du và miền núi phía Bắc

Minh Anh

Trong bối cảnh toàn cầu đang bước vào giai đoạn chuyển đổi số sâu rộng, thương mại điện tử (TMĐT) không chỉ là một hình thái tiêu dùng mới mà còn là một cấu phần thiết yếu trong cấu trúc phát triển kinh tế số của mỗi quốc gia. Tại Việt Nam, TMĐT đã chứng minh vai trò ngày càng quan trọng trong việc kết nối sản xuất với thị trường, đổi mới mô hình kinh doanh v

Tuy nhiên, sự phát triển TMĐT giữa các vùng, miền vẫn còn tồn tại những khoảng cách lớn. Điều này đặc biệt rõ rệt tại khu vực Trung du và miền núi phía Bắc – nơi tiềm năng nông sản và bản sắc văn hóa phong phú lại chưa được khai thác hiệu quả trên nền tảng số.

 

Lễ khai mạc chuỗi sự kiện “Thúc đẩy liên kết vùng trong phát triển thương mại điện tử – Nâng tầm sản phẩm vùng Trung du và miền núi phía Bắc”
Lễ khai mạc chuỗi sự kiện “Thúc đẩy liên kết vùng trong phát triển thương mại điện tử – Nâng tầm sản phẩm vùng Trung du và miền núi phía Bắc”. Ảnh: moit.gov.vn

 

Nhận thức rõ thách thức và cơ hội đó, chuỗi sự kiện “Thúc đẩy liên kết vùng trong phát triển thương mại điện tử – Nâng tầm sản phẩm vùng Trung du và miền núi phía Bắc” là hành động cụ thể nhằm hiện thực hóa chiến lược phát triển kinh tế số toàn diện, công bằng và bền vững tại các địa phương còn nhiều khó khăn đã được diễn ra lại Lai Châu.

 

Bà Lê Hoàng Oanh – Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số nhận định, chuyển đổi số không còn là sự lựa chọn, mà đã trở thành một yêu cầu bắt buộc. Trong tiến trình ấy, TMĐT giữ vai trò là một trong những trụ cột quan trọng nhất, đặc biệt tại những khu vực mà hạ tầng vật lý còn hạn chế nhưng lại sở hữu những giá trị sản phẩm đặc thù rất cao. Vùng Trung du và miền núi phía Bắc, với hệ sinh thái đa dạng, tài nguyên đặc sản như chè Shan tuyết, gạo Séng Cù, mật ong bạc hà, dược liệu quý, thổ cẩm và hàng thủ công truyền thống, chính là một trong những địa bàn như vậy.

 

Mặc dù được thiên nhiên ưu đãi, song khu vực này hiện vẫn đối mặt với ba nhóm thách thức lớn như: hạ tầng logistics chưa phát triển đồng đều, nhân lực thiếu kỹ năng số, và tập quán sản xuất – kinh doanh truyền thống còn phổ biến. Những rào cản đó khiến việc ứng dụng TMĐT chưa thể trở thành động lực phát triển thực sự cho nông nghiệp, du lịch hay các ngành hàng thủ công địa phương.

 

Trước thực trạng đó, hội nghị tại Lai Châu đã đưa ra một bộ giải pháp mang tính hệ thống. Bốn nhóm hành động chiến lược được Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số đề xuất bao gồm: (1) hoàn thiện cơ chế chính sách TMĐT cho vùng cao phù hợp với định hướng phát triển kinh tế số quốc gia; (2) ứng dụng công nghệ vào truy xuất nguồn gốc và bảo vệ thương hiệu địa phương; (3) phát triển hạ tầng logistics và chuỗi phân phối số; (4) nâng cao năng lực số cho doanh nghiệp, hợp tác xã và cán bộ địa phương thông qua đào tạo chuyên sâu và hỗ trợ kỹ thuật.

 

Để triển khai các giải pháp trên một cách thực chất, trong khuôn khổ sự kiện đã diễn ra lễ ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác giữa Trung tâm Phát triển Thương mại điện tử và Công nghệ số (eComDX) với các nền tảng TMĐT lớn như Shopee, TikTok Việt Nam, cùng đại diện các Sở Công Thương của Lai Châu, Thái Nguyên, Lạng Sơn, Yên Bái, Điện Biên. Đây là bước đi khởi đầu quan trọng nhằm thiết lập cơ chế phối hợp đa chiều, kết nối giữa các chủ thể nhà nước – doanh nghiệp – địa phương – cộng đồng, cùng hành động vì mục tiêu chung.

