Từ diễn đàn thương mại quốc tế đến những cơ hội kinh tế thiết thực

Tăng cường kết nối trong bối cảnh biến động thương mại toàn cầu

Trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn đang chịu tác động đa chiều từ xung đột địa chính trị, xu hướng bảo hộ thương mại, sự đứt gãy của chuỗi cung ứng toàn cầu và sức ép lạm phát kéo dài, các nền kinh tế đang tìm kiếm những hướng đi mới để duy trì tăng trưởng, củng cố thị trường và mở rộng hợp tác. Liên bang Nga là một trong những nền kinh tế có vai trò quan trọng ở khu vực Á-Âu, đã tổ chức Diễn đàn “Ngày quốc tế thương mại tại Liên bang Nga” (IDT 2025) tại Moskva với mục tiêu thiết lập không gian đối thoại, chia sẻ kinh nghiệm và tháo gỡ rào cản cho cộng đồng doanh nghiệp đang hoặc sẽ tham gia hoạt động thương mại với Nga.

Diễn đàn năm nay quy tụ hơn 1.000 đại biểu đến từ các cơ quan chính phủ, các tổ chức xúc tiến thương mại, giới học thuật và cộng đồng doanh nghiệp đa lĩnh vực, trong đó có sự tham dự của 24 doanh nghiệp Việt Nam. Việc Việt Nam cử đoàn đông đảo doanh nghiệp tham dự phản ánh sự quan tâm ngày càng lớn đối với thị trường Nga, đồng thời thể hiện chủ trương kiên định của Chính phủ trong việc đa dạng hóa quan hệ kinh tế đối ngoại, thúc đẩy kết nối với các nền kinh tế lớn để tránh phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống.

Trong phiên toàn thể, các thảo luận xoay quanh chính sách kinh tế đối ngoại mới của Nga, triển vọng chuỗi cung ứng trong điều kiện hội nhập mới, cũng như những giải pháp khắc phục thách thức từ môi trường thương mại quốc tế. Điểm nhấn quan trọng trong phần phát biểu của Đại sứ Việt Nam tại Liên bang Nga, ông Đặng Minh Khôi, chính là lời kêu gọi cộng đồng doanh nghiệp hai nước đẩy mạnh hợp tác trong các lĩnh vực công nghiệp chế biến, công nghệ cao, năng lượng tái tạo và thực phẩm – những ngành có tính chiến lược trong quá trình cơ cấu lại nền kinh tế của cả Việt Nam và Nga. Đại sứ cũng khẳng định Việt Nam có thể trở thành cầu nối để hàng hóa và doanh nghiệp Nga tiếp cận thị trường ASEAN, trong khi Nga có thể là cửa ngõ để Việt Nam bước sâu hơn vào không gian kinh tế Á-Âu.

Điều đáng lưu ý là, trong bối cảnh các doanh nghiệp hai nước từng gặp nhiều khó khăn trong khâu thanh toán, vận tải và logistics, sự kiện lần này đã chỉ ra các bước tiến quan trọng. Hiện nay, hàng hóa Việt Nam có thể vận chuyển trực tiếp từ các cảng Hải Phòng và Thành phố Hồ Chí Minh đến cảng Vladivostok và ngược lại, đồng thời các bên đã triển khai thanh toán bằng đồng nội tệ, giảm thiểu rủi ro từ biến động tỷ giá và chi phí trung gian. Đây chính là bước khởi đầu quan trọng để cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam tiến sâu hơn vào một thị trường có quy mô và tiềm năng lớn như Nga.

