UBND tỉnh Bắc Giang chỉ đạo kiểm tra hoạt động khai thác khoáng sản tại huyện Việt Yên

Cụ thể, ngày 23/11/2023, UBND tỉnh Bắc Giang ban hành văn bản số 6743/UBND-KTN gửi Sở Tài nguyên và Môi trường; UBND huyện Việt Yên và Công ty TNHH Khoáng sản Trung Bắc.

Văn bản nêu rõ: "Ngày 20/11/2023, Tạp chí Doanh nghiệp và Đầu tư có bài viết: 'Bắc Giang: Chưa hoàn thiện thủ tục thuê đất, doanh nghiệp đã tổ chức khai thác khoáng sản tại huyện Việt Yên'. Phó Chủ tịch UBND tỉnh - Lê Ô Pích có ý kiến như sau: Giao Sở Tài nguyên và Môi trường chủ trì, phối hợp với UBND huyện Việt Yên, cơ quan liên quan tổ chức kiểm tra, xác minh, làm rõ nội dung bài viết của Tạp chí Doanh nghiệp và Đầu tư nêu trên; kết quả báo cáo, đề xuất Chủ tịch UBND tỉnh theo quy định của pháp luật".

Trước đó, Tạp chí Doanh nghiệp và Đầu tư đã có văn bản gửi UBND tỉnh Bắc Giang đề nghị phối hợp, hỗ trợ thông tin để triển khai chuyên đề "Hiệu quả trong hoạt động đấu giá, cấp phép và khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng trên địa bàn tỉnh Bắc Giang" nhằm có đầy đủ số liệu và thực trạng hoạt động của các điểm khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường (mỏ - mỏ đất) trên địa bàn tỉnh Bắc Giang. Từ đó, rút ra các bài học kinh nghiệm về những tồn tại, vướng mắc, khó khăn, thuận lợi và giải pháp tháo gỡ trong công tác quản lý nhà nước, nâng cao hiệu quả hoạt động trong lĩnh vực khai thác khoáng sản đối với các doanh nghiệp trên địa bàn.

Kết quả khảo sát số liệu cho thấy, tính từ năm 2022 tới nay, trên địa bàn toàn tỉnh đã cấp được 11 giấy phép khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường thông qua hình thức đấu giá và không đấu giá quyền khai thác khoáng sản. Trong đó, huyện Việt Yên đã có 3 mỏ được cấp phép khai thác, huyện Tân Yên có 2 mỏ, huyện Yên Thế có 1 mỏ, huyện Lạng Giang 1 mỏ, huyện Lục Nam 3 mỏ và huyện Yên Dũng 1 mỏ.

Điểm khác nhau giữa 2 hình thức trên là đối với mỏ có đấu giá quyền khai thác khoáng sản thì doanh nghiệp trúng đấu giá được quyền vận chuyển, cung cấp khoáng sản cho bất cứ dự án nào, không bó hẹp ở một dự án, công trình cụ thể. Còn đối với mỏ đất không đấu giá quyền khai thác khoáng sản thì chỉ được phép cung cấp đất cho những công trình, dự án cụ thể.

Để hạn chế những điểm "nóng" về khai thác khoáng sản gây thất thoát tài nguyên và ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường, Ban Cán sự Đảng UBND tỉnh Bắc Giang đã ban hành Nghị quyết số 07-NQ/BCSĐ ngày 9/12/2022 về tăng cường công tác quản lý nhà nước về tài nguyên khoáng sản trên địa bàn tỉnh.

Nghị quyết ban hành góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý tài nguyên khoáng sản. Nhiều điểm “nóng” khiến dư luận bức xúc đã hạ nhiệt. Mặc dù vậy, công tác quản lý tài nguyên khoáng sản ở một số địa phương vẫn còn hạn chế. Tình trạng khai thác sai phép vẫn diễn ra; công tác thanh tra, kiểm tra sau cấp phép chưa thường xuyên dẫn đến một số sai phạm chưa được xử lý kịp thời.