 

Không chỉ dừng ở cấp độ chính sách hay cam kết, chuỗi sự kiện tại Lai Châu còn là sân chơi thực hành cho các hộ sản xuất, hợp tác xã và doanh nghiệp địa phương. Các hoạt động như triển lãm số, hội thảo chuyên đề, Mega Livestream giới thiệu sản phẩm đặc sản, hay các lớp tập huấn thực hành TMĐT đã tạo điều kiện để những người sản xuất nhỏ được tiếp cận trực tiếp với công nghệ, hiểu rõ cách ứng dụng công cụ số vào quy trình sản xuất – kinh doanh hàng ngày.

 

Nhiều rào cản đó khiến việc ứng dụng TMĐT chưa thể trở thành động lực phát triển thực sự cho nông nghiệp, du lịch hay các ngành hàng thủ công địa phương.
Nhiều rào cản khiến việc ứng dụng TMĐT chưa thể trở thành động lực phát triển thực sự cho sản phẩm nông sản địa phương. Ảnh minh hoạ. Nguồn: moit.gov.vn

 

Đặc biệt, khu vực triển lãm công nghệ với hơn 50 gian hàng đã giới thiệu nhiều giải pháp tiên tiến, phù hợp với điều kiện địa phương. Nổi bật trong số đó là hệ thống Trust.gov.vn – nền tảng xác thực gian hàng uy tín; Truyxuat.gov.vn và Votas.vn – các hệ thống xác thực hàng chính hãng; Ekip.vn – nền tảng thiết kế website bán hàng không cần lập trình; Vsign.vn – hệ thống chữ ký số từ xa phục vụ xuất khẩu; cùng với các nền tảng hỗ trợ kết nối xuất khẩu trực tuyến như VietnamExport, ECVN. Những công cụ này giúp doanh nghiệp vùng cao giải quyết nhiều bài toán nan giải như: làm sao để xây dựng thương hiệu, chống hàng giả, tìm đầu ra, cắt giảm chi phí và tiếp cận khách hàng mới.

 

Để đảm bảo tính bền vững cho quá trình chuyển đổi số, Trung tâm eComDX cũng đưa ra mô hình đào tạo theo bốn trụ cột: “Go Online – Go Export – Go AI – Go Right”. Cụ thể, “Go Online” giúp doanh nghiệp thiết lập hiện diện số và học kỹ năng bán hàng trực tuyến; “Go Export” hỗ trợ vận hành trên các sàn TMĐT xuyên biên giới; “Go AI” trang bị năng lực ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong marketing và chăm sóc khách hàng; “Go Right” cập nhật hệ thống pháp lý và tiêu chuẩn hoá hoạt động kinh doanh. Đây là những cấu phần không thể thiếu để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực TMĐT tại địa phương, giúp cộng đồng doanh nghiệp tự tin tham gia sâu hơn vào nền kinh tế số.

 

Phát biểu tại hội nghị, ông Giàng A Tính – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu – cho biết: tỉnh đã xây dựng nhiều vùng sản xuất hàng hóa tập trung với những sản phẩm chiến lược như sâm Lai Châu, mắc ca, quế, chè hữu cơ. Tuy nhiên, các rào cản như hạ tầng số, thói quen kinh doanh truyền thống và thiếu kết nối vùng vẫn là những nút thắt cần được tháo gỡ. Ông cũng khẳng định rằng, sự kiện lần này không chỉ là bước đi tiên phong trong hành trình chuyển đổi số của Lai Châu mà còn là nền tảng để tỉnh nhà cam kết tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho các hộ kinh doanh, doanh nghiệp và hợp tác xã tham gia TMĐT.

 

Từ góc độ tổng thể, chuỗi sự kiện tại Lai Châu có ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi một tỉnh hay một vùng. Đây là mô hình mẫu cho cách tiếp cận TMĐT từ góc độ vùng lãnh thổ, trong đó yếu tố “liên kết vùng” được đặt lên hàng đầu. Liên kết không chỉ là giữa các tỉnh trong khu vực mà còn là kết nối giữa cơ quan nhà nước với nền tảng công nghệ, giữa người sản xuất với thị trường, giữa sản phẩm bản địa với khách hàng toàn cầu.

 

Sự kiện là hiện thực hoá cho cam kết “không để ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuyển đổi số”. Với sự hỗ trợ mạnh mẽ từ Trung ương, sự đồng hành của doanh nghiệp lớn và quyết tâm từ địa phương, vùng núi phía Bắc đang thực sự đứng trước một cơ hội mới: phát triển kinh tế số một cách toàn diện, bao trùm và bền vững.