Vắc xin phòng tay chân miệng đầu tiên dành cho trẻ nhỏ có mặt tại Việt Nam

Đây là lần đầu tiên vắc xin phòng tay chân miệng có mặt tại Việt Nam và Đông Nam Á, “vũ khí phòng tay chân miệng” được giới nhi khoa mong đợi suốt nhiều thập kỷ, giúp phòng ngừa tối đa nguy cơ biến chứng nặng và tử vong của căn bệnh nguy hiểm hàng đầu với trẻ nhỏ. Vắc xin đã được nghiên cứu rộng rãi tại Việt Nam và nhiều quốc gia, dữ liệu chứng minh hiệu quả phòng bệnh tốt với các chủng virus tay chân miệng phổ biến, đặc biệt là chủng nguy hiểm EV71.

Vắc xin phòng EV71 - thành quả sau hàng chục năm nghiên cứu phát triển

BS.CKI Bạch Thị Chính, Giám đốc chuyên môn Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết tay chân miệng do nhiều chủng virus khác nhau gây ra. Qua hàng chục năm, các nhà khoa học đã dày công nghiên cứu nhưng chưa thành công do hiệu quả phòng chống virus chưa cao, đặc biệt là chủng EV71.

Kho lạnh vắc xin tay chân miệng VNVC

Do đó, khi chứng minh được hiệu quả bảo vệ vượt trội trên EV71, vắc xin này được xem như “vũ khí” hiệu quả bậc nhất để bảo vệ trẻ em trước căn bệnh nguy hiểm này.

Vắc xin được chỉ định cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi, với lịch tiêm từ 2 đến 3 mũi tuỳ theo độ tuổi bắt đầu tiêm. Đặc biệt, vắc xin được thử nghiệm lâm sàng giai đoạn III tại Việt Nam, chứng minh khả năng bảo vệ tốt trước EV71 - tác nhân liên quan phần lớn ca bệnh nặng, tử vong của căn bệnh nguy hiểm chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.

Theo dữ liệu được công bố, vắc xin đạt hiệu lực bảo vệ 96,8% đối với bệnh tay chân miệng do EV71, không ghi nhận trường hợp mắc EV71 trong nhóm được tiêm và đồng thời tạo đáp ứng miễn dịch cao trước nhiều kiểu gen phụ thuộc nhóm EV71.

Vắc xin EV71 đã được triển khai tiêm cho trẻ em tại Đài Loan, với hơn 600.000 liều đã được sử dụng từ tháng 8/2023 đến tháng 9/2026. Theo GS.BS Li-Min Huang, nguyên Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Đại học Quốc gia Đài Loan, Chủ tịch Danh dự Hội Bệnh truyền nhiễm Đài Loan, thực tế triển khai và theo dõi sau tiêm tại Đài Loan tiếp tục ghi nhận tính an toàn và hiệu quả cao của vắc xin. Từ khi triển khai vắc xin, CDC Đài Loan chưa ghi nhận EV71 trong các trường hợp tay chân miệng nặng giai đoạn 2024 - 2026, trong khi trước đó virus này từng chiếm tỷ lệ đáng kể trong các ca bệnh tay chân miệng biến chứng nặng.

Ông Fabrice Baschiera, Tổng Giám đốc điều hành Substipharm Biologics, bày tỏ vui mừng khi đơn vị này được đồng hành cùng Hệ thống Tiêm chủng VNVC mang vắc xin tay chân miệng về, đưa Việt Nam trở thành quốc gia đầu tiên tại Đông Nam Á triển khai vắc xin EV71. Với những dữ liệu tích cực về hiệu quả bảo vệ sức khỏe trẻ em tại các quốc gia đã triển khai vắc xin, Substipharm Biologics kỳ vọng sẽ cùng VNVC mở rộng cơ hội tiếp cận vắc xin, góp phần bảo vệ hàng triệu trẻ em trước nguy cơ mắc bệnh và biến chứng nặng do EV71.

Dấu mốc được giới Nhi khoa Việt Nam chờ đợi nhiều năm

Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm rất nguy hiểm và thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt trẻ dưới 3 tuổi, từng bùng phát thành các đợt dịch lớn tại Việt Nam. Trong đó, EV71 là tác nhân gây bệnh nặng, biến chứng thần kinh, hô hấp, tim mạch, thậm chí tử vong. Riêng năm 2023, Việt Nam ghi nhận hơn 181.000 ca mắc, 31 ca tử vong; chủng EV71 chiếm 82% trường hợp nhập viện và 90,4% ca bệnh nặng.

