Việt Nam: Điểm hội tụ mới trong chiến lược đầu tư của châu Âu

Sức hấp dẫn đến từ niềm tin và khả năng thích ứng

Trong giai đoạn mà rủi ro kinh tế – chính trị toàn cầu trở nên khó dự đoán hơn bao giờ hết, yếu tố “niềm tin” đóng vai trò như thước đo năng lực của một quốc gia trong việc thu hút và giữ chân dòng vốn đầu tư quốc tế. Với các doanh nghiệp châu Âu, Việt Nam không chỉ là thị trường sản xuất và tiêu thụ, mà còn là điểm tựa cho chiến lược phát triển bền vững của họ tại khu vực.

Điều làm nên sức hấp dẫn đặc biệt của Việt Nam chính là khả năng thích ứng nhanh với thay đổi, đặc biệt trong lĩnh vực chính sách. Những cải cách về thủ tục đầu tư, thuế, hải quan và môi trường pháp lý đã giúp doanh nghiệp nước ngoài rút ngắn đáng kể thời gian tiếp cận thị trường. Mô hình “Chính phủ đồng hành cùng doanh nghiệp” không còn là khẩu hiệu, mà được thể hiện qua hàng loạt biện pháp cụ thể: từ đẩy mạnh chuyển đổi số trong hành chính công, đến việc nâng cao tính minh bạch trong cấp phép đầu tư và quản lý tài nguyên.

Chính điều này giúp doanh nghiệp châu Âu nhìn thấy ở Việt Nam một môi trường đầu tư có thể dự đoán được, ít rủi ro pháp lý và mang lại cơ hội dài hạn. Không ít tập đoàn đã mở rộng quy mô hoặc dịch chuyển dây chuyền sản xuất sang Việt Nam, coi đây là điểm trung chuyển quan trọng trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Bên cạnh yếu tố chính sách, sự lạc quan của doanh nghiệp châu Âu còn đến từ tốc độ phục hồi của nền kinh tế Việt Nam sau đại dịch và khả năng duy trì đà tăng trưởng trong bối cảnh nhiều nền kinh tế lớn đang chững lại. Tăng trưởng tiêu dùng nội địa, xuất khẩu ổn định và hạ tầng đang được nâng cấp đồng bộ giúp Việt Nam không chỉ giữ vị thế “công xưởng châu Á”, mà còn dần trở thành trung tâm tiêu thụ có sức mua ngày càng lớn.

Củng cố niềm tin bằng cải cách và chất lượng tăng trưởng

Sự quan tâm ngày càng gia tăng của doanh nghiệp châu Âu đối với Việt Nam không chỉ xuất phát từ lợi ích ngắn hạn, mà còn từ kỳ vọng về một môi trường đầu tư ngày càng hoàn thiện. Cộng đồng doanh nghiệp này thường xuyên nhấn mạnh hai yếu tố cốt lõi trong chiến lược phát triển dài hạn của Việt Nam: tính ổn định chính sách và năng lực thực thi. Nếu chính sách mở cửa tạo điều kiện ban đầu cho dòng vốn, thì năng lực thực thi và cơ sở lại là yếu tố quyết định liệu doanh nghiệp có sẵn sàng mở rộng đầu tư hay không.

Trong những năm gần đây, Việt Nam đã có bước tiến rõ rệt trong việc đồng bộ hóa khung pháp lý và nâng cao hiệu quả hành chính. Việc đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn quy trình cấp phép và thúc đẩy chuyển đổi số trong bộ máy nhà nước không chỉ tiết kiệm chi phí cho doanh nghiệp, mà còn thể hiện quyết tâm cải thiện môi trường đầu tư của Chính phủ. Chính cách làm này khiến Việt Nam trở nên khác biệt so với nhiều nền kinh tế mới nổi khác – nơi mà chính sách đôi khi thay đổi nhanh nhưng thiếu sự ổn định dài hạn.

