Tổng cục Hải quan hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, đáp ứng mức độ hài lòng của doanh nghiệp

Hiện đại hoá ngành Hải quan trong mọi lĩnh vực

Trên cơ sở các kế hoạch, chỉ đạo của Bộ Tài chính triển khai các Nghị quyết của Chính phủ về điều hành kinh tế vĩ mô, Tổng cục Hải quan đã ban hành các Quyết định, Chỉ thị để chỉ đạo thực hiện trong toàn Ngành. Việc bám sát các Kế hoạch của Bộ Tài chính và cụ thể hóa thành các nhiệm vụ chuyên môn, đề ra các tiêu chí và thời hạn hoàn thành đối với các đơn vị thuộc và trực thuộc Tổng cục Hải quan đã tạo tiền đề hành động và mang lại hiệu quả cao trong thực hiện các nhiệm vụ chính trị, góp phần thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội chung của đất nước trong năm 2024.

Tổng cục Hải quan đã tập trung nguồn lực, phối hợp chẽ với các Bộ, ngành liên quan thống nhất nội dung trình Chính phủ ban hành nhưNghị định sửa đổi Nghị định số 08/2015/NĐ-CP ngày 21/01/2015 của Chính phủ, Nghị định về quản lý hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu được giao dịch qua thương mại điện tử.

Trình Bộ Tài chính ban hành: Thông tư số 06/2024/TT-BTC ngày 29/01/2024 sửa đổi, bổ sung Thông tư 81/2019/TT-BTC ngày 15/11/2019 quy định quản lý rủi ro trong hoạt động nghiệp vụ hải quan; Thông tư số 77/2024/TT-BTC ngày 26/01/2024 sửa đổi, bổ sung một số điều Thông tư số 442/2017/TT-BTC ngày 28/4/2017 quy định chế độ đảm bảo thực hiện các biện pháp nghiệp vụ kiểm soát hải quan.

                 

Thực hiện Kế hoạch của Ban Chỉ đạo Trung ương tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 về sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, Tổng cục Hải quan đã gấp rút tổng rà soát toàn bộ văn bản QPPL liên quan đến hoạt động hải quan (bao gồm các văn bản QPPL do Tổng cục Hải quan chủ trì xây dựng và các văn bản QPPL do các đơn vị thuộc Bộ, các Bộ ngành khác chủ trì xây dựng). Tổng số các văn bản QPPL liên quan đến lĩnh vực Hải quan chịu sự tác động của việc sắp xếp tổ chức bộ máy được rà soát có 166 văn bản (08 luật, 61 nghị định, 13 quyết định của Thủ tướng Chính phủ, 84 văn bản cấp Bộ), trong đó văn bản QPPL do Tổng cục Hải quan chủ trì xây dựng có 93 văn bản (01 luật, 14 nghị định, 11 quyết định của Thủ tướng Chính phủ, 84 văn bản cấp Bộ).

Công tác cải cách hành chính (CCHC) của Tổng cục Hải quan đạt được nhiều kết quả tích cực ; công tác hiện đại hóa hải quan đã đánh giá nhu cầu đầu tư, trang bị trang thiết bị phục vụ công tác quản lý, kiểm tra, giám sát hải quan giai đoạn 2026 – 2030 theo quy hoạch cửa khẩu biên giới, sân bay, cảng biển; đưa ra nhu cầu, số lượng trang thiết bị cần đầu tư, đánh giá về sự cần thiết, mục tiêu đầu tư và lập danh mục trang thiết bị kiểm tra, giám sát hải quan đầu tư trong giai đoạn 2026 – 2030. Tiếp tục triển khai, vận hành và hoàn thiện một số Hệ thống giám sát, quản lý hải quan và một số phần mềm để đưa vào áp dụng như: Hệ thống tiếp nhận kiểm tra, xác nhận.