Trước thực trạng đó, được sự phối hợp, hỗ trợ cung cấp thông tin từ các sở, ngành, đơn vị có liên quan. Ngày 20/11/2023, tạp chí Doanh nghiệp và Đầu tư đã cho đăng tải thông tin liên quan tới mỏ khai thác đất của Công ty TNHH Khoáng sản Trung Bắc (Công ty Trung Bắc) thuộc núi Kẻ, thôn Kẻ, xã Quảng Minh và núi Nội Ninh, xã Ninh Sơn, huyện Việt Yên. Đây là mỏ đất được UBND tỉnh Bắc Giang cấp phép bằng hình thức không đấu giá quyền khai thác khoáng sản. Trong giấy phép nêu rất rõ về địa điểm, loại công trình được cung cấp đất san lấp.

Theo đó, Giấy phép khai thác khoáng sản do UBND tỉnh Bắc Giang cấp cho Công ty Trung Bắc nêu rõ: “Cho phép Công ty TNHH Khoáng sản Trung Bắc khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường (đất làm vật liệu san lấp) bằng phương pháp lộ thiên tại khu vực núi Kẻ, thôn Kẻ, xã Quảng Minh và núi Nội Ninh, xã Ninh Sơn, huyện Việt Yên để phục vụ thi công tuyến đường nối từ ĐT294 đến QL37 qua địa bàn huyện Tân Yên và huyện Việt Yên và các công trình hạ tầng giao thông, công trình thủy lợi, công trình phúc lợi thuộc chương trình xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh Bắc Giang”.

Tuy nhiên sau nhiều ngày đi thực tế chúng tôi nhận thấy mỗi ngày có hàng trăm chuyến xe lớn nhỏ và Rơ mooc “6 chân” vào khu khai thác của Công ty Trung Bắc để lấy đất đi tiêu thụ. Điều đáng nói, những chiếc xe “6 chân” này lấy đất để cung cấp vào dự án hạ tầng kỹ thuật Cụm công nghiệp Jutech - một dự án thuộc huyện Hiệp Hòa do Công ty cổ phần đầu tư và phát triển công nghệ Jutech làm chủ đầu tư. Trong số những chiếc xe “6 chân” đang lấy đất từ mỏ của Công ty Trung Bắc, có một số xe thuộc quản lý của công ty này (số lượng đầu xe đăng ký gửi cho UBND xã Ninh Sơn là 50 đầu xe), số xe khác thuộc quyền quản lý của Công ty TNHH Một thành viên xây dựng Hải Thọ - nhà thầu thi công dự án hạ tầng kỹ thuật Cụm công nghiệp Jutech.

Theo luật sư Nguyễn Văn Cân (Đoàn luật sư Hà Nội): Đối chiếu với nội dung trong giấy phép khai thác khoáng sản số 986/ QĐ-UBND do UBND tỉnh Bắc Giang cấp ngày 8/9/2023 cho Công ty Trung Bắc thì việc đất khai thác từ mỏ khu núi Kẻ, thôn Kẻ, xã Quảng Minh và núi Nội Ninh, xã Ninh Sơn, huyện Việt Yên để bán vào công trình không thuộc các công trình hạ tầng giao thông, công trình thủy lợi, công trình phúc lợi thuộc chương trình xây dựng nông thôn mới của tỉnh Bắc Giang là không đúng với giấy phép khai thác khoáng sản được UBND tỉnh Bắc Giang cấp cho Công ty Trung Bắc.

Bên cạnh đó, mặc dù trong giấy phép khai thác khoáng sản yêu cầu trước khi tiến hành khai thác, Công ty Trung Bắc phải hoàn thiện các thủ tục thuê đất theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, công ty đã tiến hành khai thác khoáng sản khi chưa hề làm thủ tục thuê đất. Điều này đã được Chủ tịch UBND xã Ninh Sơn, huyện Việt Yên xác nhận.

Ngoài mỏ đất của Công ty Trung Bắc, tại huyện Việt Yên còn 2 mỏ đất được UBND tỉnh Bắc Giang cấp phép khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường tại khu vực núi Khống, núi Phang (thôn Mỏ Thổ, xã Minh Đức) cho Công ty TNHH Sản xuất gạch ngói Ngọc Lý (Công ty Ngọc Lý) khai thác để lấy đất san lấp mặt bằng dự án”. Theo lời của Chủ tịch UBND xã Minh Đức thì cả 2 mỏ đất này cũng đều chưa hoàn thiện thủ tục thuê đất theo quy định của pháp luật nhưng đã cho khai thác. 

