Tiền thân của chiếc nón lá Việt Nam

Nón chóp dứa

Còn gọi là nón Ngựa/ nón Gò Găng,… Đây là loại nón được sử dụng phổ biến cho nam giới cả ba miền dưới thời Nguyễn và được nhiều làng nghề sản xuất trong đó nổi tiếng nhất là làng Gò Găng tỉnh Bình Định.

Nón được lợp bằng lá cọ/ lá dứa. Bên trong lồng nón có đan nhiều hoa văn. Tùy vào điều kiện cá nhân, người ta sẽ chọn loại chóp đi cùng nón. Chóp nón đa dạng và phong phú với nhiều vật liệu hoa văn khác nhau từ bạc đồng đến cả đồi mồi.
Thông thường nón chóp dứa sẽ dùng quai tả to bản màu trắng bạch hoặc màu điều. Đến đầu thế kỷ XX xuất hiện thêm loại quai thun, nhỏ gọn và tân thời ôm sát cằm người đội.

Nón lông

Đây là loại phục sức đặc biệt được dùng bởi tầng lớp quý tộc và giới quan lại xuyên suốt thời Nguyễn

Khác với nhiều loại nón thông thường lợp bằng lá dứa hay lá cọ, nón này dùng chính lông vũ của các loài chim để để lợp-thường là chim sáo, quạ hay cò.

Hiện nay nón đã thất truyền, phần là vì vật liệu để chế tạo nón khá đắt và khan hiếm khi lông động vật không còn được khai thác đại trà như trước kia.

Nón sơn

Bên cạnh các loại nón lá và nón lông, giới nho sĩ và thương gia thời Nguyễn ưa chuộng một loại nón khác có kĩ thuật làm phức tạp hơn đó là nón sơn.

Lớp bên trong được chằm bằng lá còn lớp bên ngoài có hai dạng: hoặc được đan bện công phu bằng nứa rồi quét sơn ta màu cánh kiến, hoặc được làm tương tự kỹ thuật làm vóc trong sơn mài tạo một lớp bọc màu trắng.

Trần Phong