Việt Nam - Ấn Độ tăng cường hợp tác trong ngành điện và điện tử

Ngày 17/6/2025, Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ phối hợp với các đối tác hai nước tổ chức hội thảo trực tuyến “Hợp tác Việt Nam - Ấn Độ trong ngành Điện và Điện tử”, thu hút gần 80 đại biểu từ các hiệp hội và doanh nghiệp hai bên. Sự kiện nhằm thúc đẩy liên kết chuỗi cung ứng chiến lược, góp phần làm sâu sắc quan hệ kinh tế song phương.

Việt Nam đang nổi lên là trung tâm sản xuất điện tử

Ông Bùi Trung Thướng – Tham tán Thương mại, Trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ, khẳng định: Việt Nam đang nổi lên là một trung tâm sản xuất điện tử chiến lược tại khu vực, với sự hiện diện của nhiều tập đoàn công nghệ toàn cầu như Samsung, Apple, Intel, LG… Trong lĩnh vực điện, Việt Nam cũng đang tích cực mở rộng công suất phát điện, đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo nhằm hiện thực hóa các cam kết giảm phát thải và chuyển đổi năng lượng bền vững.

Với vị trí địa lý thuận lợi, lực lượng lao động trẻ dồi dào, chính sách đầu tư thông thoáng cùng mạng lưới hiệp định thương mại tự do (FTA) toàn diện, Việt Nam đang trở thành điểm đến lý tưởng cho các doanh nghiệp quốc tế, trong đó có Ấn Độ. Hội thảo lần này không chỉ là diễn đàn trao đổi thông tin mà còn là cầu nối thiết thực để doanh nghiệp hai nước đẩy mạnh hợp tác, cùng khai thác các cơ hội mới trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Từ phía Ấn Độ, ông Veer Sagar - Chủ tịch Hội đồng Xúc tiến Xuất khẩu Điện tử và Phần mềm Ấn Độ (ESC) đánh giá cao tiềm năng hợp tác với Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN – Ấn Độ (AIFTA) tạo nền tảng thuận lợi để thúc đẩy giao thương song phương. Ông cho biết xuất khẩu hàng điện tử của Ấn Độ sang Việt Nam đã tăng từ 166,2 triệu USD (2021–2022) lên 190,9 triệu USD (2024–2025). Theo ông, Việt Nam là một mắt xích quan trọng trong chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng của Ấn Độ, nhất là các lĩnh vực sản xuất thiết bị điện tử, phần mềm nhúng và công nghiệp hỗ trợ.

Ông Ninad Ranade, Giám đốc Hiệp hội các nhà sản xuất thiết bị điện và điện tử Ấn Độ (IEEMA), chia sẻ thêm: Ấn Độ hiện có tổng công suất phát điện đạt 450 GW, trong đó hơn 220 GW đến từ các nguồn không hóa thạch, vượt trước 5 năm so với cam kết tại COP26. Dự báo nhu cầu điện tại quốc gia này sẽ tăng trưởng 8–10% mỗi năm trong vòng một thập kỷ tới, mở ra dư địa lớn cho hợp tác quốc tế. Các doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể tham gia vào các lĩnh vực như phát triển hạ tầng điện, thiết bị truyền tải, phân phối và các giải pháp công nghệ thông minh.

Sẵn sàng kết nối sâu với Ấn Độ

Bà Đỗ Thị Thúy Hương – Ủy viên Ban chấp hành Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam (VEIA) – đã trình bày một bức tranh toàn diện về ngành điện tử Việt Nam, vốn đang là ngành xuất khẩu chủ lực với kim ngạch chiếm khoảng 30–35% tổng giá trị xuất khẩu quốc gia. Năm 2024, doanh thu toàn ngành đạt 126,7 tỷ USD, trong đó xuất khẩu điện thoại di động đạt 36,5 tỷ USD (xếp thứ 2 thế giới) và máy tính – linh kiện đạt 13,4 tỷ USD (xếp thứ 5 thế giới). Đáng chú ý, Ấn Độ nổi lên là một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất của ngành điện tử Việt Nam với kim ngạch xuất khẩu đạt 749 triệu USD chỉ trong 3 tháng đầu năm 2025, tăng gần 14% so với cùng kỳ.

