Việt Nam - Hàn Quốc nâng cấp liên kết kinh tế

Năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều đạt khoảng 89,5 tỷ USD. Trong 7 tháng đầu năm 2026, con số này đạt khoảng 70 tỷ USD. Hàn Quốc hiện là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam, với hàng nghìn doanh nghiệp đang hoạt động, trong đó có Samsung, LG, SK, Hyundai, POSCO, Hanwha và Hyosung. Quy mô hợp tác đã lớn, nhưng dư địa nâng cấp còn đáng kể.

Việt Nam cần bước sâu hơn vào chuỗi cung ứng Hàn Quốc

Chuyến thăm chính thức Hàn Quốc của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn diễn ra trong bối cảnh hai nước đẩy mạnh triển khai quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, tập trung vào công nghệ cao, bán dẫn và năng lượng sạch. Đây cũng là những lĩnh vực mở ra cơ hội nâng chất lượng dòng vốn Hàn Quốc và tăng mức độ tham gia của doanh nghiệp Việt Nam.

Mục tiêu đặt ra là nâng vị trí của Việt Nam trong chuỗi giá trị. Từ vai trò cứ điểm sản xuất, doanh nghiệp Việt Nam cần từng bước tham gia vào sản xuất linh kiện, dịch vụ kỹ thuật, thiết kế và R&D, những khâu tạo giá trị gia tăng cao hơn.

Muốn tham gia sâu hơn, doanh nghiệp trong nước phải nâng năng lực sản xuất và quản trị, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của các tập đoàn Hàn Quốc về doanh nghiệp hỗ trợ, nhân lực kỹ thuật, hạ tầng số và dữ liệu. Đây là điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam trở thành nhà cung ứng thực chất trong chuỗi sản xuất.

Bán dẫn là lĩnh vực thể hiện rõ yêu cầu này. Doanh nghiệp Việt Nam có thể bắt đầu từ sản xuất linh kiện chính xác, vật liệu, thiết bị, đóng gói và kiểm thử, sau đó tiến tới thiết kế vi mạch. Trường hợp Hana Micron Vina tại Bắc Ninh, với dây chuyền sản xuất chip và hoạt động đào tạo kỹ thuật tại chỗ, cho thấy dòng vốn đầu tư có thể gắn với quá trình nâng năng lực nhân lực và doanh nghiệp trong nước.

Cùng với nhân lực, hạ tầng quyết định khả năng tiếp nhận các dự án công nghệ cao. Bán dẫn và trung tâm dữ liệu cần nguồn điện ổn định, hạ tầng số đồng bộ và đáp ứng tiêu chuẩn xanh. Đây là cơ sở để mở rộng hợp tác với Hàn Quốc về điện gió ngoài khơi, LNG, điện hạt nhân, hệ thống lưu trữ năng lượng và lưới điện thông minh.

Hạ tầng số cũng cần được đầu tư tương ứng. AI, Big Data, công nghệ lượng tử, pin thế hệ mới, robot và công nghệ sinh học là những lĩnh vực có thể mở rộng hợp tác. Việc các tập đoàn Hàn Quốc phát triển trung tâm R&D, phòng thí nghiệm và trung tâm thiết kế tại Việt Nam sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước tiếp cận công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Dòng vốn gắn với R&D, công nghệ, nhân lực và doanh nghiệp hỗ trợ sẽ giúp Việt Nam nâng phần giá trị tạo ra trong chuỗi sản xuất, từ sản xuất sang thiết kế, kỹ thuật và nghiên cứu.

Mở rộng thị trường, tăng giá trị hàng Việt

Mục tiêu thương mại 150 tỷ USD vào năm 2030 mở thêm dư địa để doanh nghiệp hai nước mở rộng giao thương. Từ khoảng 89,5 tỷ USD năm 2025 và khoảng 70 tỷ USD trong 7 tháng đầu năm 2026, quy mô thương mại đang tạo nền tảng để tiến tới mục tiêu dài hạn.