Bên cạnh đó, công tác đơn giản, tự động hóa quy trình thủ tục hải quan, tạo thuận lợi thương mại như triển khai Cơ chế một cửa quốc gia, Cơ chế một cửa ASEAN, triển khai công tác kiểm tra chuyên ngành (KTCN) đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, Ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) và dịch vụ công trực tuyến (DVCTT), Công tác kiểm tra, giám sát hải quan...được Tổng cục triển khai đồng bộ và dạt được nhiều kết quả đem lại giá trị cho cộng đồng doanh nghiệp

Tình hình xuất nhập khẩu và công tác thu NSNN

Về kim ngạch xuất nhập khẩu, tổng trị giá xuất nhập khẩu từ ngày 01/01 - 14/12/2024 đạt 745,38 tỷ USD, tăng 15,35% so với cùng kỳ năm 2023. Trong đó, xuất khẩu đạt 384,4 tỷ USD, tăng 14,46% và nhập khẩu đạt 360.98 tỷ USD, tăng 16,32%. Cán cân thương mại hàng hóa của Việt Nam tính đến hết ngày 14/12/2024 thặng dư thương mại hàng hóa là 23,42 tỷ USD, thấp hơn 2,29 tỷ USD so với con số thặng dư 25,71 tỷ USD của cùng kỳ năm 2023.

Dự báo tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam cả năm 2024: Dự báo tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa cả năm 2024 đạt khoảng 782,33 tỷ USD, xuất siêu ước đạt 23,53 tỷ USD.

Kết quả thu ngân sách Nhà nước, năm 2024, Tổng cục Hải quan được Quốc hội giao dự toán thu ngân sách Nhà nước theo Nghị quyết số 104/2023/QH15 ngày 10/11/2023 là 375.000 tỷ đồng. Kết quả thu ngân sách nhà nước từ hoạt động xuất nhập khẩu: Số luỹ kế từ ngày 01/01-14/12/2024 đạt 402.680 tỷ đồng, đạt 107,4% dự toán, tăng 13,9% so với cùng kỳ năm 2023.

Ước thu NSNN từ hoạt động xuất nhập khẩu năm 2024: Căn cứ tình hình thu 11 tháng năm 2024 và số thu các tháng một số năm gần đây, Tổng cục Hải quan dự kiến thu NSNN năm 2024 đạt 418.000 – 420.000 tỷ đồng, bằng 111,5 % - 112 % dự toán được giao, tăng 13,4% - 13,9% so với cùng kỳ năm 2023.

Công tác thu hồi nợ thuế, giao chỉ tiêu tối thiểu thu hồi và xử lý nợ thuế quá hạn năm 2024 cho từng đơn vị cụ thể tại Quyết định số 847/QĐ-TCHQ ngày 29/3/2024 để đảm bảo công tác thu hồi và xử lý nợ thuế của toàn Ngành đáp ứng theo đúng yêu cầu đặt ra.

Nợ thuế đến 30/11/2024 là: 5.418,1 tỷ đồng, giảm 138,5 tỷ đồng so với thời điểm 31/12/2023 (tương đương với giảm 2,49%). Số thu hồi và xử lý nợ trong từ 01/01-30/11/2024: 732,7 tỷ đồng. Trong đó, một số Cục Hải quan tỉnh, thành phố có kết quả thu hồi nợ thuế tốt như: TP. Hồ Chí Minh 195 tỷ đồng, Bắc Ninh 100 tỷ đồng, Bình Dương 105 tỷ đồng, Hà Nội 92 tỷ đồng.

Công tác phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại (GLTM)

Với vai trò Cơ quan tham mưu, giúp việc cho Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, Ban chỉ đạo 389 Bộ Tài chính, năm 2024, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại (GLTM), hàng giả diễn biến phức tạp, trên các tuyến, loại hình, địa bàn và trên không gian mạng. Đặc biệt, nổi lên tình trạng lợi dụng hình thức kinh doanh trên các sàn thương mại điện tử, các mạng xã hội và lợi dụng hoạt động bưu chính, chuyển phát nhanh; sử dụng thủ đoạn xé lẻ hàng hóa, vận chuyển từ biên giới đưa vào nội địa tiêu thụ.

Kết quả bắt giữ và xử lý vi phạm: Từ 16/12/2023-15/11/2024, ngành Hải quan đã phát hiện, bắt giữ và xử lý: 16.390 vụ việc vi phạm pháp luật Hải quan, trị giá hàng hóa vi phạm ước tính 29.273 tỷ đồng (tăng 12,12% về số vụ và tăng 154,09% về trị giá so với cùng kỳ 2023). Cơ quan Hải quan đã khởi tố 24 vụ (giảm 31,43% so với cùng kỳ 2023), chuyển cơ quan khác kiến nghị khởi tố 157 vụ (giảm 5,42% so với cùng kỳ năm 2023). Số tiền thu nộp NSNN 901,58 tỷ đồng.