Ở góc độ nhà đầu tư, điều họ tìm kiếm không chỉ là ưu đãi tài chính, mà là sự tin cậy trong cam kết chính sách, tính minh bạch của luật pháp và hiệu quả của hệ thống quản trị. Việt Nam, với những chuyển biến rõ ràng trong quản lý đất đai, quy hoạch công nghiệp, và đặc biệt là trong bảo vệ môi trường, đang chứng minh rằng mình không chỉ muốn thu hút đầu tư, mà muốn hướng tới những dòng vốn chất lượng, thân thiện với công nghệ cao và phát triển xanh.

Điều này càng trở nên quan trọng trong bối cảnh châu Âu đẩy mạnh chiến lược “Đầu tư xanh và bền vững”, yêu cầu các đối tác thương mại phải tuân thủ tiêu chuẩn ESG (môi trường – xã hội – quản trị). Việt Nam, với những bước đi chủ động trong giảm phát thải, cam kết trung hòa carbon và khuyến khích năng lượng tái tạo, đang đáp ứng tốt các tiêu chí đó, mở ra cơ hội hợp tác sâu rộng hơn trong tương lai.

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu tái định hình, các tập đoàn châu Âu đang tìm kiếm những điểm đặt chân an toàn để duy trì sản xuất và mở rộng thị trường. Việt Nam, với vị trí địa chiến lược, lực lượng lao động trẻ, và hạ tầng đang được nâng cấp mạnh mẽ, trở thành điểm đến lý tưởng cho quá trình này.

Bình luận về chỉ số BCI quý III/2025, Chủ tịch EuroCham Bruno Jaspaert khẳng định: “Giữ được niềm tin ổn định trong một thế giới đầy bất định là điều đáng chú ý, nhất là khi mà những căng thẳng địa chính trị, chuyển đổi công nghệ và thách thức khí hậu đang tái định hình chiến lược thương mại và đầu tư trên toàn cầu”. Sức hút của Việt Nam vẫn giữ vững bất chấp các yếu tố ngoại cảnh Chia sẻ rõ hơn về niềm tin kinh doanh của các doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam, ông Bruno Jaspaert phân tích: “Áp lực đang dần hiện rõ, song vẫn nằm trong phạm vi mà chúng tôi quan sát được từ các kỳ khảo sát trước. Điều đáng chú ý nhất là sự cải thiện mạnh mẽ trong tâm lý doanh nghiệp: 80% người tham gia khảo sát bày tỏ lạc quan về triển vọng trong 5 năm tới và 76% cho biết họ sẽ giới thiệu Việt Nam như một điểm đến đầu tư. Điều đó cho thấy sức hút của Việt Nam vẫn giữ vững bất chấp các yếu tố ngoại cảnh”.

Tuy nhiên, để duy trì lợi thế cạnh tranh, Việt Nam cần tiếp tục cải thiện chất lượng thể chế và năng suất lao động. Sự bền vững của niềm tin doanh nghiệp không đến từ ưu đãi tức thời, mà từ sự ổn định và khả năng dự đoán trong điều hành chính sách. Khi các địa phương thống nhất cách thực thi luật đầu tư, giảm chồng chéo trong quy định và bảo đảm công bằng giữa các doanh nghiệp, Việt Nam sẽ củng cố được hình ảnh một môi trường đầu tư chuyên nghiệp, đáng tin cậy.

Niềm tin của doanh nghiệp châu Âu, một khi được duy trì, sẽ lan tỏa sang các khu vực khác của thế giới – bởi châu Âu vốn được xem là “thước đo khắt khe” của tiêu chuẩn đầu tư quốc tế. Khi các nhà đầu tư đến từ lục địa này lựa chọn Việt Nam, họ không chỉ mang đến dòng vốn, mà còn mang theo công nghệ, quản trị, và chuẩn mực phát triển bền vững là những yếu tố có thể giúp Việt Nam tiến nhanh hơn trong tiến trình công nghiệp hóa hiện đại hóa.