Với doanh nghiệp Việt Nam, dư địa xuất khẩu trải rộng từ hàng công nghiệp đến nông sản, thực phẩm chế biến, thủy sản và hàng tiêu dùng. Trọng tâm là tăng khả năng tiếp cận trực tiếp hệ thống phân phối Hàn Quốc, qua đó rút ngắn khâu trung gian và nâng giá trị sản phẩm.

Các tập đoàn bán lẻ, siêu thị, cửa hàng tiện lợi và nền tảng thương mại điện tử là những kênh cần được khai thác mạnh hơn. Cùng với mở rộng kênh phân phối, doanh nghiệp phải chuẩn hóa sản phẩm, xây dựng thương hiệu và đáp ứng các yêu cầu của thị trường Hàn Quốc.

Việc bưởi Việt Nam được đưa vào hệ thống Lotte Mart tại Hàn Quốc từ tháng 4/2025 cho thấy khả năng mở rộng đầu ra khi sản phẩm tiếp cận trực tiếp các hệ thống phân phối lớn. Đây cũng là ví dụ cho thấy xúc tiến thương mại cần hướng tới kết nối cụ thể giữa doanh nghiệp và từng kênh phân phối.

Ở chiều đầu tư, sự hiện diện của hàng nghìn doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam tạo thị trường lớn cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trong nước. Để chuyển cơ hội thành đơn hàng, doanh nghiệp phải đáp ứng yêu cầu về chất lượng, công nghệ, tiến độ và khả năng cung ứng ổn định.

Phát triển công nghiệp hỗ trợ vì vậy cần gắn với thu hút FDI. Doanh nghiệp Việt Nam cần nâng cấp dây chuyền, quản trị chất lượng, nhân lực kỹ thuật và năng lực đáp ứng đơn hàng. Các cơ quan xúc tiến đầu tư, thương mại cần chuyển mạnh sang kết nối trực tiếp doanh nghiệp Việt Nam với từng tập đoàn, từng ngành hàng và từng nhu cầu cụ thể.

Xúc tiến thương mại cũng cần bám sát những thay đổi của thị trường Hàn Quốc, đặc biệt là các tiêu chuẩn mới về môi trường và công nghệ. Hệ thống Thương vụ được định hướng theo dõi các xu hướng AI, bán dẫn, robot, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tiếp cận thị trường và chuỗi cung ứng.

Mục tiêu 150 tỷ USD đặt ra yêu cầu nâng chất lượng cơ cấu hợp tác. Việt Nam cần tăng mức độ tham gia vào các khâu tạo giá trị gia tăng cao như sản xuất linh kiện, thiết kế, kỹ thuật và R&D, đồng thời nâng tỷ trọng hàng Việt có thương hiệu và giá trị cao tại thị trường Hàn Quốc.

Để đạt mục tiêu này, doanh nghiệp phải nâng năng lực cạnh tranh, còn môi trường kinh doanh cần đáp ứng các yêu cầu mới về hạ tầng số, năng lượng, nhân lực và pháp lý. Cải thiện môi trường pháp lý và đổi mới hoạt động xúc tiến thương mại là những điều kiện được tài liệu nhấn mạnh cho giai đoạn hợp tác mới.

Quy mô thương mại gần 90 tỷ USD, vị thế nhà đầu tư lớn của Hàn Quốc và sự hiện diện của hàng nghìn doanh nghiệp Hàn Quốc tạo nền tảng cho giai đoạn hợp tác tiếp theo. Thách thức đặt ra với Việt Nam là nâng vị trí của doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng, thu hút thêm R&D và công nghệ cao, đồng thời mở rộng thị trường cho hàng Việt. Khi chất lượng liên kết được nâng lên, mục tiêu 150 tỷ USD sẽ gắn với mức độ tham gia sâu hơn của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị và sự kết nối chặt chẽ hơn giữa hai nền kinh tế.