VASEP: Lãi suất và các khoản phí của ngân hàng quá cao đang gây khó cho các doanh nghiệp thuỷ sản

Phúc đáp công văn số 4367/BKHĐT-TH ngày 11/6/2023 của Bộ Kế hoạch Đầu tư về đề xuất chính sách, giải pháp tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh trong tình hình mới, cũng như đề nghị trước đó của Lãnh đạo Bộ tại Hội nghị về tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi trong những tháng cuối năm 2023 tổ chức ngày 26/5/2023, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) đã có những báo cáo và đề xuất các giải pháp tháo gỡ khó khăn có liên quan cho ngành thuỷ sản trong giai đoạn hiện nay.

VASEP cho biết, xuất khẩu thủy sản Việt Nam 5 tháng đầu năm 2023 tiếp tục sụt giảm 2 con số so với cùng kỳ năm 2022, chỉ đạt 3,379 tỷ USD, giảm -27,9%. Các doanh nghiệp trong ngành đều đánh giá sự sụt giảm và đứt gãy hiện nay trầm trọng hơn cả giai đoạn đỉnh của dịch bệnh Covid-19.

Dự kiến xuất khẩu trong nửa đầu năm 2023 sẽ bị sụt giảm mạnh do các đơn hàng bị giảm sút nhiều. Khả năng phục hồi phải đến cuối năm 2023. Kim ngạch xuất khẩu năm nay chỉ dự tính ở mức khoảng 9 tỷ USD (so với gần 11 tỷ USD/năm 2022). Đây là thời điểm rất cần sự hỗ trợ Chính phủ và các Cơ quan Quản lý Nhà nước để các doanh nghiệp ngành hàng có thể trụ được vượt qua giai đoạn khó khăn này, tạo điều kiện xuất khẩu thủy sản hồi phục trở lại vào cuối năm 2023 & đầu năm 2024.
 

Nêu quan điểm về các giải pháp, VASEP cho rằng, lãi suất ngân hàng và các khoản phí của ngân hàng quá cao.

VASEP nhấn mạnh, doanh nghiệp thủy sản chủ yếu là sản xuất hàng xuất khẩu thường vay USD. Từ quý 3/2022, nhiều ngân hàng đã thông báo và áp dụng ngay sau đó việc tăng lãi suất vay USD từ 2,1-2,8% lên 3-3,3% và thậm chí đến 4,5%, và hiện tại thì đa phần đang ở mức cao 4,1-4,9%, có những doanh nghiệp cao hơn 5% trong bối cảnh sụt giảm của sản xuất-xuất khẩu thủy sản. 

Một vấn đề đáng quan ngại nữa là việc “siết tín dụng”, hạn chế cho vay dưới mức tín dụng được cấp, các khoản vay mới chỉ được giải ngân tương ứng với khoản vay cũ khi phải trả nợ trước đó…

Các khoản phí của Ngân hàng: lãi suất đã cao như đề cập trên, tuy nhiên nếu tính cả các khoản phí như: phí chuyển tiền từ nước ngoài về (0,05%), phí thanh toán L/C (0,1%), phí ký hậu Bill (10 USD), phí xử lý chứng từ (10 USD), phí chấp nhận L/C trả chậm (50 USD)… 

“Việc áp trần chi phí lãi vay để tính thuế thu nhập là không hợp lý, gây ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh, cũng như dòng tiền của doanh nghiệp trong các năm đầu khi mới đầu tư. Trong khi các DN sản xuất là đối tượng cần được hỗ trợ về vốn để đầu tư, phát triển nhưng lại phải chịu áp mức trần này”, VASEP bày tỏ.  

Vốn - tín dụng - lãi suất vay đang là áp lực lớn và căng thẳng nhất hiện này với ngành hàng. VASEP bày tỏ Chính phủ, Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước quan tâm xem xét. 

Một số kiến nghị chính của Hiệp hội như sau:

Thứ nhất: Điều chỉnh lãi suất vay USD xuống dưới 4% và lãi suất vay VNĐ xuống dưới 7% để hỗ trợ cho doanh nghiệp xuất khẩu.

Thứ hai: Cho các doanh nghiệp thủy sản được giãn nợ 4-6 tháng cho các khoản vay đến lịch phải trả trong Quý 2-3/2023 và tiếp tục được vay theo hạn mức trong bối cảnh giảm xuất khẩu của 6 tháng đầu năm để các doanh nghiệp có thể thu gom ổn định nguồn nguyên liệu của nông - ngư dân và chế biến, trữ hàng chuẩn bị cho xuất khẩu ở các quý tiếp theo trong năm 2023.

Thứ ba: Hướng tín dụng vào sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên – bao gồm thủy sản, doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao; tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp thủy sản và doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao tiếp cận vốn tín dụng để phục vụ sản xuất kinh doanh và tạo cơ sở thúc đẩy sinh kế cho chuỗi nông - ngư dân phía trước.

Thứ tư: Sửa đổi lại điểm d khoản 2 Điều 5 Nghị định số 132/2020/NĐ-CP để hủy bỏ quy định coi giao dịch đi vay giữa ngân hàng và doanh nghiệp vay dài hạn để đầu tư là giao dịch liên kết, giúp doanh nghiệp không phải bị áp trần chi phí lãi vay khi tính thuế TNDN.

Ngoài vấn đề lãi suất ngân hàng và các khoản phí của ngân hàng quá cao, VASEP cũng có các đề xuất về Gói tín dụng 10.000 tỷ đồng để kích cầu hỗ trợ cho doanh nghiệp thủy sản thu mua nguyên liệu thủy sản nuôi cho nông dân; các giải pháp giảm chi phí kinh doanh thông qua chính sách thuế, phí, mức đóng BHXH và thời điểm đóng BHXH. Các giải pháp liên quan khác để giảm chi phí, hỗ trợ sản xuất kinh doanh và xuất - nhập khẩu, duy trì chuỗi cung ứng, việc làm.

Các vướng mắc trong quy định về phòng cháy chữa cháy; vướng mắc trong Thủ tục đầu tư, cấp phép xây dựng dự án cũ của doanh nghiệp.