Việt Nam khởi động cuộc đua AI-native quy mô quốc gia

Chiều 28/5, tại Hà Nội, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) chính thức công bố Chương trình Viet Nam AI Innovation Challenge 2026 trong khuôn khổ “Thách thức Đổi mới sáng tạo Việt Nam 2026” (Viet Nam Innovation Challenge 2026).

Xây dựng thế hệ nhân lực AI thực chiến

Khác với các cuộc thi lập trình truyền thống vốn tập trung vào thuật toán hay kỹ năng kỹ thuật thuần túy, Viet Nam AI Innovation Challenge 2026 được thiết kế theo mô hình “AI-native”, nơi người tham gia phải trực tiếp xây dựng sản phẩm tích hợp AI để xử lý các vấn đề thực tế từ doanh nghiệp.

Dự kiến từ 2.000 - 3.000 lập trình viên và người trẻ đam mê công nghệ sẽ tham gia hành trình sáng tạo kéo dài từ Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh đến Đà Nẵng, nơi diễn ra vòng thi chính thức trong 48 giờ từ ngày 17 - 19/7/2026.

Điểm đặc biệt của chương trình là hai chuyến tàu Thống Nhất xuất phát từ Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh hướng về Đà Nẵng sẽ trở thành “không gian sáng tạo di động”, nơi các đội thi giao lưu, hoàn thiện ý tưởng và nhận hướng dẫn từ chuyên gia ngay trên hành trình di chuyển.

Ông Trần Việt Hùng, Nhà sáng lập và CEO Tổ chức AI for Vietnam, cho rằng sự khác biệt trong kỷ nguyên AI sẽ thuộc về những người biết “xây dựng cùng AI”, thay vì chỉ đơn thuần sử dụng công nghệ này.

“Người trẻ Việt Nam cần được đặt trong môi trường thực tế để giải quyết các bài toán thật từ doanh nghiệp, xây dựng sản phẩm thật và bước vào lộ trình phát triển cụ thể từ trong nước ra khu vực, toàn cầu”, ông Hùng nhấn mạnh.

Theo ông Nguyễn Khánh Linh, phụ trách Xúc tiến đầu tư và Công nghệ chiến lược của NIC, chương trình sẽ mở ra các bài toán trong sản xuất, logistics, y tế, giáo dục, dịch vụ công hay đô thị thông minh để cộng đồng AI cùng tham gia giải quyết bằng các giải pháp có khả năng triển khai thực tiễn.

“Chương trình không chỉ thúc đẩy ứng dụng AI nhanh hơn trong nền kinh tế mà còn góp phần hình thành nguồn nhân lực AI thực chiến, thúc đẩy đổi mới sáng tạo mở và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên số”, ông Linh kỳ vọng.

Hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện

Ban tổ chức cho biết, trước khi bước vào vòng hackathon 48 giờ, các đội thi sẽ tham gia chương trình huấn luyện miễn phí kéo dài 5 tuần với nội dung tập trung vào tư duy thiết kế sản phẩm AI-native, kỹ thuật xây dựng AI Agents và chiến lược thương mại hóa sản phẩm.

Mạng lưới cố vấn quy tụ nhiều chuyên gia đến từ các tổ chức và tập đoàn công nghệ hàng đầu như Google Research, Meta, Stanford hay NVIDIA, giúp các lập trình viên tiếp cận tư duy công nghệ và kinh nghiệm triển khai thực chiến ở quy mô toàn cầu.

Bà Thảo Griffiths, Giám đốc Chính sách công phụ trách Việt Nam, Lào, Campuchia và Myanmar của Tập đoàn Meta, nhận định Việt Nam đang sở hữu một trong những cộng đồng nhà phát triển công nghệ năng động nhất Đông Nam Á.

Theo bà, chương trình được kỳ vọng sẽ biến năng lượng sáng tạo đó thành các sản phẩm có giá trị thực tiễn, góp phần định hình hệ sinh thái công nghệ không chỉ của Việt Nam mà còn của khu vực.

Trong khi đó, PGS.TS Nguyễn Gia Như, Hiệu trưởng Trường Khoa học Máy tính và AI (Đại học Duy Tân), cho rằng những môi trường thực chiến như Viet Nam AI Innovation Challenge sẽ giúp người trẻ không chỉ học về AI mà còn biết cách sử dụng AI để tạo ra sản phẩm, giải quyết bài toán thực tiễn và kết nối với doanh nghiệp, nhà đầu tư quốc tế.

Từ cuộc thi công nghệ đến chiến lược quốc gia

Một trong những điểm khác biệt lớn nhất của Viet Nam AI Innovation Challenge 2026 là lộ trình đầu ra đa tầng, vượt xa khuôn khổ của một cuộc thi công nghệ thông thường.

Theo đó, các sản phẩm xuất sắc sẽ được phát triển theo bốn hướng gồm: doanh nghiệp, quốc gia, khu vực và toàn cầu.

Ở cấp độ doanh nghiệp, các đội thắng cuộc có cơ hội ký kết hợp đồng thử nghiệm với các đối tác để triển khai sản phẩm trong môi trường thực tế. Ở cấp độ quốc gia, các giải pháp tiêu biểu sẽ được giới thiệu tại Ngày hội Đổi mới sáng tạo Việt Nam tại Hòa Lạc.

Xa hơn, chương trình còn mở ra cơ hội hợp tác với AI Singapore thuộc Đại học Công nghệ Nanyang (NTU), tham gia vòng chung kết Vietnam AI Stars tại Silicon Valley, đồng thời kết nối với các tập đoàn công nghệ lớn như Google, Microsoft hay Netflix.

Các chuyên gia đánh giá, việc kết hợp giữa đào tạo chuyên sâu, bài toán thực tiễn từ doanh nghiệp và mạng lưới kết nối quốc tế đang tạo nên một mô hình phát triển nhân lực AI bài bản, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa AI trở thành động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế.

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt, Viet Nam AI Innovation Challenge 2026 không chỉ là một cuộc thi lập trình, mà còn là phép thử cho khát vọng xây dựng một thế hệ kỹ sư AI Việt Nam đủ năng lực bước ra khu vực và thế giới.

Hành trình từ những toa tàu Thống Nhất đến Thung lũng Silicon vì thế không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng, mà còn phản ánh quyết tâm đưa đổi mới sáng tạo trở thành động lực phát triển chiến lược của Việt Nam trong kỷ nguyên AI.