Việt Nam – Lào thúc đẩy hợp tác đầu tư, hướng tới thương mại 10 tỷ USD

Mở rộng đầu tư, tăng cường kết nối kinh tế song phương

Tại Hội nghị xúc tiến đầu tư Việt Nam – Lào ngày 8/10/2026 ở Vientiane, lãnh đạo hai nước đặt mục tiêu đưa kim ngạch thương mại song phương đạt 10 tỷ USD vào năm 2030, đồng thời yêu cầu nâng cao hiệu quả triển khai các dự án đã cam kết.

Hội nghị do Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Lê Minh Hưng và Thủ tướng Chính phủ Lào Saleumxay Kommasith đồng chủ trì, ghi nhận những kết quả tích cực trong hợp tác kinh tế, đồng thời chỉ ra các điểm nghẽn cần xử lý để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho cộng đồng doanh nghiệp hai nước. Trong khuôn khổ sự kiện, hai bên trao 17 giấy chứng nhận đầu tư và thỏa thuận hợp tác, với các dự án thuộc lĩnh vực năng lượng, nông nghiệp, tài chính – ngân hàng và du lịch.

Lào hiện là địa bàn đầu tư ra nước ngoài lớn nhất của Việt Nam, với hơn 300 dự án và tổng vốn đăng ký trên 7 tỷ USD. Riêng 9 tháng đầu năm 2026, doanh nghiệp Việt Nam có 24 dự án đầu tư mới tại Lào, tổng vốn 670 triệu USD, tăng 1,7 lần so với cùng kỳ năm 2025. Các dự án đã góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho hàng chục vạn lao động Lào và đóng góp trung bình khoảng 300 triệu USD mỗi năm cho ngân sách nước này.

Hoạt động thương mại hai chiều cũng ghi nhận mức tăng trưởng tích cực. Năm 2025, kim ngạch thương mại Việt Nam – Lào đạt gần 3 tỷ USD, tăng 32,7% so với năm trước và là mức cao nhất từ trước đến nay. Trong 8 tháng đầu năm 2026, kim ngạch đạt khoảng 1,65 tỷ USD. Kết quả này tạo cơ sở để hai nước tiếp tục mở rộng trao đổi hàng hóa, phát triển chuỗi cung ứng và tăng cường liên kết giữa các doanh nghiệp.

Tuy nhiên, khoảng cách giữa quy mô thương mại hiện tại và mục tiêu 10 tỷ USD vào năm 2030 vẫn đặt ra yêu cầu phải tạo chuyển biến rõ rệt trong tổ chức hoạt động thương mại và đầu tư. Việc mở rộng thị trường cần gắn với nâng cao năng lực kết nối vận tải, giảm chi phí logistics, cải thiện môi trường kinh doanh và đẩy nhanh tiến độ các công trình hạ tầng có ý nghĩa chiến lược.

Tại hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư phải trở thành trụ cột vững chắc, tương xứng với quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện và gắn kết chiến lược giữa hai nước. Trọng tâm hợp tác được xác định là kết nối đồng bộ về thể chế, chính sách, giao thông, logistics, năng lượng, khoa học – công nghệ và chuyển đổi số.

Trong lĩnh vực giao thông, hai bên tiếp tục thúc đẩy tuyến cao tốc Hà Nội – Vientiane, trong đó phía Việt Nam đẩy nhanh tiến độ thi công đoạn Vinh – Thanh Thủy để hoàn thành trước kế hoạch đề ra. Hai Chính phủ cũng đang thúc đẩy phương án triển khai tuyến đường sắt Vientiane – Vũng Áng, nhằm tăng khả năng kết nối Lào với biển thông qua cảng Vũng Áng. Cùng với đó, dự án kho xăng dầu và đường ống dẫn xăng dầu kết nối hai nước qua tuyến Cửa Lò – Thanh Thủy/Nậm On đang được thúc đẩy.

Hạ tầng năng lượng tiếp tục là lĩnh vực hợp tác quan trọng. Hai nước tăng cường mua bán điện, kết nối lưới điện và thúc đẩy các dự án năng lượng tái tạo. Đáng chú ý, dự án điện gió Savan 2 do Tập đoàn T&T Group đầu tư có công suất 495 MW, tổng vốn khoảng 768 triệu USD, dự kiến vận hành thương mại muộn nhất vào cuối năm 2028. Dự án được kỳ vọng đóng góp vào năng lực cung ứng năng lượng, đồng thời mở rộng hợp tác đầu tư giữa doanh nghiệp hai nước.

