Vi phạm trật tự đô thị, đừng xử phạt rồi cho tồn tại

Chủ trương có vẫn khó thực thi

Ngày 2/3/2022, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội ban hành Chỉ thị số 14 -CT/TU về “Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo đối với công tác quy hoạch, quản lý quy hoạch, quản lý đô thị và trật tự xây dựng trên địa bàn thành phố Hà Nội”. Việc Thành phố Hà Nội ban hành chỉ thị này được cho là rất kịp thời trong bối cảnh trên địa bàn, tình trạng vi phạm đang diễn biến phức tạp. Đồng thời, khẳng định tầm quan trọng của công tác quy hoạch trong quá trình phát triển kinh tế xã hội, đô thị của Thủ đô. Song song với đó là nâng cao vai trò trách nhiệm của các cơ quan chức năng trong công tác quản lý, xử lý và tuân thủ quy định pháp luật.

Mặc dù chính quyền thành phố Hà Nội nhiều lần ban hành các chủ trương, giải pháp, thậm chí đưa vào Nghị quyết để xóa bỏ vấn nạn này, thậm chí, gắn rõ trách nhiệm chủ tịch UBND quận, huyện, phường, xã, nhưng kết quả đạt được vẫn không chạm đến mục tiêu đặt ra và mong đợi của người dân. Trong khi những vi phạm tồn đọng, kéo dài chưa được xử lý dứt điểm thì số công trình vi phạm mới vẫn liên tiếp xuất hiện.

Đáng chú ý, tình trạng vi phạm tại nhà ở riêng lẻ của các hộ dân cũng diễn ra tràn lan và đây là đối tượng gây nhiều khó khăn cho cả cấp chính quyền lẫn lực lượng chức năng khi xử lý hành vi vi phạm, xảy ra nhiều khiếu kiện, chống đối.

Trong khi đó, căn cứ theo Nghị định số 139/2017/NĐ-CP ngày 27/11/2017 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động đầu tư xây dựng; khai thác, chế biến, kinh doanh khoáng sản làm vật liệu xây dựng, sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng; quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật; kinh doanh bất động sản, phát triển nhà, quản lý sử nhà và công sở thì từ ngày 1/1/2018 là không cho phép phạt cho tồn tại. Nếu sai phép, không đúng phép phải khôi phục công trình theo đúng quyết định chứ không phạt cho tồn tại nữa. Thế nhưng, các dự án sai phép vẫn liên tục được hợp thức hóa để tiếp tục triển khai. 

Vậy, đâu là nguyên nhân dẫn đến tình trạng vi phạm trật tự xây dựng đô thị kéo dài và lan rộng trên địa bàn Hà Nội? Dư luận rất cần các cấp chính quyền thành phố, các sở ngành chức năng xác định đúng nguyên nhân; chỉ rõ trách nhiệm của từng cấp, từng ngành, từng cá nhân, tập thể liên quan. Trên cơ sở đó, Hà Nội phải đưa ra được lộ trình, biện pháp khắc phục cụ thể, kiên quyết hơn nữa nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý trật tự xây dựng đô thị thời gian tới.

Phạt cho tồn tại?

Trước thực trạng trên, Tạp chí Doanh nghiệp và Đầu tư tập trung triển khai Chuyên đề “Thực trạng quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn thành phố Hà Nội”. Qua đó, từ những sự việc điển hình, sẽ cung cấp cho độc giả góc nhìn tổng thể về những vi phạm trong trật tự xây dựng, việc xử lý cũng như giải pháp để dần tháo gỡ những tồn đọng, vướng mắc.

Trước hết phải khẳng định, nhìn từ chủ trương của thành phố thể hiện rất rõ tinh thần quyết liệt của các cấp quản lý nhằm trả lại bộ mặt văn minh của Thủ đô. Tuy vậy, trong khi toàn thành phố đang gấp rút, nỗ lực thực hiện quyết liệt theo văn bản chỉ đạo chung, thời gian qua, trên địa bàn phường Dương Nội thuộc địa bàn quận Hà Đông vẫn xảy ra tình trạng lòng đường, vỉa hè thường xuyên bị chiếm dụng làm nơi kinh doanh, buôn bán… ảnh hưởng đến việc tham gia giao thông của các phương tiện lưu thông và người đi bộ. Đồng thời, một số hoạt động sản xuất liên quan đến vật liệu xây dựng gây ô nhiễm tiếng ồn, ô nhiễm môi trường đất, môi trường nước và không khí.

Cụ thể, tại tuyến đường Phan Kế Toại và đường La Nội phường Dương Nội quận Hà Đông, phóng viên ghi nhận tình trạng nhếch nhác, lấn chiếm, vi phạm xây dựng, gây ô nhiễm môi trường. Đáng chú ý phải kể đến, cửa hàng kinh doanh vật liệu xây dựng mang biển hiệu Toàn Thưởng, xưởng đá Thương Thịnh và kho đá Hà Anh ở khu vực gần ngã tư đang kinh doanh vật liệu xây dựng, lấn chiếm lòng lề đường, gây mất mỹ quan đô thị.

Riêng kho đá Hà Anh tập kết số lượng lớn các loại đá, không những lấn chiếm hành lang vỉa hè mà hoạt động cắt xẻ đá tại đây gây ra tiếng ồn và có dấu hiệu không đảm bảo môi trường. Phía bên trong xưởng đá nhầy nhụa nước bẩn, nước thải từ việc cắt đá không có bể lắng, lọc mà thải trực tiếp ra ngoài môi trường. Bên cạnh đó, hệ thống điện, cầu dao tại xưởng đá được lắp đặt sơ sài có nguy cơ thiếu an toàn điện, không đảm bảo quy định an toàn về phòng chống cháy nổ...

Để xác minh thông tin từ phía chính quyền cơ sở, sáng 23/1, phóng viên Tạp chí Doanh nghiệp và Đầu tư đã có buổi làm việc với ông Nguyễn Bá Khánh - Phó Chủ tịch UBND phường Dương Nội cho biết, các cơ sở vi phạm trên đất nông nghiệp nêu trên đã tồn tại từ nhiều năm nay đang thực hiện theo Kế hoạch 103 của UBND quận Hà Đông. Các vi phạm mới phát sinh thì đều được xử lý ngay.

Cũng theo ông Khánh, hiện nay, trên địa bàn phường có xấp xỉ gần 2.000 trường hợp có tình trạng vi phạm về trật tự đô thị, lấn chiếm hành lang vỉa hè, ô nhiễm môi trường, phòng cháy chữa cháy.... phường Dương Nội hiện đã rà soát được 800 hồ sơ và trình UBND quận Hà Đông để có phương án xử lý. 

Theo luật sư Nguyễn Văn Cân (Đoàn luật sư Hà Nội): Đã đến lúc phải thực thi pháp luật trên mọi lĩnh vực thật nghiêm. Không ai có thể né luật, lách luật, làm méo mó kỷ cương phép nước. Không có vùng cấm, “bầu trời riêng” cho bất cứ ai!