Việt Nam đặt mục tiêu kinh tế AI chiếm 6% GDP

Chiến lược quốc gia về Trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 xác định doanh nghiệp là lực lượng chủ lực, đồng thời chuyển trọng tâm từ ứng dụng AI sang chuyển đổi toàn diện bằng AI.

Chuyển từ ứng dụng AI sang chuyển đổi bằng AI

Phát biểu tại họp báo thường kỳ tháng 8/2026 của Bộ Khoa học và Công nghệ, ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo, cho biết điểm mới của chiến lược là xác định bước chuyển từ nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI sang chuyển đổi toàn diện quốc gia bằng AI.

Theo ông Lịch, AI được xác định là năng lực cốt lõi ngay từ khâu xác định bài toán, thiết kế, tổ chức đến vận hành. Nhân lực, hạ tầng và dữ liệu là nền tảng; thể chế và quản trị AI là khâu đột phá.

Chiến lược xác định 6 quan điểm xuyên suốt, trong đó yêu cầu triển khai AI phải bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất, quản lý tập trung, lấy con người làm trung tâm và gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện. Đây cũng là cơ sở để chuyển AI từ một công cụ hỗ trợ thành một năng lực được tích hợp vào hoạt động của Nhà nước, doanh nghiệp và nền kinh tế.

Về nhân lực, mục tiêu đến năm 2030 là phát triển 10.000 nhân lực AI trình độ cao và 50.000 nhân lực trình độ đại học trở lên có năng lực ứng dụng AI. Khoảng 500.000 lao động sẽ được đào tạo, đào tạo lại để triển khai, vận hành AI; 10 triệu lao động đã qua đào tạo được trang bị kỹ năng AI cơ bản.

Hạ tầng và dữ liệu cũng được đặt vào nhóm nền tảng. Việt Nam sẽ phát triển đồng bộ hạ tầng, dữ liệu, mô hình và nền tảng AI, đồng thời bảo đảm an toàn, an ninh và chủ quyền AI. Mục tiêu đến năm 2030 là hình thành nền tảng điều phối năng lực tính toán AI quốc gia, nền tảng đánh giá mô hình AI tiếng Việt, ít nhất 5 nền tảng AI dùng chung, 10 thương hiệu AI Việt Nam và 8 mô hình AI tiếng Việt theo 4 quy mô.

Tổng đầu tư cho AI được đặt mục tiêu đạt 1-1,5% GDP mỗi năm. Năng lực tính toán hướng tới khoảng 560 EFLOPS BF16 hoặc 1.100 EFLOPS FP8, với công suất điện khoảng 500 MW.

Các mục tiêu này được chia thành 4 tầng gồm tác động, kết quả, sản phẩm đầu ra và đầu vào. Ở tầng tác động, Việt Nam phấn đấu thuộc nhóm 3 nước dẫn đầu Đông Nam Á về nghiên cứu, phát triển AI; kinh tế AI đạt khoảng 6% GDP; năng suất lao động trong các ngành ứng dụng AI tăng 10-15%. Xuất khẩu sản phẩm, dịch vụ và giải pháp AI được kỳ vọng đạt khoảng 5 tỷ USD.

Ở tầng kết quả, chiến lược đặt mục tiêu 60% doanh nghiệp ứng dụng AI cải thiện hiệu quả hoạt động. Trong khu vực công, 100% cán bộ, công chức, viên chức được kỳ vọng sử dụng AI công vụ hằng tuần và 60% quyết định điều hành được hỗ trợ bởi dữ liệu và AI. Mức độ hài lòng với dịch vụ công có AI được đặt mục tiêu tăng ít nhất 30%.

Doanh nghiệp là lực lượng chủ lực của kinh tế AI

Một trọng tâm khác của chiến lược là xây dựng hệ sinh thái AI với doanh nghiệp Việt Nam giữ vai trò chủ lực. Theo định hướng này, doanh nghiệp AI trong nước tập trung phát triển các sản phẩm, dịch vụ “Make in Viet Nam” và mô hình doanh nghiệp AI-native.

Ông Nguyễn Khắc Lịch cho biết chiến lược xác định 9 trụ cột phát triển hệ sinh thái AI gồm nhân lực và kỹ năng AI toàn dân; dữ liệu và mô hình AI; hạ tầng AI; nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ AI; AI trong quản trị quốc gia; AI cho các ngành, lĩnh vực; AI cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, hợp tác xã; hệ sinh thái AI; quản trị AI an toàn, đáng tin cậy.

Cách phân nhóm này cho thấy phạm vi ứng dụng AI được mở rộng từ khu vực công nghệ sang toàn bộ nền kinh tế. AI được thúc đẩy trong khoa học, công nghiệp, nông nghiệp, tài chính, y tế, giáo dục, văn hóa, môi trường, quốc phòng và an ninh.

Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh và hợp tác xã, việc đưa AI thành một trụ cột riêng cho thấy yêu cầu phổ cập công nghệ không dừng ở các doanh nghiệp công nghệ lớn. Mục tiêu là mở rộng khả năng ứng dụng AI trong hoạt động kinh doanh, qua đó tạo tác động trực tiếp đến năng suất và hiệu quả.

Chiến lược cũng đặt trọng tâm vào thể chế và quản trị AI. Sáu nhóm giải pháp đột phá được xác định gồm hoàn thiện thể chế, chính sách và pháp luật; điều phối quốc gia và trách nhiệm thực thi; huy động nguồn lực, bảo đảm kinh phí; hợp tác quốc tế và xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn; nâng cao nhận thức và văn hóa sử dụng AI có trách nhiệm; đo lường, giám sát và đánh giá.

Việc triển khai được gắn với trách nhiệm người đứng đầu theo nguyên tắc “6 rõ” gồm rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền. Chiến lược cũng cụ thể hóa bằng 32 chỉ tiêu và 97 nhiệm vụ, giải pháp thuộc 14 nhóm. Mỗi nhiệm vụ xác định cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, đơn vị thực hiện, sản phẩm hoặc kết quả và thời gian thực hiện.

Hợp tác quốc tế được triển khai song song với yêu cầu tăng năng lực nội sinh và tự chủ chiến lược. Việt Nam hướng tới đa dạng hóa đối tác, công nghệ và chuỗi cung ứng, thay vì phụ thuộc vào một nguồn lực hoặc một hướng công nghệ.

Đến năm 2030, mục tiêu được đặt ra không chỉ là nâng vị trí của Việt Nam trong nghiên cứu và phát triển AI mà AI phải tạo ra giá trị kinh tế cụ thể, với kinh tế AI chiếm khoảng 6% GDP, xuất khẩu sản phẩm, dịch vụ và giải pháp AI đạt khoảng 5 tỷ USD và năng suất lao động tại các ngành ứng dụng AI tăng 10-15%.

Tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam phấn đấu thuộc nhóm 10 quốc gia dẫn đầu châu Á về nghiên cứu, phát triển, làm chủ AI và chuyển đổi AI quốc gia. AI được định hướng trở thành nền tảng vận hành chủ đạo của Nhà nước, nền kinh tế và xã hội.