Việt Nam củng cố vị thế điểm đến đầu tư FDI hàng đầu khu vực

Dòng vốn ngoại duy trì ổn định giữa biến động toàn cầu

Trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn đối mặt với nhiều bất định, Việt Nam tiếp tục khẳng định sức hấp dẫn đặc biệt trong mắt các nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) nhờ môi trường kinh doanh cải thiện, chính sách ổn định và các nỗ lực cải cách thể chế mạnh mẽ. Chín tháng đầu năm 2025, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đạt 28,54 tỷ USD, tăng 15,2% so với cùng kỳ năm trước; trong đó vốn đăng ký mới đạt 12,39 tỷ USD với 2.926 dự án mới với mức tăng 17,7% phản ánh sự quan tâm ngày càng lớn của nhà đầu tư quốc tế đối với thị trường Việt Nam.

Đáng chú ý, vốn điều chỉnh tăng thêm đạt 11,32 tỷ USD, tăng 48%, và vốn góp mua cổ phần đạt 4,84 tỷ USD, tăng 35% so với cùng kỳ năm 2024. Sự gia tăng mạnh mẽ của cả hai dòng vốn là mở rộng và mua lại cho thấy doanh nghiệp nước ngoài không chỉ tiếp tục đầu tư mới mà còn đặt niềm tin để mở rộng quy mô hoạt động tại Việt Nam, coi đây là trung tâm sản xuất chiến lược trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Nếu tính riêng lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo là ngành mũi nhọn trong cơ cấu kinh tế Việt Nam, tổng vốn FDI đăng ký mới và điều chỉnh đạt tới 15 tỷ USD, chiếm 63,3% tổng vốn đăng ký, khẳng định vị trí then chốt của lĩnh vực này trong chiến lược thu hút đầu tư quốc gia. Đối với hình thức góp vốn, mua cổ phần, riêng lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo cũng thu hút 1,79 tỷ USD, tương đương 37% tổng giá trị, trong khi các hoạt động chuyên môn, khoa học và công nghệ ghi nhận 1,06 tỷ USD, chiếm 21,9% tổng giá trị vốn góp, cho thấy sự dịch chuyển của dòng vốn FDI từ gia công sang đổi mới công nghệ, nghiên cứu và sáng tạo giá trị gia tăng cao.

Vốn FDI thực hiện trong 9 tháng đạt 18,8 tỷ USD, tăng 8,5% so với cùng kỳ và là mức cao nhất trong 5 năm trở lại đây là một con số không chỉ phản ánh năng lực hấp thụ vốn hiệu quả của nền kinh tế, mà còn cho thấy các dự án FDI tại Việt Nam đang chuyển nhanh từ “cam kết” sang “hành động thực tế”. Trong đó, riêng ngành chế biến, chế tạo đóng góp tới 15,56 tỷ USD, chiếm 82,8% tổng vốn thực hiện; hoạt động kinh doanh bất động sản đứng thứ hai với 1,37 tỷ USD,  minh chứng cho xu hướng đầu tư dài hạn vào hạ tầng đô thị và công nghiệp.

Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới (WB), dù quý I/2025 Việt Nam ghi nhận thâm hụt tài khoản tài chính ở mức 3,2% GDP, nhưng dòng vốn FDI vẫn duy trì ổn định, chiếm khoảng 3,3% GDP, thể hiện niềm tin bền vững của nhà đầu tư quốc tế vào triển vọng kinh tế Việt Nam. Bất chấp những biến động thương mại toàn cầu, FDI vẫn được kỳ vọng duy trì đà tích cực nhờ các cải cách môi trường đầu tư, thủ tục hành chính minh bạch hơn và định hướng phát triển bền vững mà Chính phủ đang theo đuổi.

Khu vực FDI tiếp tục là động lực tăng trưởng chính của nền kinh tế, đặc biệt trong lĩnh vực xuất khẩu. Tính đến hết tháng 9/2025, kim ngạch xuất khẩu của khu vực FDI (kể cả dầu thô) đạt 263,33 tỷ USD, tăng 21,4% so với cùng kỳ, chiếm 75,5% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước. Với mức xuất siêu 37,08 tỷ USD, khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục là “bệ đỡ” vững chắc cho tăng trưởng kinh tế, tạo nguồn thu ngoại tệ và duy trì cán cân thương mại ổn định.

