Cao tốc Vinh – Thanh Thủy tăng tốc về đích sớm, tạo động lực phát triển vùng

Với quy mô 4 làn xe, cao tốc Vinh - Thanh Thủy có tổng mức đầu tư 23.940,34 tỷ đồng, dự án được triển khai trong giai đoạn 2025 – 2029 và được chia thành 10 dự án thành phần, trong đó có 1 dự án xây lắp và 9 dự án phục vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư.

Dự án không chỉ góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông liên vùng, kết nối nội tỉnh với các tuyến huyết mạch quốc gia mà còn mở ra dư địa phát triển mới cho khu vực phía Tây Nghệ An, đặc biệt trong thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp, du lịch và logistics. Đây cũng là tuyến giao thông quan trọng trong hành lang kết nối với nước bạn Lào, góp phần thúc đẩy giao thương quốc tế.

Hoàn thiện thủ tục, sẵn sàng khởi công trong tháng 5/2026

Theo báo cáo tại cuộc họp, đến nay dự án đã cơ bản hoàn thành các hồ sơ pháp lý quan trọng. Đối với dự án thành phần 1 (xây lắp), hồ sơ đã có ý kiến của Kiểm toán Nhà nước; Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có văn bản ủy quyền cho Chủ tịch UBND tỉnh phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường. Hiện các sở, ngành đang tiếp tục thẩm định để trình UBND tỉnh phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi trong tháng 4/2026.

Đối với 9 dự án thành phần phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng (GPMB), các địa phương làm chủ đầu tư đã được phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi, tạo nền tảng triển khai đồng bộ các bước tiếp theo. Tỉnh cũng đã cấp kinh phí 600 tỷ đồng cho các xã để thực hiện công tác này.

Ban Quản lý dự án công trình giao thông tỉnh đang đẩy nhanh việc hoàn thiện hồ sơ, với mục tiêu trong tháng 5/2026 sẽ phê duyệt từ 1–2 gói thầu đầu tiên, làm cơ sở tổ chức khởi công dự án vào ngày 19/5/2026. Đáng chú ý, tỉnh đặt mục tiêu phấn đấu hoàn thành và đưa dự án vào sử dụng vào cuối năm 2028, sớm hơn một năm so với tiến độ Trung ương giao, thể hiện quyết tâm chính trị rất cao trong chỉ đạo, điều hành.

Tập trung giải phóng mặt bằng, đảm bảo tiến độ và đồng thuận

Một trong những nội dung then chốt của dự án là công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng. Theo thống kê, tổng số hộ bị ảnh hưởng bởi dự án là 2.688 hộ, trong đó có 331 hộ liên quan đến đất ở và 2.357 hộ liên quan đến đất nông nghiệp, lâm nghiệp; đồng thời có 274 ngôi mộ cần di dời.

Đến nay, công tác GPMB đã đạt được những kết quả bước đầu tích cực. Nhiều địa phương đã hoàn thành cơ bản công tác trích lục, trích đo, kiểm đếm và công khai phương án bồi thường (đợt 1). Một số địa phương như Hưng Nguyên và Kim Liên đang chuẩn bị chi trả và bàn giao mặt bằng đợt 1 ngay trong tháng 4/2026.

Song song đó, việc xây dựng các khu tái định cư cũng được triển khai với tổng cộng 12 khu dành cho các hộ dân, cùng với 1 khu phục vụ trường bắn và 1 khu cho doanh nghiệp xăng dầu. Các khu này hiện đang trong các giai đoạn chuẩn bị đầu tư khác nhau, nhằm đảm bảo bố trí chỗ ở ổn định cho người dân bị ảnh hưởng.

Công tác di dời hạ tầng kỹ thuật cũng được chú trọng, bao gồm hệ thống điện từ 500kV đến hạ thế và mạng lưới viễn thông. Các phương án kỹ thuật đang được xây dựng đồng bộ, đảm bảo việc thi công không bị gián đoạn do thiếu mặt bằng sạch.

Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Võ Trọng Hải nhấn mạnh, đây là dự án trọng điểm quốc gia, do đó yêu cầu đặt ra là phải triển khai quyết liệt, đồng bộ, đảm bảo tiến độ, chất lượng, an toàn và hiệu quả đầu tư. Trong đó, công tác GPMB được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, phức tạp và cấp bách.

Theo chỉ đạo, Ban Quản lý dự án phải hoàn thành việc cắm mốc thực địa trước ngày 30/4/2026. Các địa phương căn cứ vào mốc này để triển khai các bước tiếp theo, đảm bảo hoàn thành GPMB đất nông nghiệp và lâm nghiệp trước ngày 30/4; hoàn thành bồi thường đất ở và tái định cư trước ngày 30/6; hoàn tất di dời toàn bộ các hộ dân bị ảnh hưởng trước ngày 30/8/2026.

Bên cạnh đó, tỉnh yêu cầu việc bồi thường phải được thực hiện công khai, minh bạch, thống nhất đơn giá trên toàn tuyến; Hội đồng GPMB hoạt động hiệu quả, đảm bảo khách quan, đúng quy định, không để xảy ra sai sót trong kiểm đếm và xác định tài sản.

Để đảm bảo tiến độ tổng thể, Chủ tịch UBND tỉnh cũng giao nhiệm vụ cụ thể cho các sở, ngành. Sở Nông nghiệp và Môi trường phải đảm bảo nguồn vật liệu xây dựng, khảo sát kỹ các mỏ đất, cát, đá và vị trí bãi thải. Lực lượng công an tăng cường kiểm soát hoạt động khai thác, vận chuyển vật liệu, ngăn chặn tình trạng lợi dụng dự án để trục lợi.

Đặc biệt, công tác lựa chọn nhà thầu phải được thực hiện nghiêm túc, đảm bảo các đơn vị tham gia có năng lực thực sự, không để xảy ra tình trạng mua bán thầu, qua trung gian. Các ngành điện lực, viễn thông và chính quyền địa phương phải phối hợp chặt chẽ trong việc di dời hạ tầng kỹ thuật, đảm bảo tiến độ chung của dự án.

Nhấn mạnh yêu cầu siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính, lãnh đạo tỉnh khẳng định sẽ xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân chậm trễ hoặc không đáp ứng tiến độ. Đồng thời, yêu cầu toàn hệ thống chính trị dồn lực, tập trung cao nhất để triển khai dự án đúng cam kết, vừa đảm bảo quyền lợi chính đáng của người dân, vừa đáp ứng yêu cầu phát triển chiến lược của quốc gia.