Việt Nam hướng tới trung tâm logistics xanh và hiện đại của khu vực

Khát vọng trở thành trung tâm logistics của khu vực châu Á

Thủ tướng nhấn mạnh, Việt Nam đang ở giai đoạn phát triển mới với khát vọng trở thành trung tâm logistics quan trọng của khu vực châu Á – Thái Bình Dương, dựa trên nền tảng hạ tầng giao thông, vị trí địa kinh tế chiến lược và chính sách hội nhập sâu rộng. Trong nhiều năm qua, Việt Nam đã đẩy mạnh phát triển hạ tầng logistics trên cả 5 phương thức vận tải – đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa, hàng không và hàng hải nhằm hình thành hệ thống logistics đồng bộ, hiện đại và kết nối toàn cầu.

Các cảng biển chiến lược như Cái Mép – Thị Vải, Hải Phòng, Nghi Sơn, Đà Nẵng, Quy Nhơn, Vũng Áng hay Cần Giờ được mở rộng để đón tàu trọng tải lớn, đồng thời Cảng hàng không quốc tế Long Thành cùng hệ thống cao tốc Bắc – Nam trở thành trục xương sống cho dòng chảy hàng hóa xuyên suốt lãnh thổ. Chính phủ cũng ban hành nhiều chính sách ưu đãi đầu tư trong lĩnh vực logistics như miễn, giảm thuế, hỗ trợ tiền thuê đất, rút ngắn thủ tục cấp phép, khuyến khích ứng dụng công nghệ xanh và số.

Theo Thủ tướng, trong kỷ nguyên số, logistics xanh, logistics thương mại điện tử và logistics thông minh sẽ là ba hướng phát triển chủ đạo của Việt Nam. Chính phủ đang thúc đẩy xây dựng các trung tâm logistics hiện đại, ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, blockchain và Internet vạn vật (IoT) trong quản trị chuỗi cung ứng, nhằm giảm chi phí, rút ngắn thời gian vận chuyển và giảm phát thải. Cùng với đó, nguồn nhân lực logistics chất lượng cao sẽ được ưu tiên đào tạo để đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế xanh và hội nhập sâu rộng.

Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh tinh thần “3 bảo đảm” và “3 cùng” trong phát triển logistics: 3 bảo đảm là tạo điều kiện thuận lợi nhất cho nhà đầu tư; bảo đảm quyền lợi hợp pháp; và bảo đảm môi trường chính trị, xã hội ổn định. 3 cùng là cùng lắng nghe, cùng chia sẻ và cùng hành động vì mục tiêu phát triển nhanh, xanh và bền vững.

Việt Nam mong muốn đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp, các tổ chức quốc tế và đối tác toàn cầu để phát triển hệ thống logistics hiệu quả, kết nối khu vực, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Đại hội FIATA 2025 không chỉ là sự kiện tôn vinh vai trò của ngành logistics mà còn là thông điệp mạnh mẽ về khát vọng hội nhập, hợp tác và phát triển xanh của Việt Nam.

Chiến lược phát triển dịch vụ logistics bền vững

Trên tinh thần đó, ngày 9/10/2025, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn đã ký ban hành Quyết định số 2229/QĐ-TTg, phê duyệt Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025–2035, tầm nhìn đến 2050. Đây được coi là văn kiện định hướng lớn, thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc xây dựng một ngành logistics hiện đại, hiệu quả, gắn với quá trình chuyển đổi xanh và chuyển đổi số quốc gia.

Chiến lược đặt mục tiêu phát triển ngành logistics bền vững, chất lượng cao và có giá trị gia tăng lớn, phát huy tối đa lợi thế vị trí địa kinh tế của Việt Nam. Trong giai đoạn 2025–2035, ngành logistics phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 12–15%/năm, đóng góp 5–7% GDP, với 70–80% doanh nghiệp sử dụng dịch vụ logistics thuê ngoài. Chi phí logistics trong GDP giảm còn 12–15%, đưa Việt Nam lọt nhóm 40 quốc gia dẫn đầu thế giới theo Chỉ số hiệu quả logistics (LPI).

