Xúc tiến đầu tư trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ

Khoảng trống nội địa hóa

Tuy nhiên, thực trạng hiện tại lại cho thấy sự phát triển của ngành công nghiệp hỗ trợ vẫn còn nhiều hạn chế, manh mún, thiếu tính kết nối và chưa đủ hấp dẫn các nhà đầu tư chiến lược, đặc biệt là trong bối cảnh dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu đang diễn ra mạnh mẽ trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Chính vì vậy, Hội thảo “Xúc tiến đầu tư trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ”, dự kiến tổ chức vào ngày 5/8/2025 tại Hà Nội, được kỳ vọng là bước đi chiến lược quan trọng nhằm thúc đẩy thu hút đầu tư có chiều sâu, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của ngành công nghiệp hỗ trợ Việt Nam trong dài hạn.

Sự kiện do Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) chủ trì, phối hợp cùng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính), Tổ chức Xúc tiến thương mại Nhật Bản (JETRO) tại Hà Nội và nhiều đơn vị liên quan tổ chức, diễn ra như một hoạt động điểm nhấn quan trọng trong khuôn khổ hai triển lãm công nghiệp quy mô lớn là Triển lãm Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam – Nhật Bản (SIE 2025) và Triển lãm Quốc tế về máy móc, công nghệ ngành công nghiệp chế tạo và công nghiệp hỗ trợ (VME 2025), từ ngày 6 đến ngày 8/8/2025 tại Trung tâm Triển lãm I.C.E, 91 Trần Hưng Đạo, Hà Nội. Đây không chỉ là dịp để giới thiệu các cơ hội đầu tư và kết nối giao thương giữa doanh nghiệp Việt Nam và các nhà đầu tư nước ngoài, mà còn là một diễn đàn đối thoại chính sách, trao đổi thực tiễn và phân tích chiến lược nhằm hướng đến sự phát triển có hệ thống và có định hướng cho ngành công nghiệp hỗ trợ Việt Nam.

Tính đến nay, Việt Nam có khoảng 5.000 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ, chủ yếu trong các ngành cơ khí, điện tử, dệt may, da giày. Dù vậy, gần 88% trong số đó là doanh nghiệp nhỏ và vừa, phần lớn vẫn sử dụng công nghệ lạc hậu, chưa đạt các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế, chỉ khoảng 10% có ứng dụng tự động hóa trong sản xuất và chưa tới 20% đạt các chứng nhận ISO hoặc triển khai mô hình quản trị tiên tiến như 5S, Lean, TQM. Điều này khiến các doanh nghiệp trong nước thường chỉ có thể tham gia ở các công đoạn gia công đơn giản, khó tiếp cận các đơn hàng lớn, yêu cầu cao về kỹ thuật, quản lý và kiểm soát chất lượng từ các tập đoàn đa quốc gia là hạt nhân của chuỗi cung ứng toàn cầu. Một hệ quả tất yếu là tỷ lệ nội địa hóa của nhiều ngành công nghiệp mũi nhọn vẫn ở mức thấp: ngành ô tô vẫn chưa đạt mục tiêu nội địa hóa 40% theo chiến lược phát triển công nghiệp ô tô đến 2025; với ngành điện tử, Việt Nam dù đã trở thành cứ điểm sản xuất lớn của nhiều tập đoàn công nghệ toàn cầu nhưng giá trị tạo ra trong nước chủ yếu vẫn nằm ở chi phí nhân công, dịch vụ phụ trợ chứ chưa phải là các linh kiện có hàm lượng kỹ thuật cao.

