Xây dựng điểm đến di sản thông minh

Chuyển đổi số trong quản trị và trải nghiệm du lịch

TP. Huế từ lâu được biết đến là một trong những điểm đến giàu bản sắc văn hóa nhất Việt Nam. Theo Giám đốc Sở Du lịch Trần Thị Hoài Trâm, Huế hiện có 8 di sản được UNESCO công nhận, hàng trăm di tích cấp quốc gia, nhiều làng nghề truyền thống cùng hệ thống hiện vật, cổ vật phong phú. Bên cạnh đó là kho tàng di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc và hơn 500 lễ hội lớn nhỏ diễn ra quanh năm, tạo nên diện mạo một “thành phố lễ hội” đặc trưng.

Trong chiến lược phát triển, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản Cố đô luôn được đặt lên hàng đầu. Tuy nhiên, thay vì chỉ dừng lại ở bảo tồn truyền thống, Huế đang chuyển mình theo hướng phát triển bền vững, lấy khoa học và công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực mới cho ngành du lịch.

Định hướng này phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị ban hành ngày 22/12/2024, xác định KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực cốt lõi cho phát triển nhanh và bền vững đất nước. Với Huế – trung tâm văn hóa, di sản, du lịch đặc sắc của cả nước – phát triển du lịch không chỉ nhằm gia tăng giá trị kinh tế mà còn phải gắn chặt với nhiệm vụ bảo tồn, phát huy di sản văn hóa vật thể và phi vật thể.

Theo đó, thành phố từng bước tái cấu trúc mô hình quản trị điểm đến, phát triển sản phẩm du lịch mới và nâng cao trải nghiệm du khách trên nền tảng công nghệ số. Mục tiêu là xây dựng Huế trở thành điểm đến di sản thông minh, gắn với kinh tế số và công nghiệp văn hóa.

Một trong những dấu ấn rõ nét là việc triển khai bản đồ du lịch số và ứng dụng công nghệ thực tế ảo VR360. Bản đồ du lịch số tại địa chỉ Map.visitHue.vn tích hợp thông tin về cơ sở lưu trú, điểm tham quan, ăn uống, vui chơi giải trí và di tích lịch sử. Hệ thống được kết nối với nền tảng Hue-S, cho phép du khách định vị, tìm đường, tra cứu thông tin và nhận gợi ý dịch vụ theo thời gian thực. Công nghệ VR360 cũng hỗ trợ quảng bá điểm đến, giúp du khách trải nghiệm không gian di sản từ xa trước khi quyết định hành trình.

Không chỉ dừng ở ứng dụng công nghệ, Huế còn đẩy mạnh các nhiệm vụ nghiên cứu KHCN phục vụ phát triển du lịch. Sở Khoa học và Công nghệ đã phối hợp với các đơn vị liên quan triển khai nhiều đề tài gắn với thực tiễn, như nghiên cứu giải pháp xây dựng không gian phố cổ Gia Hội thành tuyến phố thương mại – du lịch đặc trưng; nghiên cứu mô hình phát triển du lịch đường thủy nội địa; nghiên cứu giáo dục giá trị văn hóa Huế cho học sinh nhằm phát triển nguồn nhân lực văn hóa – du lịch.

Các nhiệm vụ này góp phần cung cấp luận cứ khoa học, dữ liệu và giải pháp thực tiễn cho công tác hoạch định chính sách, xây dựng sản phẩm du lịch đặc thù và nâng cao năng lực quản lý điểm đến theo hướng bền vững.

Phát triển tài sản trí tuệ và chuỗi giá trị du lịch

Một trụ cột khác trong chiến lược phát triển du lịch Huế là xây dựng và khai thác tài sản trí tuệ gắn với bản sắc địa phương. Thời gian qua, ngành chức năng đã hỗ trợ tạo lập, quản lý và phát triển nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý cho nhiều sản phẩm đặc trưng như “Huế - Kinh đô ẩm thực”, du lịch A Lưới, áo dài Huế, hoàng mai Huế…

Việc phát triển thương hiệu dựa trên tài sản trí tuệ không chỉ giúp nâng cao giá trị sản phẩm mà còn tạo dựng những câu chuyện văn hóa riêng có, gia tăng sức hấp dẫn với du khách. Khi thương hiệu điểm đến gắn với di sản, ẩm thực, trang phục truyền thống hay sản phẩm đặc sản địa phương, trải nghiệm du lịch không còn đơn thuần là tham quan mà trở thành hành trình khám phá chiều sâu văn hóa.

Trong thời gian tới, để tiếp tục phát huy vai trò của KHCN và chuyển đổi số, Huế xác định ưu tiên ứng dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), thực tế ảo – thực tế tăng cường (VR/AR), bản sao số (Digital Twin) trong bảo tồn di sản và quản lý điểm đến. Việc số hóa dữ liệu di sản không chỉ phục vụ công tác lưu trữ, nghiên cứu mà còn mở ra khả năng xây dựng các sản phẩm du lịch trải nghiệm số, phù hợp với xu hướng tiêu dùng của du khách trong kỷ nguyên công nghệ.

Cùng với đó, thành phố tiếp tục tăng cường nghiên cứu khoa học phục vụ hoạch định chính sách và phát triển du lịch bền vững; triển khai các nhiệm vụ KHCN gắn trực tiếp với yêu cầu thực tiễn như quản trị điểm đến thông minh, phát triển du lịch xanh, du lịch cộng đồng, thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo tồn di sản vật thể và phi vật thể. Kết quả nghiên cứu cần được chuyển hóa thành dữ liệu và khuyến nghị cụ thể, hỗ trợ hiệu quả cho công tác quản lý nhà nước.

Định hướng xuyên suốt của TP. Huế là phát triển du lịch không đánh đổi di sản, môi trường và bản sắc văn hóa. Khi KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được triển khai đồng bộ, gắn với chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo, Huế có cơ sở để hình thành chuỗi giá trị du lịch có chiều sâu, gia tăng sức cạnh tranh và khẳng định vị thế điểm đến di sản thông minh của Việt Nam trong giai đoạn mới.