Việt Nam duy trì lợi thế cạnh tranh

Song song với kết quả thu hút đầu tư khả quan, niềm tin kinh doanh tại Việt Nam cũng có dấu hiệu phục hồi rõ rệt. Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) công bố Chỉ số niềm tin kinh doanh (BCI) quý III/2025 đạt 66,5 điểm, tăng mạnh so với mức 61,1 điểm của quý II, phản ánh tâm lý lạc quan của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu đối với môi trường đầu tư và triển vọng phát triển tại Việt Nam. Kết quả khảo sát cho thấy 68% doanh nghiệp tin tưởng nền kinh tế sẽ ổn định hoặc cải thiện trong quý tới, trong khi tỷ lệ dự báo “xấu đi” giảm còn 7%, thấp nhất trong nhiều quý gần đây.

EuroCham đánh giá Việt Nam đang tích cực thực hiện mục tiêu tăng trưởng GDP trên 8% thông qua việc đẩy mạnh đầu tư công, cải cách hành chính, chuyển đổi số và phát triển kinh tế xanh. Những nỗ lực này không chỉ củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp mà còn tạo tiền đề để Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh trong khu vực. Dù vậy, tổ chức này cũng chỉ ra rằng chi phí logistics cao, tiến độ xử lý thủ tục hành chính và tình trạng chậm thanh toán trong chuỗi cung ứng vẫn là những điểm nghẽn cần sớm tháo gỡ.

Về triển vọng quý IV/2025, 56% doanh nghiệp châu Âu nhận định môi trường kinh doanh sẽ “tốt” hoặc “rất tốt”, trong khi chỉ 16% đánh giá “tệ” hoặc “rất tệ”. Tỷ lệ doanh nghiệp cho rằng Việt Nam là điểm đến đầu tư tiềm năng đạt 76%, tăng 4 điểm phần trăm so với quý trước, cho thấy sức hút của nền kinh tế vẫn rất lớn bất chấp cạnh tranh ngày càng gay gắt trong khu vực. Đáng chú ý, 80% doanh nghiệp được khảo sát kỳ vọng cơ hội tăng trưởng tại Việt Nam sẽ tiếp tục mở rộng trong 5 năm tới cho thấy sự bền vững của niềm tin nhà đầu tư.

Các doanh nghiệp quốc tế cũng kiến nghị Chính phủ Việt Nam tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường thực thi pháp luật, hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao hiệu quả quản lý môi trường. Đây là những yếu tố được đánh giá có tác động trực tiếp đến khả năng thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao trong tương lai. Hiện vẫn còn 48% doanh nghiệp châu Âu cho rằng các thủ tục liên quan đến thuế và giấy phép lao động là rào cản chính, nhưng phần lớn tin rằng các cải cách về thị thực và giấy phép sẽ sớm mang lại hiệu quả tích cực.

Một tín hiệu đáng mừng khác đến vào đầu tháng 10/2025, khi Tổ chức FTSE Russell chính thức nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên nhóm “Thị trường mới nổi”. Đây là cột mốc mang ý nghĩa lớn, không chỉ mở ra cơ hội thu hút dòng vốn quốc tế quy mô lớn mà còn khẳng định nỗ lực cải cách toàn diện của Việt Nam trong việc hiện đại hóa hạ tầng tài chính, tăng cường minh bạch và bảo vệ nhà đầu tư. Việc nâng hạng này được kỳ vọng sẽ góp phần giảm chi phí vốn, tăng chiều sâu thị trường và tạo sức lan tỏa tích cực cho môi trường đầu tư nói chung.

Tính đến hết tháng 9/2025, Việt Nam có 44.476 dự án FDI còn hiệu lực, với tổng vốn đăng ký 523,3 tỷ USD. Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo vẫn chiếm tỷ trọng áp đảo với hơn 298,7 tỷ USD, tương đương 60,7% tổng vốn. Vốn FDI thực hiện lũy kế đạt 341,4 tỷ USD, bằng 65,2% tổng vốn đăng ký, cho thấy các dự án FDI tại Việt Nam có mức độ triển khai thực tế rất cao.

Với nền tảng ổn định, sự cải thiện thể chế rõ nét và niềm tin ngày càng lớn từ cộng đồng doanh nghiệp quốc tế, Việt Nam đang từng bước củng cố vị thế là trung tâm đầu tư, sản xuất và đổi mới của khu vực Đông Nam Á.