Cùng với đó, 80% doanh nghiệp logistics được kỳ vọng sẽ ứng dụng các giải pháp chuyển đổi số và xanh hóa; 70% lao động trong ngành được đào tạo chuyên môn kỹ thuật, trong đó 30% có trình độ đại học trở lên. Chiến lược hướng tới hình thành ít nhất 5 trung tâm logistics hiện đại đạt chuẩn quốc tế, đóng vai trò đầu mối kết nối chuỗi cung ứng khu vực.

Tầm nhìn đến năm 2050, logistics sẽ trở thành một trong những trụ cột chính của nền kinh tế Việt Nam, đóng góp 7–9% GDP, duy trì tốc độ tăng trưởng 10–12%/năm, và đưa chi phí logistics giảm còn 10–12% GDP. Việt Nam đặt mục tiêu lọt top 30 quốc gia hàng đầu thế giới về LPI, với 100% doanh nghiệp logistics ứng dụng công nghệ số, 90% lao động có chuyên môn kỹ thuật, trong đó một nửa có trình độ đại học trở lên. Khi đó, cả nước sẽ có ít nhất 10 trung tâm logistics hiện đại, ngang tầm khu vực, trở thành đầu mối trung chuyển hàng hóa quốc tế.

Chiến lược cũng xác định ba nhóm giải pháp trọng tâm: thể chế – hạ tầng – nhân lực, trong đó thể chế được xem là đòn bẩy then chốt. Chính phủ sẽ tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, tạo môi trường kinh doanh minh bạch, giảm chi phí thủ tục và khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia sâu vào lĩnh vực logistics. Cùng với đó là đầu tư mạnh cho hạ tầng giao thông và hạ tầng số, bảo đảm tính kết nối giữa các vùng sản xuất, cảng biển, sân bay, cửa khẩu và trung tâm phân phối.

Một điểm nhấn quan trọng là phát triển logistics xanh và logistics số. Các doanh nghiệp sẽ được khuyến khích sử dụng năng lượng tái tạo, phương tiện vận tải sạch, tối ưu hóa tuyến đường nhằm giảm phát thải carbon, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Ứng dụng công nghệ thông tin, tự động hóa, quản lý bằng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo sẽ giúp tăng hiệu quả vận hành, giảm lãng phí và bảo đảm tính minh bạch của chuỗi cung ứng.

Chiến lược cũng đề cao liên kết vùng và hợp tác quốc tế, coi đây là điều kiện tiên quyết để nâng tầm năng lực logistics Việt Nam. Việc phát triển các chuỗi cung ứng liên vùng, gắn sản xuất – chế biến – xuất khẩu với hệ thống kho bãi, trung tâm logistics, sẽ giúp giảm chi phí lưu thông, tăng năng suất và mở rộng thị trường. Cùng với đó, mô hình khu logistics chuyên dụng và logistics đô thị thông minh sẽ được nhân rộng tại các thành phố lớn như Hà Nội, TPHCM, Hải Phòng, Đà Nẵng – hướng tới nền logistics hiệu quả, thân thiện với môi trường.

Nguồn nhân lực logistics chất lượng cao được xem là “nút then chốt” của sự phát triển bền vững. Việt Nam sẽ triển khai các chương trình đào tạo chuyên sâu, hợp tác với doanh nghiệp và tổ chức quốc tế để hình thành mạng lưới chuyên gia logistics đạt chuẩn quốc tế, có khả năng điều hành chuỗi cung ứng toàn cầu.

Chiến lược phát triển logistics Việt Nam đến năm 2050 là bước đi cụ thể hóa khát vọng đưa đất nước trở thành điểm đến logistics hàng đầu khu vực, nơi hội tụ của công nghệ, năng lượng xanh, nhân lực trình độ cao và hạ tầng hiện đại. Với tầm nhìn dài hạn, Việt Nam đang từng bước khẳng định vị thế là đối tác tin cậy, trung tâm logistics mới của châu Á – Thái Bình Dương, góp phần kiến tạo chuỗi cung ứng toàn cầu linh hoạt, xanh và bền vững.