Về công tác đấu tranh phòng, chống ma tuý:  Trước diễn biến phức tạp của hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép các chất ma túy, tiền chất qua biên giới, Tổng cục Hải quan đã ban hành Kế hoạch số 1884/KH-TCHQ ngày 04/5/2024 về việc kiểm soát ma tuý và hoạt động xuất, nhập khẩu tiền chất ma tuý của Ngành năm 2024. Ban hành tiêu chuẩn định mức sử dụng tài sản là valy thuốc thử các chất ma tuý và tiền chất của ngành Hải quan. Tổng kết kết quả triển khai các Chiến dịch chung, như: Chiến dịch con Rồng Mê Kông VI giữa các cơ quan Hải quan và các cơ quan thực thi pháp luật khác của khu vực Châu Á - Thái Bình Dương về chống buôn bán bất hợp pháp ma tuý, động vật, thực vật hoang dã; Chiến dịch Twin Guardian II hợp tác về đấu tranh phòng chống ma túy giữa Hải quan Việt Nam và Hải quan Hàn Quốc.

Kết quả: Từ 15/12/2023-15/11/2024, toàn ngành Hải quan đã chủ trì, phối hợp với các lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng phát hiện, bắt giữ: 275 vụ/328 đối tượng, trong đó cơ quan Hải quan chủ trì 105 vụ. Tang vật thu được gồm: 2,08 tấn ma tuý các loại. Đặc biệt, trong thời gian triển khai Chiến dịch Con Rồng Mê Kông VI, đầu mối thuộc Hải quan Việt Nam đã cập nhật tổng số 59 vụ việc bắt giữ ma túy với khối lượng 395 kg ma túy và 18 vụ bắt giữ động, thực vật hoang dã với khối lượng tang vật tich thu gồm: 269 kg; 353 cá thể, sản phẩm từ động, thực vật hoang dã..

Song song với công tác phòng chống buôn lậu và gian lần thương mại, công tác kiểm tra sau thông quan (KTSTQ) tiếp tục đẩy mạnh công tác KTSTQ trong toàn quốc; tập trung triển khai các chuyên đề theo định hướng lớn, trọng tâm, trọng điểm và chỉ đạo Cục Hải quan các tỉnh, thành phố triển khai toàn diện, thống nhất, tránh việc kiểm tra tràn lan, thiếu hiệu quả; đảm bảo vừa tạo thuận lợi cho cộng đồng DN vừa nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan.

Kết quả: Từ 01/01-15/11/2024, toàn Ngành đã thực hiện KTSTQ 1.852 cuộc, trong đó có 886 cuộc tại trụ sở người khai hải quan, 966 cuộc tại trụ sở cơ quan hải quan. Tổng số tiền ấn định thuế và xử phạt vi phạm hành chính là 906,6 tỷ đồng, đã thực thu vào NSNN 584,52 tỷ đồng.

Trong công tác thanh tra, kiểm tra, trình Bộ Tài chính ban hành: kế hoạch thanh tra chuyên ngành (TTCN) năm 2024 của Bộ Tài chính giao Tổng cục Hải quan và các Cục Hải quan các tỉnh, liên tỉnh, thành phố. Ban hành các kế hoạch: (i) kiểm tra nội bộ (KTNB) của Tổng cục Hải quan và của Cục Hải quan các tỉnh, thành phố; (ii) kiểm tra công tác phòng, chống tham nhũng (PCTN) năm 2024 của Tổng cục Hải quan.

                  

Kết quả công tác TTCN, KTNB: Từ 15/12/2023-15/11/2024, toàn Ngành thực hiện: (i) 47 cuộc TTCN (02 cuộc từ kỳ trước chuyển sang, 45 cuộc triển khai trong kỳ), ban hành kết luận 35 cuộc. Tổng số tiền kiến nghị truy thu trong toàn ngành 20,618 tỷ đồng, trong đó, kiến nghị về thuế 17,980 tỷ đồng, xử phạt VPHC 2,638 tỷ đồng. Đã thu nộp NSNN: 77,869 tỷ đồng ; (ii) 99 cuộc KTNB (09 cuộc từ kỳ trước chuyển sang và 90 cuộc triển khai trong kỳ), đã kết luận 82 cuộc, thu nộp NSNN 5,327 tỷ đồng.

