Tìm lời giải cho bài toán rác thải

Vừa qua, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Lê Hồng Vinh đã chủ trì buổi làm việc với các sở, ngành và đơn vị liên quan nhằm đánh giá thực trạng công tác thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt, đồng thời rà soát tiến độ triển khai các dự án xử lý rác thải trên địa bàn tỉnh. Lượng rác thải phát sinh lớn, nhiều bãi chôn lấp quá tải

Theo báo cáo, năm 2025 tổng lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh trên địa bàn tỉnh Quảng Trị khoảng 941,5 tấn/ngày. Trong đó, khối lượng được thu gom và xử lý đạt khoảng 852 tấn/ngày, tương đương 90,5% tổng lượng rác phát sinh.

Xét theo khu vực, tỷ lệ thu gom, xử lý rác tại đô thị đạt khoảng 97,5%, trong khi khu vực nông thôn đạt khoảng 84%. Đáng chú ý, tại một số địa bàn miền núi, tỷ lệ thu gom rác thải sinh hoạt còn thấp, chỉ đạt từ 30-45%, cho thấy sự chênh lệch khá lớn trong năng lực quản lý và hạ tầng môi trường giữa các vùng.

Hiện toàn tỉnh có 18 cơ sở xử lý chất thải rắn sinh hoạt đang hoạt động. Tuy nhiên, phương pháp xử lý chủ yếu vẫn là chôn lấp hợp vệ sinh, chiếm khoảng 95% tổng lượng rác được xử lý. Chỉ khoảng 5% lượng rác được xử lý bằng phương pháp đốt không thu hồi nhiệt và các phương pháp khác.

Việc phụ thuộc quá lớn vào hình thức chôn lấp khiến nhiều bãi rác trên địa bàn tỉnh đang rơi vào tình trạng quá tải hoặc sắp đầy, gây áp lực lớn cho công tác quản lý môi trường. Bên cạnh đó, một số công trình xử lý rác thải đã xuống cấp hoặc không còn hoạt động, làm giảm hiệu quả xử lý chất thải rắn trên địa bàn.

Theo đánh giá của các sở, ngành địa phương, nếu không có giải pháp xử lý kịp thời, trong thời gian tới một số bãi chôn lấp sẽ tiếp tục đối mặt nguy cơ quá tải, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến đời sống người dân.

Nhiều dự án xử lý rác thải còn vướng mắc

Tại buổi làm việc, các sở, ngành, địa phương báo cáo tiến độ triển khai một số dự án xử lý rác thải trên địa bàn tỉnh Quảng Trị, bao gồm các dự án sử dụng nguồn vốn ODA, ngân sách nhà nước và các dự án xã hội hóa. Đến nay, một số dự án đã hoàn thành hoặc đang được triển khai, góp phần từng bước cải thiện năng lực xử lý chất thải rắn của tỉnh. Tuy nhiên, vẫn còn một số dự án chậm tiến độ hoặc chưa thể triển khai do vướng mắc nhiều thủ tục và điều kiện thực hiện.

Các đại biểu cho rằng, quá trình triển khai các dự án xử lý rác thải hiện nay đang gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến: Thủ tục đầu tư và phê duyệt dự án còn kéo dài; Lựa chọn công nghệ xử lý rác thải phù hợp với điều kiện thực tế; Sự đồng thuận của người dân đối với vị trí xây dựng các cơ sở xử lý rác.

Ngoài ra, công tác thu gom và vận chuyển rác tại một số địa bàn nông thôn, miền núi vẫn còn hạn chế do thiếu phương tiện, nhân lực và nguồn lực tài chính.

Trước những khó khăn này, các đại biểu đã đề xuất nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và xử lý rác thải, trong đó nhấn mạnh việc đẩy mạnh phân loại rác tại nguồn, ứng dụng công nghệ xử lý hiện đại, giảm dần tỷ lệ chôn lấp.

Đẩy nhanh tiến độ các dự án xử lý rác thải

Ông Lê Hồng Vinh Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, cho rằng công tác thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững của địa phương.

Trong bối cảnh nhiều bãi chôn lấp rác đang quá tải và một số dự án xử lý rác thải triển khai chậm, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị yêu cầu các sở, ngành và địa phương khẩn trương rà soát toàn diện thực trạng, chủ động đề xuất các giải pháp xử lý kịp thời nhằm hạn chế nguy cơ ô nhiễm môi trường.

Đồng thời, các đơn vị liên quan cần tập trung tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai dự án, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến thủ tục đầu tư, lựa chọn công nghệ xử lý và công tác giải phóng mặt bằng.

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị cũng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án đã được phê duyệt, sớm đưa các công trình xử lý rác vào vận hành để giảm áp lực cho các bãi chôn lấp hiện hữu.

Bên cạnh đó, tỉnh sẽ tăng cường thu hút đầu tư các dự án xử lý rác thải áp dụng công nghệ hiện đại, hiệu quả và thân thiện với môi trường, từng bước giảm tỷ lệ chôn lấp, nâng cao hiệu quả quản lý và xử lý chất thải rắn trên địa bàn.

Theo định hướng của tỉnh Quảng Trị, việc đầu tư đồng bộ các công trình xử lý rác thải, kết hợp với nâng cao hiệu quả thu gom và vận chuyển rác sinh hoạt sẽ là giải pháp quan trọng nhằm kiểm soát ô nhiễm môi trường, bảo đảm chất lượng sống cho người dân và hướng tới phát triển bền vững trong thời gian tới.