VNTAX 200: Trụ cột ngân sách và động lực tăng trưởng của Việt Nam

Đây là năm thứ hai danh sách được công bố, tiếp tục trở thành một trong những thước đo quan trọng phản ánh năng lực tài chính, trách nhiệm xã hội và vai trò trụ cột của doanh nghiệp trong nền kinh tế quốc gia.

Theo báo cáo, tổng số thu ngân sách từ 200 doanh nghiệp đạt 794.000 tỷ đồng, tăng thêm 109.000 tỷ đồng so với năm trước. Con số này không chỉ là minh chứng cho sức bền của cộng đồng doanh nghiệp sau những biến động kinh tế toàn cầu, mà còn phản ánh cấu trúc nền kinh tế Việt Nam hiện tại, với sự góp mặt chủ đạo của khối Nhà nước và FDI bên cạnh những bước tiến nổi bật của khu vực tư nhân.

Đáng chú ý, Top 10 doanh nghiệp nộp ngân sách nhiều nhất năm qua gồm: 4 tập đoàn Nhà nước là Petrovietnam, Viettel, Petrolimex, Vinacomin; 4 doanh nghiệp FDI là Heineken, Lọc hóa dầu Nghi Sơn, Toyota, Vietsovpetro; và 2 doanh nghiệp tư nhân là Vingroup, Thaco Group. Tất cả đều đạt mức nộp trên 20.000 tỷ đồng, với tổng cộng 362.000 tỷ đồng, chiếm tới 45% toàn bộ đóng góp của Top 200.

Trong đó, Petrovietnam tiếp tục giữ vị trí số 1 với 77.400 tỷ đồng nộp vào ngân sách, vượt xa tổng số thu của nhóm 100 doanh nghiệp xếp hạng từ 101 đến 200. Nếu tính gộp cả các công ty liên quan, đóng góp của toàn hệ thống Petrovietnam đạt tới 165.000 tỷ đồng, cho thấy sức ảnh hưởng áp đảo của tập đoàn này trong nền tài chính quốc gia.

Điểm nổi bật là sự tham gia mạnh mẽ của doanh nghiệp FDI, với Heineken, Toyota hay Lọc hóa dầu Nghi Sơn đều nằm trong nhóm đầu. Điều này phản ánh vai trò chiến lược của dòng vốn quốc tế trong cân đối ngân sách, đồng thời đặt ra yêu cầu đối với Việt Nam trong việc quản lý hài hòa lợi ích giữa khối doanh nghiệp ngoại và doanh nghiệp trong nước.

Ở chiều ngược lại, sự hiện diện của Vingroup và Thaco Group trong Top 10 là dấu ấn quan trọng. Đây là minh chứng rằng khu vực tư nhân Việt Nam không chỉ tăng trưởng về quy mô mà còn dần khẳng định vị trí trong cấu trúc đóng góp ngân sách vốn trước đây do khối Nhà nước và FDI chi phối.

Theo tiêu chí công bố, doanh nghiệp muốn lọt vào VNTAX 200 cần nộp ngân sách tối thiểu 200 tỷ đồng trong năm tài chính. Riêng 125 doanh nghiệp tư nhân đã có mức nộp trên 1.000 tỷ đồng, trong đó 17 doanh nghiệp vượt mốc 10.000 tỷ đồng – một con số gây ấn tượng mạnh mẽ về sức đóng góp.

Trong Top 100, tổng số nộp đạt 723.000 tỷ đồng, với 36 đại diện thuộc khối tư nhân. Tuy nhiên, so sánh tỷ trọng cho thấy các doanh nghiệp Nhà nước và FDI vẫn là những "cỗ máy đóng thuế" chủ lực. Điều này phần nào phản ánh bức tranh thực tế: doanh nghiệp tư nhân tuy năng động và đóng góp ngày càng nhiều, nhưng quy mô vẫn nhỏ so với các tập đoàn Nhà nước và các ông lớn FDI.

Một số gương mặt đáng chú ý ở nhóm thứ hạng 11–20 gồm: EVN, Vinataba, TC Group, Hòa Phát, Sabeco, Vietcombank, Agribank. Đây là những đơn vị hoạt động trong các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế – từ điện lực, ngân hàng đến công nghiệp chế biến và sản xuất hàng tiêu dùng.

Tổng nộp ngân sách 794.000 tỷ đồng của VNTAX 200 chiếm tỷ trọng đáng kể trong ngân sách Nhà nước, cho thấy 200 doanh nghiệp này thực sự là những “xương sống tài chính” của nền kinh tế. Danh sách VNTAX 200 năm 2025 mang nhiều ý nghĩa kinh tế và chính trị - xã hội. Trước hết, nó khẳng định vai trò trụ cột của các tập đoàn Nhà nước và doanh nghiệp FDI. Sự áp đảo của những cái tên như Petrovietnam, Viettel hay các tập đoàn đa quốc gia cho thấy cơ cấu nguồn thu ngân sách vẫn gắn chặt với các lĩnh vực năng lượng, viễn thông, công nghiệp nặng và sản xuất quy mô lớn. Điều này phản ánh sự phụ thuộc nhất định vào các ngành “cổ điển”, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết phải chuyển đổi để mở rộng sang những ngành kinh tế số và công nghệ cao.

Bên cạnh đó, khu vực tư nhân cũng đang ngày càng vươn lên mạnh mẽ. Với hơn 125 doanh nghiệp vượt mốc 1.000 tỷ đồng, khu vực này đã chứng minh sức mạnh mới, trở thành một lực lượng quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững của đất nước. Đây chính là bước chuyển về chất, cho thấy nỗ lực của Việt Nam trong việc nuôi dưỡng “sân chơi bình đẳng” giữa các thành phần kinh tế.

Việc công bố bảng xếp hạng VNTAX 200 không chỉ dừng lại ở thống kê, mà còn mang thông điệp chính sách rõ ràng về minh bạch và vinh danh. Nó khuyến khích doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, đóng góp ngân sách một cách công bằng, đồng thời tạo dựng một “sân chơi danh tiếng” để cộng đồng doanh nghiệp cùng hướng tới. Đồng thời, sự hiện diện của nhiều tập đoàn đa quốc gia trong danh sách cũng khẳng định Việt Nam đang là điểm đến hấp dẫn của dòng vốn FDI, song lại đặt ra thách thức mới trong việc xây dựng và thực thi chính sách thuế công bằng, hiệu quả, bảo đảm lợi ích lâu dài cho nền kinh tế quốc gia.