Việt Nam lần đầu tiên là quốc gia nhập siêu “hạt điều”
Ngành điều tại Việt Nam luôn đứng đầu thế giới về xuất khẩu điều nhân chế biến trong suốt 16 năm qua chỉ nhập siêu. Nhưng ngạc nhiên hiện nay, lần đầu tiên ngành điều rơi vào tình thế nhập siêu với hơn 1 tỷ USD.
Xuất khẩu điều nhân đạt 152 nghìn tấn và 894 triệu USD, tăng 8,6% về khối lượng nhưng giảm 7,4% về giá trị so với cùng kỳ năm 2020 Theo số liệu của Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), kết quả trong 4 tháng đầu năm 2020,
Thị trường tiêu thụ lớn nhất của Việt Nam vẫn là Hoa Kỳ, Trung Quốc và EU chiếm thị phần lần lượt là 26,8%, 17,7% và 20,5% trong tổng giá trị xuất khẩu của ngành hàng này.
Tổng số lượng các doanh nghiệp chế biến điều nước ta đã nhập khẩu 480.000 tấn hạt điều thô nguyên liệu và đã tiêu tốn tới 772 triệu USD, tăng cao 375% về lượng và cả 470,5% về giá trị, theo thống kê trong tháng 4/2021
Nhìn chung, Việt Nam đã nhập khẩu tổng cộng 1,19 triệu tấn hạt điều trị giá tới 1,88 tỷ USD, tăng đến 300% về số lương và tăng 323,5% về trị giá so với cùng kỳ năm 2020.
Lần đầu tiên ngành điều rơi vào tình thế nhập siêu với hơn 1 tỷ USD
Năm 2021 trong 4 tháng đầu, giá nhập khẩu bình quân hạt điều thô có khoảng 1.580 USD/tấn, tăng 5,8% so với cùng kỳ năm 2020. Vì vậy, lượng điều thô nhập khẩu sau 4 tháng đầu năm 2021 đã gần bằng tổng nhập khẩu trong cả năm 2020, trong khi kim ngạch đã cao hơn do giá điều nguyên liệu tăng. Kết luận nhập khẩu ngành điều trong 4 tháng đầu năm 2021 gần bằng cả năm 2020
Đặc biệt, Việt Nam đã trở thành quốc gia xuất nhập khẩu điều số 1 Thế giới trong suốt 16 năm liền kể từ 2006. Và đã có mặt hơn 90 quốc gia và vùng lãnh thổ về các các sản phẩm điều nhân xuất khẩu của Việt Nam, chiếm trên dưới 80% lượng điều nhân xuất khẩu trên thế giới. Năm 2020, xuất khẩu điều nhân đạt 511 nghìn tấn, trị giá 3,19 tỷ USD, tăng 12,1% về lượng, nhưng giảm 3% về trị giá so với năm 2019.
Tổng số lượng nhà máy có khoảng 500 phát triển quá nhanh, tổng công suất chế biến đạt hơn 4 triệu tấn (quy theo nguyên liệu hạt điều thô), bằng 50% tổng số lượng điều thô trên toàn cầu
Dịch bệnh Covid-19 đã làm cho giá điều nhân xuất khẩu liên tục đi xuống. Trong cuối tháng 12/2020 giá xuất khẩu bình quân hạt điều chỉ ở mức 5.957 USD/tấn, giảm 2,9% so với tháng 11/2020 và giảm 15,2% so với tháng 12/2019. Tính cả năm 2020, giá xuất khẩu bình quân hạt điều 6.245 USD/tấn, giảm 13,5% so với mức giá xuất khẩu hạt điều bình quân năm 2019, theo Chủ tịch Hiệp hội Điều Việt Nam – ông Phạm Văn Công đã nhận định
Nguyên nhân là do các doanh nghiệp Việt Nam đua nhau mua nguyên liệu từ các quốc gia trồng điều ở châu Phi, khiến các nhà bán điều thô lợi dụng để đẩy giá bán lên cao ngất ngưởng, chèn ép giá khiến các doanh nghiệp nước ta phải chấp nhận.
Mục tiêu trong năm 2021 ngành điều phải đạt xuất khẩu 3,6 tỷ USD, tăng 12,9% so với năm 2020. Theo như Hiệp hội Điều Việt Nam dự báo lượng hạt điều nhập khẩu trong năm 2021 gần 2 triệu tấn. Nhưng dựa vào tốc độ tăng trưởng như hiện nay, con số nhập khẩu có thể cao hơn. Như Hiệp hội Điều Việt Nam đã tính toán, thì chi phí nhập khẩu điều nguyên liệu trong năm 2021 có thể lên tới 3,2-3,5 tỷ USD.