Theo bà Hương, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành đối tác chiến lược của Ấn Độ trong chiến lược tái cấu trúc chuỗi cung ứng, đặc biệt trong các lĩnh vực như linh kiện điện tử, bán dẫn, thiết bị tiêu dùng và sản phẩm công nghệ cao. Ngoài ra, các cơ hội hợp tác tiềm năng giữa hai nước bao gồm: xuất khẩu linh kiện từ Việt Nam sang Ấn Độ; đầu tư của doanh nghiệp Ấn vào các khu công nghiệp điện tử tại Việt Nam; hợp tác phát triển công nghệ AI, IoT, bán dẫn, công nghệ xanh và trung tâm R&D; cũng như triển khai các chương trình đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Ở góc độ sản xuất thiết bị điện và xây dựng nhà máy điện, PGS.TS. Nguyễn Chỉ Sáng – Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Cơ khí Việt Nam (VAMI) – nêu rõ tiềm năng hợp tác trong lĩnh vực cơ khí – điện giữa hai quốc gia. Theo ông, sự phát triển nhanh của kinh tế Việt Nam – với tăng trưởng GDP 7,09% năm 2024 và mục tiêu đạt trên 8% năm 2025 – đang kéo theo nhu cầu điện năng tăng mạnh. Theo Nghị quyết 25/NQ-CP, tổng sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu cần tăng 12,5–13% mỗi năm để đáp ứng yêu cầu phát triển.

Ngành cơ khí trong nước, theo ông Sáng, có thể đảm nhận khoảng 50% giá trị thiết bị cho các dự án điện từ nay đến 2050, tương đương gần 260 tỷ USD. Đây là cơ hội lớn để phát triển công nghiệp hỗ trợ, tạo việc làm và giảm nhập siêu trong lĩnh vực thiết bị năng lượng. Việt Nam kỳ vọng tăng cường hợp tác sâu với doanh nghiệp Ấn Độ trong thiết kế, chế tạo và đầu tư các dự án nhà máy điện mới đặc biệt là năng lượng tái tạo, điện sinh khối và công nghệ điện thông minh.

Từ phía Ấn Độ, Deki Electronics – doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực sản xuất tụ điện – bày tỏ mong muốn thiết lập chuỗi cung ứng tại Việt Nam nhằm đẩy mạnh nội địa hóa linh kiện, tối ưu chi phí logistics và tăng tính linh hoạt trong hoạt động sản xuất. Atlanta Group – tập đoàn đa ngành có thế mạnh về kỹ thuật điện – cũng đề xuất hợp tác với các đối tác Việt Nam trong các dự án đầu tư chung, chuyển giao công nghệ và đồng phát triển sản phẩm phục vụ cả hai thị trường.

Ở chiều ngược lại, đại diện phía Việt Nam, ông Nguyễn Hữu Cường – Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Đầu tư Công nghệ Intech – giới thiệu năng lực cung cấp các giải pháp tự động hóa công nghiệp do doanh nghiệp trong nước phát triển, với khả năng đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế và sẵn sàng mở rộng hợp tác. Ông Đàm Đắc Quang – Tổng Giám đốc Công ty LUMI – cũng nhấn mạnh tiềm năng hợp tác trong lĩnh vực điện tử tiêu dùng và phát triển hệ sinh thái nhà thông minh “Make in Vietnam”, đồng thời kêu gọi các doanh nghiệp Ấn Độ cùng tham gia vào tiến trình xây dựng không gian sống thông minh, bền vững dựa trên nền tảng công nghệ xanh.

Việc tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực công nghiệp then chốt như điện và điện tử không chỉ góp phần nâng cao năng lực sản xuất, chuyển giao công nghệ và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, mà còn mang ý nghĩa chiến lược trong việc tái định hình chuỗi cung ứng toàn cầu theo hướng linh hoạt, cân bằng và phát triển bền vững.