Ngoài năng lượng, hai bên hướng tới mở rộng đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao, chế biến sâu khoáng sản, tài chính – ngân hàng, du lịch, logistics và chuyển đổi số. Các lĩnh vực này được kỳ vọng tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp khai thác tiềm năng thị trường, nâng cao giá trị sản phẩm và phát triển các mô hình hợp tác dài hạn.

Tháo gỡ điểm nghẽn, nâng cao hiệu quả triển khai dự án

Bên cạnh kết quả đạt được, hội nghị ghi nhận những khó khăn mà doanh nghiệp Việt Nam gặp phải trong quá trình đầu tư tại Lào, tập trung ở thủ tục cấp phép, tiếp cận đất đai, cơ chế thanh toán và kết nối hạ tầng. Một số dự án triển khai chậm tiến độ cũng cho thấy yêu cầu phải cải thiện chất lượng phối hợp giữa cơ quan quản lý và nhà đầu tư, bảo đảm các cam kết được chuyển thành kết quả thực tế.

Thủ tướng Chính phủ Lào Saleumxay Kommasith ghi nhận các kiến nghị của doanh nghiệp Việt Nam và cam kết chỉ đạo cơ quan chức năng tiếp nhận, giải quyết những khó khăn phát sinh, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đầu tư. Chính phủ Lào cũng khuyến khích doanh nghiệp hai nước tăng cường liên kết theo hình thức góp vốn cổ phần, chia sẻ kinh nghiệm quản trị và chuyển giao công nghệ nhằm nâng cao năng lực sản xuất, kinh doanh.

Về phía Việt Nam, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Việt Nam sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm cải cách thể chế, đơn giản hóa thủ tục hành chính và hỗ trợ Lào duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, qua đó cải thiện môi trường thu hút đầu tư. Cơ chế Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam – Lào cần được phát huy để xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh, bảo đảm kiến nghị của doanh nghiệp được chuyển đến đúng cơ quan có thẩm quyền.

Thủ tướng giao Bộ Tài chính Việt Nam chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan của hai nước tiếp thu và xử lý các kiến nghị. Những vấn đề thuộc thẩm quyền cần được giải quyết ngay; các nội dung đòi hỏi phối hợp song phương phải được đưa vào chương trình làm việc của Ủy ban liên Chính phủ, với yêu cầu xác định rõ đầu mối, thời hạn và trách nhiệm thực hiện để báo cáo lãnh đạo Chính phủ hai nước.

Cùng với trách nhiệm của cơ quan quản lý, các nhà đầu tư được yêu cầu tập trung nguồn lực, triển khai dự án đúng tiến độ và bảo đảm chất lượng, nhất là đối với các công trình trọng điểm. Đây là điều kiện quan trọng để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, củng cố niềm tin của đối tác và tạo nền tảng cho các dự án hợp tác tiếp theo.

Việc trao 17 giấy chứng nhận đầu tư và thỏa thuận hợp tác tại hội nghị cho thấy phạm vi hợp tác giữa Việt Nam và Lào đang tiếp tục mở rộng. Trong đó, dự án điện gió Savan 2, dự án trồng và chế biến cà phê trị giá 29,2 triệu USD, cùng việc điều chỉnh vốn đầu tư 23,3 triệu USD cho MB Lào là những nội dung đáng chú ý. Thỏa thuận hợp tác chiến lược giữa Vietnam Airlines và Hiệp hội Du lịch Lữ hành Lào cũng mở thêm hướng liên kết trong lĩnh vực du lịch và hàng không.

Mục tiêu thương mại 10 tỷ USD vào năm 2030 đòi hỏi hai nước triển khai đồng bộ các giải pháp về hạ tầng, chính sách và tổ chức thực hiện dự án. Khi thủ tục đầu tư được đơn giản hóa, các tuyến kết nối giao thông và năng lượng được thúc đẩy, doanh nghiệp có điều kiện mở rộng quy mô hoạt động và khai thác hiệu quả hơn tiềm năng của thị trường hai nước. Kết quả hợp tác trong giai đoạn tới sẽ phụ thuộc lớn vào khả năng tháo gỡ những điểm nghẽn hiện hữu, thực hiện đúng cam kết và chuyển quan hệ hữu nghị đặc biệt thành động lực phát triển kinh tế thực chất.