Tín dụng ưu tiên cho lĩnh vực lâm – thủy sản: Động lực mới cho sản xuất và xuất khẩu
Minh Anh
Tại Gia Lai, đến nay đã có 292 lượt khách hàng là tổ chức, doanh nghiệp được vay hơn 8.121 tỷ đồng từ chương trình tín dụng ưu tiên cho lĩnh vực lâm – thủy sản, nhằm đầu tư mở rộng sản xuất, chế biến và xuất khẩu. Đây là một trong những minh chứng rõ nét cho hiệu quả của chủ trương điều tiết dòng vốn vào khu vực kinh tế nông nghiệp bền vững.
Tiếp sức cho doanh nghiệp lâm – thủy sản
Chương trình tín dụng ưu tiên cho lĩnh vực lâm sản và thủy sản được Ngân hàng Nhà nước triển khai từ tháng 7/2023 với quy mô ban đầu 15.000 tỷ đồng, do bốn ngân hàng thương mại nhà nước gồm Agribank, BIDV, Vietcombank và VietinBank làm đầu mối. Đến nay, quy mô chương trình đã mở rộng lên 100.000 tỷ đồng với sự tham gia của 15 ngân hàng thương mại.
Điểm đáng chú ý là toàn bộ nguồn vốn được các ngân hàng tự huy động, không sử dụng ngân sách nhà nước để hỗ trợ lãi suất. Mức lãi suất cho vay bằng đồng Việt Nam thấp hơn 1–2%/năm so với mặt bằng chung của thị trường, giúp doanh nghiệp giảm áp lực tài chính, mở rộng đầu tư và duy trì sản xuất ổn định.
Ảnh minh hoạ. Nguồn: IT
Tại Gia Lai, dòng vốn này đã trở thành “phao cứu sinh” cho nhiều doanh nghiệp chế biến gỗ, trồng rừng và nuôi trồng thủy sản. Nhờ được vay vốn ưu đãi, doanh nghiệp có điều kiện đầu tư công nghệ mới, mở rộng vùng nguyên liệu, phát triển chuỗi cung ứng bền vững, đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn xanh – yếu tố ngày càng được thị trường quốc tế coi trọng.
Không chỉ hỗ trợ về vốn, chương trình còn tạo động lực để doanh nghiệp tái cơ cấu hoạt động, hướng đến sản xuất thân thiện môi trường, chuyển đổi từ mô hình khai thác sang phát triển bền vững. Dòng vốn ưu tiên đã góp phần duy trì việc làm, nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp địa phương trong bối cảnh thị trường xuất khẩu còn nhiều biến động.
Thúc đẩy phát triển bền vững và tái cơ cấu kinh tế nông nghiệp
Với lợi thế về rừng, đất và nguồn lao động, Gia Lai đang nổi lên như một điểm sáng trong triển khai tín dụng lâm – thủy sản. Các doanh nghiệp chế biến lâm sản tận dụng cơ hội mở rộng vùng nguyên liệu, gắn kết với người trồng rừng theo mô hình quản lý bền vững, đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc gỗ hợp pháp. Còn các cơ sở chế biến thủy sản được tiếp sức để đầu tư dây chuyền sản xuất hiện đại, hướng đến xuất khẩu có giá trị gia tăng cao.
Chương trình tín dụng không chỉ giải quyết khó khăn ngắn hạn về dòng tiền, mà còn khơi thông nguồn lực cho phát triển dài hạn của ngành. Khi có vốn ổn định, doanh nghiệp mạnh dạn tham gia vào các chuỗi liên kết vùng, kết nối giữa sản xuất – chế biến – tiêu thụ, qua đó hình thành hệ sinh thái kinh tế nông nghiệp năng động hơn.
Với tổng quy mô 100.000 tỷ đồng trên toàn quốc, chương trình này đang chứng minh hiệu quả rõ rệt khi khơi dậy nguồn lực xã hội hóa mà không cần hỗ trợ lãi suất từ ngân sách. Cơ chế vận hành linh hoạt giữa ngân hàng và doanh nghiệp tạo ra cấu trúc tài chính phù hợp, đồng thời lan tỏa định hướng phát triển nông nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn – phù hợp với xu thế toàn cầu.
Theo Ngân hàng Nhà nước, chương trình cụ thể hóa chỉ đạo của Chính phủ về nâng quy mô tín dụng cho lĩnh vực nông, lâm, thủy sản lên trên 100.000 tỷ đồng, mở rộng đối tượng và phạm vi vay. Các khách hàng có dự án sản xuất – kinh doanh trong lĩnh vực này đều được tiếp cận vốn theo quy định, đến khi doanh số cho vay đạt ngưỡng mục tiêu.
Đến nay, 15 ngân hàng thương mại đã tham gia chương trình gồm: Agribank, BIDV, VietinBank, Vietcombank, LPBank, Sacombank, MB, ACB, Nam Á, OCB, Eximbank, Bản Việt, SHB, VietBank và HDBank. Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng tự theo dõi, báo cáo kết quả triển khai và chịu trách nhiệm về tính chính xác của số liệu, đảm bảo cho vay đúng đối tượng và đúng cam kết lãi suất.
Lĩnh vực nông, lâm, thủy sản từ lâu là bệ đỡ quan trọng của nền kinh tế, không chỉ đảm bảo an ninh lương thực mà còn đóng góp lớn cho xuất khẩu. Năm 2024, tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt kỷ lục 62,4 tỷ USD, tăng 18,5% so với năm 2023; xuất siêu đạt 18,6 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay. Đây là kết quả trực tiếp từ nỗ lực tái cơ cấu ngành và chính sách hỗ trợ tín dụng hiệu quả.
Ngoài các doanh nghiệp lớn, chương trình còn hướng đến hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ và vừa – nhóm đối tượng chiếm tỷ trọng lớn trong khu vực nông nghiệp. Theo Ngân hàng Nhà nước, đến cuối tháng 2/2025, lãi suất cho vay ngắn hạn bình quân bằng VND đối với các lĩnh vực ưu tiên chỉ khoảng 3,9%/năm, thấp hơn mức trần quy định 4%/năm; trong khi đó, lãi suất cho vay bình quân trên thị trường vẫn dao động 6,7–9%/năm.
Thực tiễn tại Gia Lai cho thấy, tín dụng ưu tiên đã giúp doanh nghiệp vượt qua khó khăn, phục hồi năng lực sản xuất, tạo việc làm và gia tăng giá trị xuất khẩu. Hơn 8.121 tỷ đồng được giải ngân không chỉ mang ý nghĩa tài chính, mà còn là tín hiệu tích cực về hướng đi bền vững trong phát triển kinh tế nông nghiệp, sản xuất xanh.
