Vũng Áng mở rộng không gian công nghiệp và logistics

Mở rộng không gian cho các ngành động lực

Theo Quyết định số 1918/QĐ-TTg ngày 2/10/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt mở rộng Khu kinh tế Vũng Áng, tỉnh Hà Tĩnh, khu kinh tế này được mở rộng lên khoảng 72.998 ha, gồm 57.998 ha đất liền và 15.000 ha mặt biển, qua đó tạo thêm quỹ đất và không gian phát triển cho các hoạt động đầu tư trong những giai đoạn tiếp theo.

Phạm vi đất liền sau mở rộng bao gồm toàn bộ diện tích các xã, phường Sông Trí, Hải Ninh, Vũng Áng, Hoành Sơn, Kỳ Hoa, Kỳ Khang, Kỳ Anh, Kỳ Xuân và một phần xã Kỳ Văn, hình thành một không gian phát triển có quy mô lớn hơn để triển khai đồng bộ các hoạt động công nghiệp, đô thị, dịch vụ và hạ tầng. Cùng với mở rộng ranh giới, định hướng đặt ra là xây dựng Vũng Áng trở thành trung tâm kinh tế năng động, trọng điểm của vùng Bắc Trung Bộ và là cửa ngõ giao thương quốc tế quan trọng của vùng Trung Lào, Thượng Lào và Đông Bắc Thái Lan.

Điểm đáng chú ý trong định hướng mới là việc nghiên cứu triển khai mô hình Khu thương mại tự do tại Vũng Áng, được kỳ vọng tạo thêm động lực phát triển kinh tế - xã hội cho Hà Tĩnh và các khu vực lân cận. Cùng với đó, Vũng Áng được đặt trong mối liên kết với Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An và Khu kinh tế Hòn La, đồng thời đóng vai trò là cực phát triển trọng tâm phía Nam của Hà Tĩnh trong hành lang liên kết Nam Hà Tĩnh - Bắc Quảng Trị.

Cấu trúc phát triển của khu kinh tế được xác định theo hướng tổng hợp, đa ngành, trong đó công nghiệp luyện kim, năng lượng, chế biến - chế tạo và công nghiệp hỗ trợ là một trụ cột quan trọng. Các hoạt động này được định hướng phát triển gắn với khu liên hợp luyện kim, trung tâm điện lực và cụm cảng nước sâu Vũng Áng - Sơn Dương, tạo sự liên kết giữa sản xuất công nghiệp với hạ tầng vận tải và xuất nhập khẩu.

Trụ cột thứ hai là logistics và dịch vụ cảng biển, với cụm cảng nước sâu Vũng Áng - Sơn Dương giữ vai trò hạt nhân trong việc kết nối các hoạt động sản xuất với mạng lưới giao thông đường bộ, đường sắt quốc gia và quốc tế. Việc phát triển logistics được đặt trong yêu cầu tăng cường kết nối giữa khu kinh tế với các trung tâm kinh tế và các tuyến giao thông huyết mạch, qua đó nâng cao khả năng liên kết hàng hóa và mở rộng không gian giao thương.

Cùng với công nghiệp và logistics, Vũng Áng được định hướng phát triển các ngành thương mại và dịch vụ chất lượng cao, bao gồm thương mại, công nghệ thông tin, du lịch, giáo dục, y tế và những lĩnh vực dịch vụ khác có khả năng kết nối với thị trường trong nước và quốc tế. Cách tiếp cận này hướng tới một khu kinh tế có cơ cấu đa dạng hơn, trong đó sản xuất, cảng biển, logistics, thương mại và dịch vụ cùng tham gia tạo động lực tăng trưởng.

Tạo nền tảng hạ tầng và đô thị đến năm 2050

Lộ trình phát triển Vũng Áng được chia thành ba giai đoạn, với trọng tâm trước mắt là hoàn thiện quy hoạch và tạo nền tảng hạ tầng để thu hút dòng vốn đầu tư có chất lượng. Trong giai đoạn 2026 - 2027, khu kinh tế sẽ tập trung hoàn thành Quy hoạch chung mở rộng và lập các quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 tại những khu vực quan trọng, đồng thời triển khai, khởi công một số công trình hạ tầng kỹ thuật, kinh tế và xã hội lớn.

Cùng với công tác quy hoạch và đầu tư hạ tầng, hoạt động xúc tiến đầu tư trong nước và quốc tế được đẩy mạnh theo hướng lựa chọn các dự án có công nghệ tiên tiến, giá trị gia tăng cao, có khả năng liên kết và tạo hiệu ứng lan tỏa. Đây là định hướng quan trọng để quỹ đất và không gian phát triển mới của Vũng Áng được sử dụng hiệu quả, đồng thời tạo nền tảng cho việc hình thành các chuỗi giá trị liên kết trong khu kinh tế và giữa Vũng Áng với các địa bàn lân cận.

Giai đoạn 2028 - 2030 tập trung đưa các dự án và công trình đã hoàn thành vào vận hành hiệu quả, đồng thời tiếp tục hoàn thiện kết cấu hạ tầng đô thị, công nghiệp và dịch vụ trên toàn khu kinh tế. Trong giai đoạn này, một số mô hình khu công nghiệp và dự án sản xuất mới cũng được nghiên cứu triển khai, tạo thêm không gian cho hoạt động đầu tư và mở rộng năng lực sản xuất.

Từ năm 2031 đến năm 2050, định hướng chuyển sang hoàn thiện hệ thống kết cấu kinh tế - xã hội theo hướng đồng bộ, hiện đại và đẩy nhanh quá trình đô thị hóa, hướng tới hình thành đô thị xanh, thông minh, đáng sống với hệ thống dịch vụ chất lượng cao. Quá trình phát triển đô thị được đặt cùng yêu cầu bảo đảm môi trường sinh thái, phát triển hạ tầng xã hội đồng bộ và sử dụng cân đối, bền vững các nguồn lực về tài nguyên và năng lượng.

Trong toàn bộ cấu trúc phát triển, cụm cảng nước sâu Vũng Áng - Sơn Dương giữ vai trò hạt nhân khi vừa hỗ trợ trực tiếp cho công nghiệp luyện kim, chế biến - chế tạo, công nghiệp hỗ trợ và trung tâm điện lực, vừa tạo nền tảng cho logistics và dịch vụ cảng biển. Với vị trí là cửa ngõ ra biển của vùng Trung Lào, Thượng Lào và Đông Bắc Thái Lan, cụm cảng được đặt trong mối liên kết rộng hơn với mạng lưới giao thông và các trung tâm kinh tế trong nước, qua đó tạo điều kiện để Vũng Áng phát huy vai trò đầu mối giao thương. Với lộ trình kéo dài đến năm 2050, Vũng Áng được định hướng trở thành một cực tăng trưởng có khả năng liên kết vùng, kết nối quốc tế và tạo thêm động lực phát triển cho Hà Tĩnh cũng như khu vực Bắc Trung Bộ.