Bà Minh Nguyệt (56 tuổi, phường Phúc Lợi, Hà Nội) đưa cháu gái tiêm vắc xin tay chân miệng sáng 25_9.

BS Trương Hữu Khanh, Phó Chủ tịch Hội Truyền nhiễm TPHCM, chuyên gia đầu ngành về bệnh truyền nhiễm trẻ em, người từng tham gia biên soạn phác đồ điều trị tay chân miệng cho Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), cho biết vắc xin EV71 là giải pháp được giới nhi khoa mong đợi nhiều năm, sau nhiều đợt dịch khiến trẻ nhập viện, chuyển nặng và gặp biến chứng nguy hiểm.

“Nhiều năm qua, rất nhiều phụ huynh hỏi tôi khi nào mới có vắc xin tay chân miệng. Mỗi mùa bệnh, phụ huynh lo, bác sĩ cũng áp lực vì có những trẻ ban đầu vẫn tỉnh táo nhưng chỉ vài giờ sau đã chuyển nặng, cần nhiều nhân lực, thuốc men và thiết bị hồi sức. Khi dịch lớn, số trẻ nhập viện tăng nhanh càng gây áp lực lên hệ thống điều trị. Vì vậy, khi Việt Nam có vắc xin phòng EV71 cho trẻ, tôi rất mừng”, bác sĩ Khanh chia sẻ.

TS.BS Nguyễn An Nghĩa, Phó Trưởng khoa Nhiễm - Thần kinh, Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM), cho biết trẻ mắc tay chân miệng có thể chuyển từ nhẹ sang nguy kịch chỉ trong 6 - 8 giờ. EV71 là tác nhân gây bệnh nặng nhất so với các chủng virus khác bởi đặc tính có thể gây tổn thương hệ thần kinh trung ương. Trong khi đó, một số trẻ ít biểu hiện ngoài da, niêm mạc nên dễ nhầm với bệnh thông thường. “Có trẻ buổi sáng vẫn chơi bình thường nhưng vài giờ sau đã xuất hiện biến chứng thần kinh, tim mạch, phù phổi, thậm chí suy đa cơ quan; trẻ qua nguy kịch vẫn có thể để lại di chứng như yếu liệt, co giật, chậm phát triển…”, bác sĩ An Nghĩa cho biết.

Theo BS An Nghĩa, điều trị một ca nặng tại hồi sức tích cực có thể tốn từ vài chục đến hàng trăm triệu đồng, tạo gánh nặng đáng kể cho gia đình và hệ thống y tế.

Vắc xin phòng bệnh được phụ huynh Việt Nam mong ngóng hàng đầu trong nhiều năm

Ngay trong ngày đầu Hệ thống Tiêm chủng VNVC triển khai tiêm vắc xin tay chân miệng EV71 tại Việt Nam, nhiều gia đình tại Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Cần Thơ và các địa phương đã đưa trẻ đến tiêm chủng. Hàng chục nghìn lượt đăng ký được ghi nhận tại gần 300 Trung tâm VNVC trên toàn quốc. Trong đó, trẻ dưới 3 tuổi - nhóm có nguy cơ mắc và diễn tiến nặng cao chiếm khoảng 70%, cho thấy nhu cầu bảo vệ trẻ sớm trước EV71 rất lớn.

Anh Nguyễn Đức Quý đưa con trai Nguyễn Chí Minh Đức (23 tháng tuổi) đến VNVC tiêm vắc xin tay chân miệng

Để vắc xin sớm đến với trẻ em Việt Nam, BS.CKI Bạch Thị Chính cho biết VNVC đã làm việc từ vài năm trước với Substipharm Biologics (Thuỵ Sỹ) để ưu tiên đưa vắc xin này sớm về Việt Nam. VNVC cũng chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về cung ứng, bảo quản vắc xin, đào tạo chuyên môn và nhanh chóng phân phối tới gần 300 trung tâm VNVC trên toàn quốc để kịp thời triển khai tiêm chủng, bảo vệ trẻ em trước mùa cao điểm của căn bệnh này.

“Chúng tôi mong các gia đình có con nhỏ sẽ nhanh chóng ưu tiên đưa trẻ đến tiêm vắc xin tay chân miệng để chúng ta sẽ không còn phải hồi hộp chứng kiến những đợt bùng phát dịch hoặc đỉnh dịch rất khốc liệt như những năm trước đây”, BS Chính nhấn mạnh.

Vắc xin EV71 có mặt đúng dịp Tết Trung thu, trở thành món quà sức khỏe ý nghĩa được giới Nhi khoa và nhiều gia đình mong đợi nhiều năm, khi tay chân miệng vẫn có nguy cơ bùng phát thành dịch lớn và chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.