…và áp lực nâng cấp chuỗi cung ứng

Trong bối cảnh đó, nhu cầu đặt ra là cần một chiến lược xúc tiến đầu tư chuyên biệt, bài bản và có chiều sâu nhằm lấp đầy khoảng trống trong hệ sinh thái công nghiệp, tăng cường năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp nội địa, hình thành mạng lưới liên kết bền vững giữa doanh nghiệp trong nước và các tập đoàn sản xuất quốc tế. Hội thảo sắp tới chính là một phần trong nỗ lực đó nhằm tạo kết nối trực tiếp giữa các nhà đầu tư nước ngoài với chính quyền các địa phương, các khu công nghiệp, cụm công nghiệp và cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam. Thông qua các hoạt động kết nối, trao đổi, trình bày định hướng và yêu cầu đầu tư, hội thảo kỳ vọng sẽ thúc đẩy hình thành chuỗi cung ứng nội địa có khả năng đáp ứng tiêu chuẩn toàn cầu, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, giảm phụ thuộc nhập khẩu và từng bước nâng tầm vị thế của ngành công nghiệp hỗ trợ Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Một trong những điểm sáng đáng chú ý của hội thảo là phần trình bày của tổ chức JETRO và đại diện các doanh nghiệp FDI đang hoạt động tại Việt Nam, cung cấp cái nhìn toàn cảnh về xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương, những tiêu chí lựa chọn nhà cung cấp linh kiện, phụ tùng của các tập đoàn toàn cầu trong các lĩnh vực ô tô, cơ khí chính xác, bán dẫn, điện tử. Những chia sẻ từ phía nhà đầu tư sẽ giúp doanh nghiệp Việt Nam hiểu rõ hơn các yêu cầu kỹ thuật, tiêu chuẩn quản lý, quy trình kiểm soát chất lượng, cũng như lộ trình đầu tư nâng cấp cần thiết để trở thành đối tác trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Quan trọng hơn, đây là cơ hội để các doanh nghiệp Việt xác định điểm yếu của mình – từ thiếu vốn, thiếu công nghệ đến yếu năng lực quản trị – và từ đó xây dựng kế hoạch đầu tư nâng cấp phù hợp với chiến lược tiếp cận đối tác quốc tế.

Hội thảo cũng sẽ dành thời lượng đáng kể để giới thiệu tiềm năng, định hướng thu hút đầu tư và chính sách ưu đãi từ các địa phương đang phát triển hạ tầng công nghiệp hỗ trợ như Hải Phòng, Bắc Ninh, Ninh Bình, Quảng Ninh... Các khu công nghiệp tiêu biểu như Deep C (Hải Phòng), Amber Yên Quang (Phú Thọ), các cụm công nghiệp hỗ trợ phía Nam Hà Nội, phía Bắc TP.HCM sẽ được giới thiệu như những trung tâm thu hút đầu tư mới, với đầy đủ hệ thống hạ tầng, logistics và dịch vụ hỗ trợ cần thiết. Đây là thông tin quan trọng giúp nhà đầu tư nước ngoài có cái nhìn trực quan, so sánh các lựa chọn và đánh giá hiệu quả đầu tư, từ đó thúc đẩy các mối quan hệ hợp tác dài hạn, tạo dòng vốn chất lượng cao cho các địa phương đang chuyển hướng phát triển công nghiệp theo hướng chuyên sâu và bền vững.

Từ góc độ chính sách, hội thảo cũng là dịp để các cơ quan quản lý nhà nước lắng nghe phản hồi từ cộng đồng doanh nghiệp, từ đó hoàn thiện các chính sách hỗ trợ đầu tư, đặc biệt là ưu đãi thuế, hỗ trợ hạ tầng, phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật cao và các cơ chế chuyển giao công nghệ. Để ngành công nghiệp hỗ trợ thực sự trở thành động lực phát triển kinh tế, Việt Nam cần một hệ sinh thái đầu tư thân thiện, ổn định, có tầm nhìn dài hạn và đủ sức hấp dẫn các nhà đầu tư chiến lược bởi họ không chỉ mang vốn, mà còn mang theo công nghệ, kỹ năng quản trị, mạng lưới cung ứng và tầm nhìn toàn cầu.