Chiến lược thâm nhập thị trường Nga của doanh nghiệp Việt

Trong khuôn khổ diễn đàn, phiên giao thương Việt Nam – Nga thu hút sự tham gia của hơn 80 doanh nghiệp hai nước, trong đó gần 40 doanh nghiệp Việt Nam đã trực tiếp giới thiệu sản phẩm, tìm kiếm đối tác và tiếp cận các kênh phân phối tiềm năng. Các mặt hàng được mang tới Moskva lần này khá đa dạng, từ nông sản, thủy sản, cà phê, chè, hạt điều cho đến dệt may, đồ gỗ và linh kiện công nghiệp đang từng bước khẳng định vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo ông Hoàng Minh Chiến, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, các cuộc gặp gỡ trực tiếp giữa doanh nghiệp hai nước tại diễn đàn đã mở ra nhiều cơ hội hợp tác thực chất, giúp doanh nghiệp Việt Nam không chỉ quảng bá sản phẩm mà còn tiếp cận sâu hơn với yêu cầu về tiêu chuẩn, chất lượng và quy định pháp lý của Nga. Đây là điểm đặc biệt quan trọng bởi trong thương mại quốc tế, việc hiểu rõ và thích ứng với khung pháp lý của thị trường nhập khẩu luôn là chìa khóa để duy trì sự hiện diện lâu dài.

Nga vốn là một thị trường tiềm năng nhưng cũng đầy thách thức. Quy mô dân số hơn 140 triệu người, nhu cầu tiêu dùng lớn, đặc biệt đối với nông sản, thực phẩm và hàng tiêu dùng, song hệ thống phân phối vẫn còn nhiều khác biệt so với các thị trường châu Âu khác. Việc thiết lập được kênh vận chuyển trực tiếp và thanh toán bằng đồng nội tệ như hiện nay sẽ giúp doanh nghiệp Việt Nam giảm chi phí, rút ngắn thời gian giao dịch và gia tăng tính cạnh tranh so với các đối thủ từ những quốc gia khác.

Đáng chú ý, sự tham gia của các doanh nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực chế biến thực phẩm, năng lượng tái tạo và công nghệ cao cho thấy định hướng chiến lược mới. Thay vì chỉ tập trung vào xuất khẩu thô các mặt hàng nông sản, thủy sản, Việt Nam đang hướng đến những sản phẩm có giá trị gia tăng cao, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và có thể thâm nhập vào các chuỗi cung ứng công nghiệp. Đây chính là con đường để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao giá trị thương hiệu, thoát khỏi tình trạng phụ thuộc vào một số ít ngành hàng.

Cũng theo ông Dương Hoàng Minh, Tham tán thương mại Việt Nam tại Nga, sự trở lại mạnh mẽ của doanh nghiệp Việt Nam tại thị trường Nga trong năm nay mang ý nghĩa chiến lược. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động, Nga đang có nhu cầu lớn tìm kiếm đối tác mới để đa dạng hóa nguồn cung, còn Việt Nam lại có lợi thế về chi phí, sự linh hoạt và năng lực sản xuất ngày càng cao. Sự kết nối hai chiều, cộng với sự hỗ trợ của cơ quan chức năng hai bên, chính là nền tảng để thương mại Việt – Nga bứt phá trong những năm tới.

Điểm nổi bật của Diễn đàn IDT 2025 không chỉ dừng lại ở các cuộc gặp gỡ xúc tiến thương mại, mà còn ở định hướng hợp tác lâu dài dựa trên nền tảng chính trị – ngoại giao truyền thống giữa Việt Nam và Nga. Quan hệ hữu nghị hơn 70 năm đã tạo dựng lòng tin, và nay được cụ thể hóa thành những dự án hợp tác kinh tế mới. Từ góc nhìn chiến lược, hợp tác với Nga không chỉ mở rộng thị trường cho hàng hóa Việt Nam, mà còn giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận công nghệ, năng lượng và cơ sở hạ tầng phục vụ cho quá trình chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.

Trong dài hạn, việc doanh nghiệp Việt Nam chủ động hiện diện tại Nga sẽ không chỉ dừng lại ở xuất khẩu, mà còn hướng đến các hình thức hợp tác liên doanh, đầu tư trực tiếp và tham gia sản xuất tại chỗ. Đây là xu hướng tất yếu để nâng tầm quan hệ thương mại song phương, phù hợp với nhu cầu nội địa hóa sản xuất và đáp ứng yêu cầu của thị trường sở tại. Nếu tận dụng tốt cơ hội này, Việt Nam có thể mở rộng vị thế tại không gian kinh tế Á-Âu, giảm thiểu rủi ro từ những thị trường truyền thống vốn đang ngày càng cạnh tranh khốc liệt.