Công tác trực ban, giám sát trực tuyến tiếp tục được triển khai đồng bộ từ cấp Tổng cục đến 35 Cục Hải quan tỉnh, thành phố. Hệ thống quản lý Trực ban được nâng cấp đảm bảo hoạt động trực ban duy trì 24/7, kịp thời kiểm tra, giám sát những mặt hàng nổi cộm, các tuyến đường trọng điểm theo từng giai đoạn, góp phần siết chặt việc kiểm tra, giám sát đối với các lô hàng có dấu hiệu nghi vấn trên toàn quốc.

Kết quả: Từ 01/01-01/12/2024, Trực ban ngành Hải quan tiếp tục chỉ đạo 3239 ID (trong đó 2876 ID mới), thanh khoản 2759 ID, phát hiện vi phạm 932 ID, trong đó, cơ quan Hải quan đã khởi tố 01 vụ việc; xử phạt 7,023 tỷ đồng, truy thu 34,919 tỷ đồng; đồng thời áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả như: buộc tái xuất ra khỏi lãnh thổ Việt Nam nhiều lô hàng vi phạm, tịch thu hàng hóa vi phạm, tiêu hủy tang vật vi phạm, buộc loại bỏ yếu tố vi phạm nhiều lô hàng; Xem xét trách nhiệm, xử lý kỷ luật đối với hàng chục lượt cán bộ không thực hiện, thực hiện không đúng các chỉ đạo của Trực ban các cấp.

Mục tiêu năm 2025

Năm 2025 là năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, để đáp ứng yêu cầu của thời kỳ hội nhập và phấn đấu đạt nhiều thành tích hướng tới kỷ niệm 80 năm ngày thành lập Ngành, Tổng cục Hải quan tiếp tục tập trung thực hiện quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp đề ra theo các Nghị quyết, Kết luận của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị; các Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ, chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và đưa ra phương hướng, giải pháp cụ thể sau:

Thứ nhất, triển khai mô hình tổ chức bộ máy mới của Hải quan Việt Nam sau khi được các cấp có thẩm quyền phê duyệt đảm bảo hoạt động liên tục, hiệu quả, đúng định hướng của Đảng, Chính phủ và chỉ đạo của Lãnh đạo Bộ Tài chính.

Thứ hai, ứng dụng các tiến bộ khoa học trong cách mạng công nghiệp 4.0 nhằm tái thiết kế hệ thống CNTT tổng thể của ngành Hải quan, xây dựng các giải pháp CNTT hỗ trợ các yêu cầu quản lý nhà nước đối với hàng hóa XK, NK, phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh theo hướng quản lý điều hành tập trung tại cơ quan Hải quan.

Thứ ba, đẩy mạnh cải cách, đơn giản hóa TTHC trong lĩnh vực Hải quan theo hướng hiện đại, công khai, minh bạch… nhằm góp phần cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Thứ tư, triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp thu NSNN năm 2025; Tăng cường công tác kiểm soát chống buôn lậu và gian lận thương mại, công tác QLRR, KTSTQ; công tác thanh tra, phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ thu NSNN.

Thứ năm, tạo thuận lợi thương mại và phòng CBL, GLTM, phòng chống ma túy, đảm bảo an ninh an toàn quốc gia, trật tự xã hội; thể hiện qua vai trò Cơ quan thường trực Ủy ban chỉ đạo quốc gia về Cơ chế một cửa ASEAN, Cơ chế một cửa quốc gia và tạo thuận lợi thương mại (Ủy ban 1899) và Cơ quan giúp việc cho Cơ quan thường trực Ban chỉ đạo 389 Quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Thứ sáu, tăng cường triển khai các hoạt động hợp tác và hội nhập quốc tế, mở rộng quan hệ hợp tác với hải quan các nước, kiến tạo hành lang pháp lý cho các hoạt động hợp tác sâu rộng trên các lĩnh vực nghiệp vụ cũng như cải cách hiện đại hóa.