Xuất khẩu nông, lâm, thủy sản quý I đạt gần 17 tỷ USD hướng tới mục tiêu 74 tỷ USD cả năm

Bám sát kịch bản đề ra

Thông tin từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, trong quý I/2026, giá trị xuất khẩu các mặt hàng nông sản đạt 8,93 tỷ USD, tăng 4,1%; giá trị xuất khẩu sản phẩm chăn nuôi đạt 197,7 triệu USD, tăng 54,3%; giá trị xuất khẩu thủy sản đạt 2,62 tỷ USD, tăng 13,3%; giá trị xuất khẩu lâm sản đạt 4,11 tỷ USD, giảm 2,4%; giá trị xuất khẩu đầu vào sản xuất đạt 834,3 triệu USD, tăng 56,7%; giá trị xuất khẩu muối đạt 3,3 triệu USD, tăng 31,7%.

Về thương mại, riêng tháng 3/2026, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 6,02 tỷ USD (giảm 1,5%), trong khi nhập khẩu đạt 4,47 tỷ USD (tăng 6,6%). Tính chung quý I, tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 16,69 tỷ USD, tăng 5,9%; nhập khẩu đạt 11,9 tỷ USD, tăng 3,6%. Nhờ đó, toàn ngành xuất siêu 4,78 tỷ USD, tăng 12% so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, giá xuất khẩu của phần lớn mặt hàng nông sản có xu hướng giảm. Trong các thị trường lớn, xuất khẩu sang Trung Quốc tăng mạnh (37,6%), Nhật Bản tăng nhẹ (0,7%), trong khi thị trường Hoa Kỳ giảm 5,2%.

Xét theo khu vực, châu Á tiếp tục là điểm sáng với kim ngạch đạt 7,5 tỷ USD (tăng 15,3%), trong khi châu Mỹ và châu Phi ghi nhận sự sụt giảm.

Một số ngành hàng vẫn duy trì đà tăng trưởng ấn tượng như rau quả tăng 32,1%, thủy sản tăng 13,3% và hồ tiêu tăng 28,8%. Ngược lại, nhiều mặt hàng chủ lực lại sụt giảm, như gỗ và sản phẩm gỗ giảm 3,5%, cà phê giảm 6,4% và hạt điều giảm 1,8%, chủ yếu do chi phí xăng dầu và logistics tăng cao.

Trong 3 tháng đầu năm, tốc độ tăng trưởng GDP toàn ngành trong 3 tháng đầu năm ước đạt 3,5 - 3,7%, cơ bản bám sát kịch bản đề ra. Hoạt động sản xuất được duy trì tốt, đảm bảo nguồn cung lương thực, thực phẩm cho tiêu dùng trong nước và phục vụ xuất khẩu.

Hướng tới mục tiêu 74 tỷ USD cả năm

Tuy nhiên, theo đánh giá của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cũng trong quý I, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản được dự báo vẫn đối mặt với nhiều khó khăn trong thời gian tới do tác động từ xung đột quân sự tại Trung Đông.

Diễn biến này tiềm ẩn nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng, làm tăng chi phí vận tải và ảnh hưởng đến các tuyến xuất khẩu quan trọng, đặc biệt là sang Trung Đông, châu Phi và châu Âu.

Trước bối cảnh đó, ngành đặt mục tiêu cả năm 2026 đạt tốc độ tăng trưởng khoảng 3,7%, phấn đấu đạt 4%. Trong đó, nông nghiệp dự kiến tăng 3,86%, thủy sản tăng 4,42% và lâm nghiệp tăng 5,51%. Tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản được kỳ vọng đạt 73 - 74 tỷ USD, tăng khoảng 4,2 - 5,6% so với năm 2025.

Phân kỳ tốc độ tăng trưởng theo quý, dự kiến quý I tăng 3,6%, 6 tháng tăng 3,7%, quý III tăng 3,8 - 3,9%; 9 tháng tăng 3,7 - 3,9%; quý IV tăng 3,7 - 4%.

Để đạt được mục tiêu này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng kịch bản với nhiều giải pháp trọng tâm sẽ được triển khai trong quý II và thời gian tới.

Trước mắt, ngành tập trung ổn định nguồn cung vật tư đầu vào như phân bón, xăng dầu nhằm giảm chi phí sản xuất; đồng thời theo dõi sát diễn biến xung đột và rủi ro logistics quốc tế để kịp thời cảnh báo doanh nghiệp.

Các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp cũng sẽ được đẩy mạnh, bao gồm giãn nợ, hỗ trợ lưu kho và xử lý các hợp đồng bị gián đoạn.

Tăng cường cập nhật thông tin về tình hình an ninh hàng hải tại khu vực vùng Vịnh, Biển Đỏ và kênh đào Suez; đánh giá kịp thời tác động đến chi phí vận tải, bảo hiểm và thời gian giao hàng.

Đồng thời, thiết lập cơ chế cảnh báo sớm cho doanh nghiệp về rủi ro vận chuyển và thanh toán; tăng cường vai trò của hệ thống Thương vụ Việt Nam tại các nước Trung Đông trong việc kết nối, xử lý tranh chấp thương mại.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, sẽ phối hợp với các hiệp hội ngành hàng như điều, cà phê, hồ tiêu, thủy sản, lúa gạo, rau quả… cập nhật tình hình đơn hàng, tồn kho, giá cả và đề xuất giải pháp linh hoạt tháo gỡ khó khăn theo từng ngành.

Song song đó, hoạt động xúc tiến thương mại sẽ được tăng cường, hướng tới đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, tận dụng các hiệp định thương mại tự do (FTA) và mở rộng sang các khu vực tiềm năng như Đông Á, Nam Á, EU, châu Phi và Mỹ Latinh.

Về dài hạn, ngành sẽ tiếp tục tái cơ cấu theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ và cải cách thủ tục hành chính. Đồng thời, chú trọng phát triển thị trường nội địa, giảm phụ thuộc vào xuất khẩu tiểu ngạch và nâng cao khả năng thích ứng trước biến động toàn cầu./.

Với những giải pháp đồng bộ, ngành nông, lâm, thủy sản được kỳ vọng sẽ duy trì đà tăng trưởng, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và đảm bảo an ninh lương thực trong năm 2026.