Việt Nam – Ấn Độ: Từ xúc tiến thương mại đến tái cấu trúc chuỗi giá trị

Tái cấu trúc xúc tiến thương mại theo hướng đa kênh, đa tầng

Dữ liệu năm 2025 cho biết, tổng kim ngạch thương mại song phương Việt Nam - Ấn Độ đạt 16,46 tỷ USD, tăng 10,54% so với năm trước. Trong đó xuất khẩu của Việt Nam sang Ấn Độ đạt trên 10,35 tỷ USD, tăng 14,19%, nhập khẩu đạt trên 6,11 tỷ USD, tăng 4,86%, giúp Việt Nam duy trì trạng thái xuất siêu gần 4,24 tỷ USD với tốc độ tăng trưởng lên tới 31,23%, cho thấy không chỉ quy mô mà cả chất lượng cán cân thương mại đều được cải thiện theo hướng có lợi cho phía Việt Nam.

Trong quý I năm 2026, khoảng 10 hội chợ và triển lãm quốc tế quy mô lớn đã được tận dụng như những “điểm chạm thị trường” quan trọng, trải rộng từ thực phẩm, dệt may, điện tử đến công nghệ thông tin, qua đó tạo điều kiện cho doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận trực tiếp hệ thống phân phối và nhà đầu tư tại Ấn Độ, đồng thời quảng bá sản phẩm thông qua các gian hàng quốc gia có tính nhận diện cao và khả năng kết nối giao dịch thực chất.

Song song với kênh trực tiếp, các diễn đàn và hội thảo chuyên đề tiếp tục đóng vai trò là công cụ khuếch đại hiệu quả xúc tiến, tiêu biểu là Diễn đàn Doanh nghiệp Điện tử và Công nghệ thông tin Việt Nam – Ấn Độ 2026 với sự tham gia của hơn 130 doanh nghiệp và 20 hiệp hội, qua đó hình thành một không gian đối thoại tập trung vào các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao như trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật và chuỗi cung ứng công nghệ.

Đáng chú ý, hình thức hội thảo trực tuyến được triển khai với tần suất cao và nội dung chuyên sâu, bao phủ các chủ đề từ cơ hội ngành hàng đến phân tích chính sách như Ngân sách Liên bang Ấn Độ năm 2026, giúp doanh nghiệp cập nhật nhanh các biến động về thuế quan, logistics và môi trường đầu tư với chi phí thấp, từ đó nâng cao năng lực phản ứng chính sách và quản trị rủi ro trong hoạt động xuất khẩu.

Bên cạnh đó, hoạt động xúc tiến đầu tư theo địa phương, điển hình là chương trình kết nối với bang Karnataka, đã thu hút khoảng 30 tập đoàn lớn của Việt Nam tham gia nghiên cứu thị trường trong các lĩnh vực công nghệ cao, hàng không và thực phẩm, cho thấy sự dịch chuyển từ xúc tiến thương mại đơn thuần sang tích hợp thương mại – đầu tư – công nghệ theo hướng đồng bộ hơn.

Dịch chuyển trọng tâm sang công nghệ cao và chuỗi giá trị

Một trong những điểm nhấn quan trọng của quý I năm 2026 là việc thiết lập các khuôn khổ hợp tác dài hạn. Tiêu biểu là Biên bản ghi nhớ ký ngày 25/3/2026 giữa các hiệp hội công nghệ hai nước. Văn kiện này tạo nền tảng thể chế cho hợp tác trong các lĩnh vực cốt lõi như trí tuệ nhân tạo, blockchain, fintech, an ninh mạng, trung tâm dữ liệu và đào tạo nhân lực số. Qua đó, cấu trúc hợp tác được định vị lại theo hướng chuyển từ hàng hóa truyền thống sang dịch vụ công nghệ cao.

Trong lĩnh vực công nghiệp, sự kết nối thông qua các triển lãm chuyên ngành như điện tử, nhựa và tự động hóa đã mở ra cơ hội tiếp cận máy móc, thiết bị và nguyên liệu có tính cạnh tranh. Đồng thời, quá trình này thúc đẩy hình thành các mắt xích mới trong chuỗi cung ứng khu vực. Đáng chú ý, một số nhóm hàng nhập khẩu từ Ấn Độ như kim loại thường và thủy sản ghi nhận mức tăng trưởng rất cao, lần lượt đạt 89,1% và 83,9%. Điều này cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của Ấn Độ như một nguồn cung nguyên liệu đầu vào quan trọng cho sản xuất tại Việt Nam.

Các lĩnh vực truyền thống như nông sản, thực phẩm, dệt may và da giày không chỉ duy trì vai trò trụ cột. Những ngành này còn đang được nâng cấp thông qua hợp tác sâu hơn về thiết kế, nguyên phụ liệu và chuyển giao công nghệ. Nổi bật là sự tham gia của các tổ chức chuyên ngành cùng các hoạt động kết nối trực tiếp như đoàn doanh nghiệp, hội chợ và hội thảo chuyên đề.

Đặc biệt, trong ngành dệt may và da giày, mô hình hợp tác đang chuyển từ trao đổi thương mại sang phát triển chuỗi giá trị khép kín. Ấn Độ cung cấp nguồn nguyên liệu phong phú như tơ lụa và phụ liệu có tính cạnh tranh. Trong khi đó, Việt Nam phát huy thế mạnh về năng lực sản xuất và xuất khẩu. Sự kết hợp này tạo ra cấu trúc bổ sung lẫn nhau, giúp gia tăng giá trị ở nhiều công đoạn.

Các hoạt động trong quý I năm 2026 cho thấy một logic phát triển nhất quán. Trước hết là mở rộng tiếp cận thị trường thông qua hội chợ và kết nối B2B. Tiếp đó là thiết lập nền tảng hợp tác dài hạn trong công nghệ cao. Cuối cùng là tái cấu trúc chuỗi cung ứng theo hướng tích hợp sâu hơn giữa hai nền kinh tế. Trong tiến trình này, doanh nghiệp không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn là chủ thể kiến tạo quan hệ hợp tác. Qua đó, một không gian kinh tế song phương với độ liên kết cao hơn đang dần được định hình trong giai đoạn tới.