Việt Nam áp thuế chống bán phá giá đối với thép cán nóng Trung Quốc
Ngày 4/7/2025, Bộ Công Thương Việt Nam đã ban hành Quyết định số 1959/QĐ-BCT nhằm áp dụng thuế chống bán phá giá (CBPG) chính thức đối với một số sản phẩm thép cán nóng (HRC) có xuất xứ từ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, đồng thời chấm dứt điều tra với mặt hàng tương tự từ Ấn Độ.
Trước đó, vào tháng 3/2024, hai doanh nghiệp sản xuất thép lớn là Tập đoàn Hòa Phát và Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh đã chính thức gửi hồ sơ kiến nghị khởi xướng điều tra đến Cục Phòng vệ thương mại – Bộ Công Thương, với thông tin sản phẩm thép cán nóng nhập khẩu từ Trung Quốc và Ấn Độ có dấu hiệu bán phá giá và gây ra thiệt hại đáng kể cho ngành sản xuất trong nước, và đến tháng 7/2024, sau khi hoàn tất các thủ tục thẩm định ban đầu, Bộ Công Thương đã ra quyết định khởi xướng điều tra, thực hiện theo đúng quy trình được quy định trong Luật Quản lý ngoại thương năm 2017, với sự tham gia phối hợp của các bên liên quan bao gồm cả doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng, cơ quan thuế và hải quan, nhằm thu thập thông tin đầy đủ, khách quan, đảm bảo kết luận điều tra có cơ sở và tính thuyết phục.
Trong suốt quá trình điều tra kéo dài gần một năm, cơ quan chức năng đã tiến hành đánh giá toàn diện các yếu tố liên quan, bao gồm mức độ bán phá giá (biên độ phá giá), thị phần nhập khẩu, tác động đến doanh thu, lợi nhuận, thị phần, công suất và việc làm trong ngành sản xuất thép cán nóng tại Việt Nam, cũng như phân tích mối quan hệ nhân quả giữa việc nhập khẩu hàng hóa bán phá giá với thiệt hại thực tế của doanh nghiệp nội địa, và đến thời điểm kết thúc điều tra, Cục Phòng vệ thương mại xác định có tồn tại hành vi bán phá giá từ cả hai quốc gia Trung Quốc và Ấn Độ, tuy nhiên, trong khi lượng hàng hóa nhập khẩu bị điều tra từ Trung Quốc chiếm tỷ trọng lớn và có tác động rõ rệt đến thị trường trong nước, thì lượng nhập khẩu từ Ấn Độ trong cùng thời kỳ lại thấp hơn ngưỡng 3% tổng lượng nhập khẩu, không đủ điều kiện để tiếp tục áp dụng biện pháp CBPG theo quy định của WTO và pháp luật Việt Nam.
Mức thuế suất từ 23,10% đến 27,83% đối với một số sản phẩm thép cán nóng có xuất xứ từ Trung Quốc, áp dụng trong thời hạn 5 năm kể từ ngày 6/7/2025. Ảnh minh hoạ. Nguồn: IT
Kết luận điều tra cuối cùng cho thấy rõ mối quan hệ nhân quả trực tiếp giữa việc nhập khẩu thép cán nóng bán phá giá từ Trung Quốc với sự suy giảm nghiêm trọng của ngành sản xuất trong nước, thể hiện qua các chỉ tiêu định lượng như sụt giảm thị phần, lợi nhuận biên, sản lượng tiêu thụ và tốc độ tăng trưởng doanh thu của các doanh nghiệp lớn trong ngành, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết phải can thiệp kịp thời bằng các biện pháp thương mại phòng vệ để thiết lập lại môi trường cạnh tranh công bằng và ổn định.
Trên cơ sở đó, Bộ Công Thương quyết định áp dụng thuế chống bán phá giá chính thức với mức thuế suất từ 23,10% đến 27,83% đối với một số sản phẩm thép cán nóng có xuất xứ từ Trung Quốc, áp dụng trong thời hạn 5 năm kể từ ngày 6/7/2025, có thể rà soát, sửa đổi hoặc gia hạn theo các quy định của pháp luật hiện hành và phù hợp với các cam kết trong khuôn khổ Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), nhằm đảm bảo tính linh hoạt và cập nhật thực tiễn thương mại đang diễn ra, đồng thời chấm dứt điều tra đối với mặt hàng cùng loại nhập khẩu từ Ấn Độ, thể hiện sự minh bạch và khách quan của Việt Nam trong áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại.
Các sản phẩm bị áp thuế được mô tả cụ thể là thép hợp kim hoặc không hợp kim, được cán phẳng, cán nóng, có độ dày từ 1,2 mm đến 25,4 mm, chiều rộng không quá 1.880 mm, chưa qua xử lý thêm sau cán nóng, không phủ, mạ, tráng, có thể có hoặc không có dầu bảo vệ bề mặt, với hàm lượng carbon không vượt quá 0,3% theo khối lượng, được phân loại theo các mã HS chi tiết thuộc phân nhóm 7208, 7211, 7225 và 7226 như nêu tại Quyết định số 1959/QĐ-BCT, đồng thời Bộ Công Thương cũng nêu rõ danh sách các sản phẩm được loại trừ khỏi phạm vi áp dụng, bao gồm thép không gỉ, thép cán nóng dạng tấm thuộc các mác thép BW450, BS700MCK2, AG700 và LG700T, và hướng dẫn doanh nghiệp nhập khẩu có thể nộp hồ sơ miễn trừ nếu hàng hóa thuộc nhóm đặc thù chưa được xác nhận.
Việc áp dụng thuế CBPG lần này không chỉ là hành động bảo vệ quyền lợi hợp pháp của ngành sản xuất thép trong nước, mà còn là một thông điệp thể hiện rõ quan điểm của Việt Nam về việc không khoan nhượng với các hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong thương mại quốc tế, đồng thời nâng cao năng lực thực thi chính sách thương mại quốc gia, góp phần tạo lập một môi trường sản xuất, kinh doanh công bằng, minh bạch và dựa trên pháp luật, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp nội địa duy trì hoạt động ổn định, bảo vệ việc làm và đầu tư dài hạn trong bối cảnh thị trường toàn cầu đang có nhiều biến động.
Đồng thời, quyết định này còn cho thấy Việt Nam đang từng bước hoàn thiện hệ thống thể chế về phòng vệ thương mại, đảm bảo công cụ chính sách được áp dụng có chọn lọc, có căn cứ, phù hợp với nguyên tắc “bảo vệ nhưng không bảo hộ”, hài hòa giữa mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp trong nước với nghĩa vụ quốc tế, phù hợp với lộ trình mở cửa thị trường đã cam kết trong các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới mà Việt Nam là thành viên, từ đó từng bước nâng cao vai trò của các cơ quan quản lý trong kiểm soát nhập khẩu và duy trì ổn định chuỗi giá trị công nghiệp chiến lược.
