Thực tế và những yêu cầu đặt ra trong xúc tiến thương mại với Trung Quốc

Đại diện Thương Vụ Việt Nam tại Bắc Kinh cho biết: Kể từ khi mở cửa trở lại từ ngày 08/01/2023, kinh tế Trung Quốc bắt đầu có sự phục hồi và tăng trưởng trở lại. Theo đó chỉ số quản trị mua hàng (PMI) từ 47 điểm tháng 12/2022 tăng lên 50,1 điểm trong tháng 1/2023 và 52,6 điểm trong tháng 2, đặc biệt trong tháng 2 khi kỳ nghỉ tết Nguyên đán kết thúc và tác động của dịch Covid đã giảm đi, hoạt động sản xuất và nhu cầu thị trường phục hồi nhanh hơn, chỉ số sản xuất và đơn hàng lần lượt đạt 56,7 điểm và 54,1 điểm, cao nhất tính từ lúc đại dịch Covid xảy ra đến nay.

Về hoạt động xuất nhập khẩu song phương, theo số liệu thống kê của Hải quan Trung Quốc, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Trung Quốc trong 02 tháng đầu năm đạt 30,3 tỷ USD, giảm 5,3%; trong đó, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc đạt 11,57 tỷ USD, giảm 4%, kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam từ Trung Quốc đạt 18,69 tỷ USD, giảm 6,1%. Tính riêng trong tháng 2, xuất nhập khẩu hai nước tăng 20,7% so với cùng kỳ (giá trị đạt 15,33 tỷ USD). Một số nhóm mặt hàng/mặt hàng xuất khẩu sang Trung Quốc tăng trưởng tích cực như: rau quả tăng 5,2%, phi lê ca tra, basa... (HS 0304) tăng 16% với trị giá đạt hơn 25 triệu USD… 

Đại diện Thương Vụ Việt Nam tại Bắc Kinh cũng cho biết, hiện Việt Nam đang có nhiều cơ hội, thuận lợi ở những mặt hàng nông sản có giá trị cao xuất khẩu sang Trung Quốc như: sầu riêng, chanh leo, tổ yến, khoai lang, đồng thời có hàng trăm mã số vùng trồng trái cây được phía Trung Quốc phê duyệt. 

Các hoạt động kết nối giao thương, khảo sát thị trường, tham gia hội chợ triển lãm tại hai nước cũng sẽ thuận lợi hơn khi Trung Quốc nới lỏng, tạo điều kiện thuận tiện trong thủ tục cấp visa, nhập cảnh cho công dân nhiều nước, trong đó có Việt Nam. Chuỗi cung ứng hàng hóa được đảm bảo, do đó, hiện tượng đứt gãy chuỗi cung ứng, đặc biệt là chuỗi cung ứng nguyên vật liệu đầu vào phục vụ cho sản xuất của ta sẽ không bị ảnh hưởng như những gì đã diễn ra tại một số thời điểm trong 03 năm vừa qua.

Song, thực tế cũng đặt ra nhiều khó khăn, thách thức cho các doanh nghiệp Việt nhất là hàng nông sản sẽ phải cạnh tranh với các đối tác cùng xuất khẩu sang Trung Quốc, đặc biệt là nhóm mặt hàng nông sản cùng loại, bên cạnh đó còn phải cạnh tranh với chính hàng hóa, sản phẩm được sản xuất ngay tại nội địa nước này.

Cùng với đó, Trung Quốc không ngừng hoàn thiện hệ thống quản lý, kiểm tra, giám sát chất lượng hàng hóa nhập khẩu. Với mức sống người dân không ngừng tăng, yêu cầu về chất lượng hàng hóa nhập khẩu nói chung và hàng nông sản thực phẩm nói riêng cũng không ngừng được nâng cao. Do đó, tốc độ đào thải khỏi thị trường Trung Quốc là tương đối cao nếu như doanh nghiệp Việt không đáp ứng được những yêu cầu ngày một nâng cao của thị trường.

Ngoài ra, tình trạng hàng nông sản, thực phẩm xuất khẩu sang Trung Quốc bị cơ quan Hải quan sở tại cảnh báo về vi phạm tiêu chuẩn, quy định nhập khẩu đã ảnh hưởng đến uy tín, thương hiệu hàng hóa Việt Nam và tác động xấu đến tâm lý người tiêu dùng Trung Quốc đối với hàng hóa của ta.

