Xem xét niêm yết bạc để chuẩn hóa thị trường

Thị trường bạc tăng trưởng nhanh nhưng thiếu nền tảng chuẩn hóa

Trong bối cảnh giá bạc liên tục biến động với biên độ lớn, việc nghiên cứu niêm yết tại Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam được xem là một bước đi nhằm định hình lại cấu trúc thị trường, hướng tới kiểm soát rủi ro và nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực.

Theo đánh giá tại cuộc họp, nhu cầu giao dịch bạc trong nước đang gia tăng đáng kể, đặc biệt khi giá kim loại quý này liên tục biến động theo xu hướng chung của thị trường quốc tế. Tuy nhiên, khác với nhiều loại hàng hóa đã có cơ chế giao dịch tập trung, thị trường bạc tại Việt Nam vẫn chủ yếu dựa vào hình thức mua bán vật chất trực tiếp.

Mô hình này tồn tại nhiều hạn chế. Trước hết, việc thiếu một hệ thống giá tham chiếu thống nhất khiến thị trường dễ bị phân mảnh, mỗi khu vực hoặc doanh nghiệp có thể thiết lập mức giá riêng. Bên cạnh đó, tiêu chuẩn chất lượng và thông tin hàng hóa chưa được đồng bộ, làm giảm tính minh bạch trong giao dịch.

Quan trọng hơn, thị trường hiện chưa có các công cụ phòng ngừa rủi ro giá. Khi biến động xảy ra, cả người dân lẫn doanh nghiệp đều phải tự chịu tác động, từ đó làm gia tăng yếu tố đầu cơ và bất ổn. Chính những khoảng trống này đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về một cơ chế giao dịch hiện đại hơn, có khả năng kiểm soát và điều tiết thị trường hiệu quả.

Lộ trình hai giai đoạn và bài toán quản trị rủi ro

Trong giai đoạn đầu, bạc thỏi sẽ được thí điểm giao dịch trong nước dưới hình thức vật chất, nhằm kiểm chứng khả năng vận hành hệ thống, từ cơ chế giao nhận đến thanh toán bù trừ. Khi thị trường đạt độ ổn định nhất định, bước tiếp theo sẽ là liên thông với các sở giao dịch hàng hóa khu vực và quốc tế.

Cách làm này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro trong giai đoạn đầu mà còn tạo dư địa để hoàn thiện khung pháp lý, tiêu chuẩn hàng hóa và hệ thống hạ tầng kỹ thuật.

Các đơn vị kinh doanh vàng bạc như Phú Quý, Bảo Tín Mạnh Hải, Bảo Tín Minh Châu, SBJ hay Digi Invest đều thể hiện sự sẵn sàng tham gia, đặc biệt trong khâu cung ứng và giao nhận. Tuy nhiên, một thực tế được chỉ ra là nguồn cung bạc trong nước hiện vẫn phụ thuộc đáng kể vào nhập khẩu, điều này có thể ảnh hưởng đến tính ổn định của thị trường nếu không có cơ chế điều tiết phù hợp.

Trong khi đó, vai trò của hệ thống tài chính cũng được nhấn mạnh. Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam, đơn vị dự kiến cung cấp dịch vụ lưu ký, cho biết đã chuẩn bị về cơ sở vật chất và hệ thống kho lưu trữ, đồng thời sẵn sàng mở rộng quy mô khi thị trường phát triển. Điều này cho thấy yếu tố hạ tầng đặc biệt là lưu ký và bảo quản sẽ đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo an toàn cho giao dịch bạc vật chất.

Nếu được triển khai hiệu quả, mô hình này có thể mang lại nhiều lợi ích từ việc hình thành giá minh bạch, hỗ trợ doanh nghiệp phòng ngừa rủi ro, đến nâng cao niềm tin của nhà đầu tư. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để thị trường trong nước tiệm cận với thông lệ quốc tế, tạo điều kiện cho việc kết nối với các thị trường khu vực và toàn cầu.

Dù vậy, bài toán đặt ra không hề đơn giản. Việc cân bằng giữa mục tiêu phát triển thị trường và yêu cầu ổn định kinh tế vĩ mô đòi hỏi một cách tiếp cận thận trọng, có lộ trình rõ ràng và sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan.

Trong thời gian tới, nội dung này sẽ tiếp tục được nghiên cứu và tham vấn rộng rãi. Điều đó cho thấy, thay vì một quyết định mang tính đột phá ngay lập tức, việc niêm yết bạc đang được định hình như một quá trình từng bước – nơi tính minh bạch, an toàn và bền vững được đặt lên hàng đầu.

Diễn biến thị trường trong tháng 3/2026 cho thấy bức tranh không đồng nhất giữa các phân khúc. Trên thị trường kim loại quý quốc tế, áp lực bán chiếm ưu thế khi phần lớn mặt hàng đóng cửa trong sắc đỏ. Giá bạc kỳ hạn tháng 5 trên sàn COMEX giảm 2,9% xuống còn 77,6 USD/ounce, đánh dấu phiên giảm thứ sáu liên tiếp – chuỗi giảm dài nhất trong nhiều tuần.

Tại thị trường trong nước, giá bạc cũng điều chỉnh theo xu hướng chung. Bạc nguyên liệu 999 lùi về vùng 2,53 – 2,566 triệu đồng/lượng, trong khi bạc miếng đầu tư giảm xuống khoảng 2,963 – 3,162 triệu đồng/lượng. Diễn biến này phần nào phản ánh sự liên thông ngày càng rõ nét giữa thị trường nội địa và quốc tế, dù cơ chế định giá vẫn còn phân tán.

Theo phân tích từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam, đà suy yếu của giá bạc chủ yếu đến từ hoạt động thanh lý vị thế mua trên thị trường kỳ hạn. Nguyên nhân cốt lõi nằm ở môi trường lãi suất duy trì ở mức cao khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ tiếp tục giữ lập trường thận trọng. Việc duy trì mặt bằng lãi suất 3,5–3,75%, cùng với kỳ vọng lạm phát và thị trường lao động ổn định, đã làm suy giảm khả năng nới lỏng chính sách trong ngắn hạn.