Liên quan tới nội dung thuê đất trước khi khai thác, ngày 16/11/2023, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bắc Giang đã có văn bản số 5978/TNMT-TNKS về việc báo cáo thực hiện thủ tục thuê đất để thực hiện dự án đầu tư khai thác khoáng sản các mỏ đất san lấp gửi UBND các huyện Lục Nam, Yên Thế, Lạng Giang, Yên Dũng, Tân Yên, Việt Yên và các doanh nghiệp được cấp giấy phép khai thác khoáng sản.

Theo báo cáo số 4500/ UBND-TNMT, do PCT UBND huyện Việt Yên Lê Hoàng Bách ký ban hành ngày 23/11/2023, trên địa bàn huyện Việt Yên hiện nay có 3 mỏ đất đã được cấp giấy phép khai thác khoáng sản cho 2 doanh nghiệp là Công ty Trung Bắc và Công ty Ngọc Lý làm vật liệu xây dựng thông thường thì cả 2 doanh nghiệp này đều chưa thực hiện làm thủ tục thuê đất và cũng chưa có báo cáo bằng văn bản cụ thể việc thuê đất để hoạt động khai thác khoáng sản nhưng đã tổ chức khai thác khoáng sản.

Tại huyện Yên Dũng có 1 mỏ đất được cấp giấy phép khai thác khoáng sản là của Công ty TNHH Minh Hà. Theo báo cáo mới nhất của UBND huyện Yên Dũng thì Công ty TNHH Minh Hà chưa thực hiện hoàn thiện thủ tục thuê đất hoạt động khoáng sản theo quy định của pháp luật về đất đai và yêu cầu tại Quyết định số 634/QĐ-UBND ngày 20/6/2023 của UBND tỉnh Bắc Giang cấp giấy phép khai thác khoáng sản (đất làm vật liệu san lấp) tại khu vực núi Vườn Tùng (Con Voi), thôn Liên Sơn, xã Tiền Phong, huyện Yên Dũng.

Trước đó, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang - Lê Ánh Dương đã có văn bản yêu cầu các sở, đơn vị và UBND các huyện, thành phố tiếp tục tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm khai thác, vận chuyển khoáng sản sai phép, trái phép trên địa bàn tỉnh.

Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu Sở Tài nguyên và Môi trường có trách nhiệm khẩn trương hoàn thành công tác kiểm tra việc thực hiện cấp phép, quản lý sau cấp phép khai thác khoáng sản của UBND các huyện, thành phố theo văn bản được UBND tỉnh ủy quyền.

Kịp thời kiểm điểm, xử lý trách nhiệm người đứng đầu địa phương (cấp huyện, xã) để hoạt động khai thác khoáng sản sai phép, trái phép trên địa bàn, nhất là các mỏ đất đắp nền, khu vực thi công san gạt, cắt tầng, hạ độ cao có diễn biến phức tạp, kéo dài mà không nắm được hoặc nắm được nhưng không chỉ đạo, tổ chức kiểm tra, ngăn chặn, xử lý nghiêm theo thẩm quyền hoặc báo cáo, đề xuất cơ quan cấp trên theo quy định.

Mới đây, trong bài phát biểu của Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng tại Lễ kỷ niệm 60 năm Ngày Bác Hồ về thăm và chỉ đạo Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Hà Bắc lần thứ I, Chủ tịch nước có nhấn mạnh: “Bắc Giang là tỉnh miền núi, diện tích rừng và vùng cây ăn quả lớn, có nguồn tài nguyên phong phú, có 3 con sông nằm trong hệ thống sông Thái Bình chảy qua. Vì thế, phải hết sức coi trọng bảo vệ môi trường, quản lý tài nguyên, ứng phó biến đổi khí hậu, phòng, tránh thiên tai, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng quy định, coi trọng việc trồng cây và bảo vệ rừng, nhất là rừng đầu nguồn, rừng nguyên sinh, bảo vệ các dòng sông. Phải xác định đây là vấn đề sống còn đối với phát triển bền vững của tỉnh trong tương lai, không phát triển kinh tế bằng mọi giá, kiên quyết loại bỏ, xử lý nghiêm những dự án, làng nghề, các khu, cụm công nghiệp và các hoạt động gây ô nhiễm môi trường. Mỗi hành động, việc làm của chúng ta hôm nay trong bảo vệ môi trường, quản lý tài nguyên là của để dành cho con cháu mai sau có cuộc sống tốt đẹp hơn.”