Việt Nam sở hữu mỏ sắt có trữ lượng lớn nhất Đông Nam Á
Thạch Khê có mỏ sắt lớn nằm ở xã Thạch Khê, tỉnh Hà Tĩnh với trữ lượng khoảng 544 triệu tấn chỉ khai thác vỏn vẹn được khoảng 3 năm rồi lại tạm dừng vì có khá nhiều vướng mắc.
Tọa lạc trên địa bàn 5 xã ven biển Thạch Khê, Thạch Hải, Đỉnh Bàn, Thạch Trị và Thạch Lạc thuộc huyện Thạch Hà tỉnh Hà Tĩnh với tổng diện tích đất sử dụng của dự án lên đến hơn khoảng 4.800 ha. Mỏ sắt Thạch Khê được phát hiện vào năm 1960 với trữ lượng khoảng 544 triệu tấn. Đây là mỏ sắt được đánh giá là lớn nhất Đông Nam Á và khu vực này cách bờ Biển Đông khoảng 1,6 km.
Trong giai đoạn từ năm 2008-2011, chủ đầu tư đã cho bóc đất tầng phủ được khoảng 12,7 triệu m3 và so với mực nước biển có độ sâu khoảng -34m, thu hồi được khoảng 3.000 tấn quặng. Tuy nhiên, đến tháng 11/2011, Chính phủ đã quyết cho tạm dừng dự án để thẩm định lại thiết kế kỹ thuật cũng như tái cơ cấu lại thành phần cổ đông do một số vướng mắc về huy động và góp vốn, dẫn đến những hệ lụy như: Chậm tiến độ giải phóng mặt bằng, xây dựng khu tái định cư và thiếu tiền thanh toán cho các nhà thầu tư vấn lập thiết kế kỹ thuật.
Ảnh: Một số khu nhà điều hành, nhà ở công nhân bỏ hoang, hư hỏng.
Đến nay dự án vẫn chưa được khởi động trở lại dù đã bị bất động khoảng gần 10 năm. Một số khu nhà điều hành, nhà ở công nhân cũng đã bỏ hoang thậm chí còn dẫn đến hư hỏng. Không chỉ thế, bên trong khuôn viên xí nghiệp khai thác này có rất nhiều ôtô tải, xe cẩu và cả xe bồn qua nhiều năm vẫn không được sử dụng nên thùng đã bị gỉ sét cũng như nhiều đoạn đường ống dùng khai thác và trạm cung cấp nhiên liệu cũng phải đóng cửa vì sự tạm ngưng của dự án.
Theo bảo vệ của khu xí nghiệp khai thác cho biết, rất nhiều máy móc tại đây đã được di chuyển vào các tỉnh Tây Nguyên để làm cầm chừng nhằm tránh hỏng hóc để không phải gây lãng phí. Còn một số máy móc phục vụ khai khoáng cũng bất động, chất đống trong khu xí nghiệp và Kho vật tư, phòng trang thiết bị cũng bị khóa kín lại.
Khu vực mỏ nay chỉ còn lại những vũng nước sâu và để đảm bảo an toàn cho người dân ở đây, chủ đầu tư đã cắm biển cảnh báo để người dân hạn chế qua lại quanh khu vực. Tuy nhiên, vẫn có một số người dân tại nơi đây vẫn lại gần các hồ nước đọng xung quanh mỏ để câu cá.
Ở khu vực này có khá nhiều nhà cấp bốn của người dân thuộc trong diện giải tỏa nhưng vẫn chưa được phá dỡ. Theo như những tính toán ban đầu, dự án sẽ làm ảnh hưởng đến cuộc sống của hơn 5.000 hộ dân, phải di dời gần 4.000 hộ. Tuy nhiên, đến nay chỉ mới di dời khoảng hơn 100 hộ dân và mặt bằng được giải phóng hơn khoảng 830 ha. Dự án đã bị “quên lãng” trong nhiều năm nay đã ảnh hưởng nặng nề đến môi trường cũng như đời sống của người dân trong vùng dự án.
Khoảng cuối năm 2016 đến nay, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã nhiều lần gửi báo cáo đến Trung ương đề xuất tạm dừng dự án vì cho rằng công nghệ, kỹ thuật khai thác vẫn chưa được phù hợp với đặc thù địa chất mỏ và có nhiều tiềm ẩn nguy cơ tác động lớn đến môi trường; phương thức vận chuyển quặng khó khả thi, hiệu quả thấp, làm ảnh hưởng lớn đến hệ thống hạ tầng giao thông trên địa bàn và thị trường tiêu thụ quặng sắt vẫn chưa được chắc chắn.