Thương vụ Việt Nam tại Bắc Kinh cho rằng, trong thời gian tiếp theo, Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn, Bộ Y tế và các địa phương nhất là địa phương có đường biên giới tăng cường kiểm soát dịch bệnh động, thực vật trong nước và ngăn chặn các loại dịch bệnh xâm nhập từ bên ngoài vào trong nước nhằm đảm bảo không ảnh hưởng đến các sản phẩm đã được xuất khẩu sang các thị trường cũng như công tác đàm phán mở cửa thị trường cho các sản phẩm mới.

Thương vụ Việt Nam tại Bắc Kinh cũng đề nghị các đơn vị chức năng thuộc Bộ ngành liên quan và các tổ chức/cơ quan giám định, giám sát cấp chứng nhận hàng hóa nghiên cứu các quy định liên quan theo Lệnh 259 và các yêu cầu đối với từng loại hàng hóa (Danh mục hàng hóa sử dụng giám định sẽ được Hải quan Trung Quốc liên tục cập nhật) xem xét, đăng ký với Tổng cục Hải quan Trung Quốc nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hàng hóa Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc trong thời gian tới.

Các Hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp nên tiến hành khảo sát, nghiên cứu sâu hơn về tiềm năng ngành hàng thực phẩm chế biến sẵn cũng như xu hướng tiêu dùng đối với ngành hàng này, qua đó tìm kiếm cơ hội cung ứng, hợp tác trong chuỗi sản xuất với doanh nghiệp sở tại.

Về phía các doanh nghiệp, cần không ngừng nâng cao chất lượng hàng hóa nông lâm thủy sản và vệ sinh an toàn thực phẩm. Tăng cường kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, phụ gia thực phẩm, các loại vi khuẩn nguy hiểm trên hàng thực phẩm, áp dụng hệ thống quản lý chất theo ISO, HACCP... để đáp ứng yêu cầu, tiêu chuẩn nước nhập khẩu. Đồng thời, phải cải tiến hình thức mẫu mã, bao bì, kích thước, trọng lượng để thu hút, đáp ứng nhu cầu, thị hiếu người tiêu dùng sở tại. Phía cơ quan quản lý tăng cường công tác giám sát vấn đề an toàn thực phẩm.

Các cơ quan xúc tiến thương mại, địa phương, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp phối hợp thúc đẩy tiếp cận các hệ thống phân phối, bán buôn tại các địa phương lớn có thế mạnh là đầu mối, cửa ngõ phân phối hàng hóa, đồng thời tận dụng, khai thác thị trường qua kênh thương mại điện tử thông qua liên kết, hợp tác với các doanh nghiệp Trung Quốc (thiết lập kho hàng tại sở tại...) 

Tăng cường các hoạt động xúc tiến thương mại, đặc biệt là tham gia các hội chợ, triển lãm chuyên ngành lớn được tổ chức hàng năm như: Hội chợ Canton Fair tại Tp.Quảng Châu; Hội chợ nhập khẩu quốc tế Trung Quốc tại Tp.Thượng Hải... Bên cạnh đó, cần thay đổi, cải tiến cách thức tổ chức một số hoạt động xúc tiến thương mại để tiếp cận được các đối tượng khách hàng và phát huy được hiệu quả quảng bá (ví dụ: tổ chức hoạt động giao thương tại các trung tâm bán buôn, phân phối nông sản thay vì tổ chức tại hội trường khách sạn; tổ chức lễ hội/tuần lễ hàng Việt Nam tại Trung tâm thương mại...);

Đại diện Thương vụ Việt Nam tại Bắc Kinh nêu rõ, trong bối cảnh Trung Quốc đã mở cửa trở lại, hoạt động đi lại giữa hai nước không còn rào cản, khuyến nghị các đơn vị chức năng và doanh nghiệp nghiên cứu tổ chức Đoàn doanh nghiệp đi khảo sát thị trường, tổ chức các hoạt động giao thương tại các địa phương vốn chưa được ta tận dụng hết các tiềm năng và dư địa trong những năm qua như: Hồ Nam, Hồ Bắc, Sơn Đông hay vành đai kinh tế Bắc Kinh – Thiên Tân – Hà Bắc…