Việt Nam – Hoa Kỳ thúc đẩy hợp tác kinh tế, đầu tư

Ưu tiên chất lượng dòng vốn đầu tư

Kim ngạch thương mại hàng hóa hai chiều giữa Việt Nam và Hoa Kỳ tăng từ khoảng 450 triệu USD năm 1995 lên 209,5 tỷ USD năm 2025, gấp hơn 460 lần. Sau hơn 30 năm bình thường hóa quan hệ ngoại giao và hơn 3 năm thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện, hai nước đang hướng tới hợp tác kinh tế có chiều sâu hơn.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc cho biết Việt Nam đang thay đổi cách tiếp cận trong thu hút đầu tư nước ngoài, tập trung vào chất lượng dự án, công nghệ và giá trị gia tăng.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh: “Việt Nam đang chuyển mạnh tư duy thu hút đầu tư nước ngoài từ chú trọng quy mô vốn sang chất lượng, hiệu quả, công nghệ và giá trị gia tăng; từ thu hút các dự án riêng lẻ sang phát triển các cụm ngành, chuỗi giá trị và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, chú trọng khả năng lan tỏa đối với nền kinh tế.”

Việt Nam xác định năm lĩnh vực ưu tiên hợp tác gồm công nghệ cao; năng lượng sạch; chuỗi cung ứng bền vững; tài chính, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp; giáo dục, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Trong lĩnh vực công nghệ cao, hai nước có thể tăng cường hợp tác về bán dẫn, AI và dữ liệu, từ nghiên cứu, thiết kế đến sản xuất, ứng dụng và đào tạo nhân lực. Với năng lượng sạch, trọng tâm là năng lượng tái tạo, hạ tầng năng lượng và công nghệ giảm phát thải.

Việc thu hút đầu tư cần gắn với khả năng phát triển các cụm ngành, kết nối doanh nghiệp trong nước với chuỗi sản xuất của các tập đoàn nước ngoài. Đây là hướng đi nhằm nâng cao giá trị tạo ra tại Việt Nam và tăng khả năng tiếp nhận công nghệ.

Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc khẳng định: “Chính phủ chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang kiến tạo, phục vụ, lấy hiệu quả thực tiễn và lợi ích của người dân, doanh nghiệp làm thước đo, biến cải cách thể chế thành lợi thế cạnh tranh.”

Ông cũng nhấn mạnh: “Thành công của doanh nghiệp cũng chính là thành công của Việt Nam; những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp là những vấn đề Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương phải tập trung giải quyết.”

Các định hướng này đặt yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, nâng cao tính minh bạch và giảm chi phí tuân thủ. Doanh nghiệp cần môi trường chính sách ổn định để chủ động xây dựng kế hoạch đầu tư, mở rộng sản xuất và phát triển thị trường.

Giảm chi phí kinh doanh, nâng năng lực cạnh tranh

Đại diện cộng đồng doanh nghiệp Hoa Kỳ cho rằng năng suất và chi phí vận hành là những yếu tố quan trọng quyết định sức cạnh tranh của Việt Nam.

Ông Mark Gillin, Chủ tịch Ban lãnh đạo quốc gia AmCham Việt Nam, nhấn mạnh: “Trong giai đoạn phát triển mới, năng lực cạnh tranh của Việt Nam ngày càng phụ thuộc vào năng suất. Để nâng cao thu nhập bền vững, bên cạnh ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo, cần giảm các chi phí không cần thiết liên quan đến quy định pháp luật, logistics, thủ tục hải quan và những bất định về nguồn cung điện.”

Ông đề xuất ba nguyên tắc đối với doanh nghiệp là “Thích ứng, chủ động và hiệu quả”.

Những vấn đề được nêu ra cho thấy cải thiện môi trường đầu tư cần đi cùng với nâng cấp hạ tầng logistics, đơn giản hóa thủ tục hải quan và bảo đảm nguồn cung điện ổn định. Đây là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sản xuất và quyết định đầu tư của doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), đề nghị hai Chính phủ duy trì môi trường chính sách ổn định, minh bạch, tăng cường đối thoại và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Quang Vinh nhấn mạnh: “Để khai thác tốt hơn dư địa này, Chính phủ hai nước cần tiếp tục duy trì môi trường chính sách ổn định, minh bạch, tăng cường đối thoại và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp; tạo thuận lợi cho hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường Hoa Kỳ, đồng thời thúc đẩy nhập khẩu sản phẩm, công nghệ, thiết bị và dịch vụ mà Hoa Kỳ có thế mạnh, hướng tới thương mại hai chiều cân bằng, cùng có lợi.”

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, tiếp cận thị trường Hoa Kỳ đòi hỏi nâng cao chất lượng sản phẩm, minh bạch nguồn gốc nguyên liệu và kiểm soát chuỗi cung ứng. Doanh nghiệp cần đầu tư công nghệ, hoàn thiện quy trình sản xuất, phát triển thương hiệu và tăng tỷ trọng các công đoạn tạo giá trị gia tăng cao.

Năng lực phòng vệ thương mại cũng cần được cải thiện. Doanh nghiệp phải chủ động theo dõi thay đổi chính sách, kiểm soát hồ sơ xuất xứ và chuẩn bị phương án xử lý khi phát sinh tranh chấp thương mại.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, GDP Việt Nam tăng 9,01%; vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội đạt hơn 3,1 triệu tỷ đồng, tăng 15,1%. Tổng vốn FDI đăng ký đạt 50,36 tỷ USD, tăng 76,4%, trong khi vốn FDI thực hiện đạt 21,07 tỷ USD, tăng 12,1%. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt khoảng 888 tỷ USD, tăng 30,4%.

Trong bối cảnh hoạt động đầu tư và thương mại mở rộng, Việt Nam cần tập trung nâng cao chất lượng dòng vốn, phát triển nguồn nhân lực và cải thiện hạ tầng phục vụ sản xuất. Doanh nghiệp cần chủ động đổi mới công nghệ, nâng năng suất và đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường xuất khẩu.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc bày tỏ tin tưởng quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư Việt Nam – Hoa Kỳ sẽ tiếp tục phát triển, mang lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp và người dân hai nước. Để đạt mục tiêu này, cải cách thể chế, giảm chi phí kinh doanh và tăng cường liên kết chuỗi cung ứng cần được chuyển thành những kết quả cụ thể.