Thủ tướng chỉ đạo gỡ vướng cho xuất khẩu nông sản chủ lực

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng nông sản của Việt Nam đang đối mặt với những lực cản nghiêm trọng, đặc biệt là tại các thị trường xuất khẩu trọng điểm như Liên minh châu Âu (EU), Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã có chỉ đạo khẩn cấp yêu cầu các bộ, ngành và địa phương liên quan nhanh chóng tháo gỡ vướng mắc, khơi thông dòng chảy hàng hóa nông sản, trước mắt tập trung xử lý ngay các khó khăn của hai ngành hàng chủ lực là thanh long và hồ tiêu. Đây là động thái thể hiện sự phản ứng nhanh chóng của Chính phủ trước tín hiệu "cầu cứu" từ doanh nghiệp và người sản xuất, đồng thời là nỗ lực bảo vệ uy tín quốc gia trong chuỗi cung ứng nông sản toàn cầu.

Kể từ đầu tháng 7/2025 đến nay, hoạt động xuất khẩu rau quả của Việt Nam sang thị trường EU gặp cản trở nghiêm trọng do vướng mắc trong thủ tục chứng nhận an toàn thực phẩm đối với thực vật. Hàng loạt lô hàng như thanh long, ớt, đậu bắp bị ách tắc do thiếu giấy tờ phù hợp chuẩn mực EU. Riêng tại tỉnh Lâm Đồng, tình trạng ùn ứ kéo dài hơn 20 ngày đã khiến hàng trăm tấn thanh long bị tồn kho, xuống cấp trong các kho lạnh, bắt đầu hư hỏng và bốc mùi. Các doanh nghiệp thu mua lẫn nông dân sản xuất đều lâm vào thế bị động, hoang mang và đứng trước nguy cơ thiệt hại lớn về tài chính và thị trường tiêu thụ.

Trước sự cấp bách này, Hiệp hội Thanh long Bình Thuận đã phải gửi văn bản kiến nghị lên UBND tỉnh Lâm Đồng đề nghị khẩn cấp tháo gỡ tình trạng "tắc giấy tờ", vốn đang là điểm nghẽn khiến trái thanh long không thể tiếp cận được các thị trường khó tính như EU. Nếu không được xử lý kịp thời, doanh nghiệp sẽ ngừng thu mua, nông dân sẽ mất động lực canh tác, còn các đối tác châu Âu sẽ chuyển sang tìm kiếm nguồn cung thay thế, dẫn đến hệ lụy lâu dài trong chuỗi giá trị xuất khẩu nông sản.

Không chỉ ngành thanh long, ngành hồ tiêu cũng đang gióng lên hồi chuông cảnh báo. Theo số liệu từ Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam, hiện có khoảng 250 tấn hàng gia vị, trị giá khoảng 2,4 triệu USD, đang bị "đóng băng" do chờ cấp giấy phép xuất khẩu. Nếu chậm trễ thêm, không chỉ là nguy cơ thiệt hại kinh tế, mà còn làm tổn hại uy tín thương hiệu nông sản Việt Nam vốn đang phải cạnh tranh khốc liệt trên thị trường quốc tế.

Trước tình hình đó, ngày 24/7/2025, Văn phòng Chính phủ đã ban hành văn bản số 6931/VPCP-NN, truyền đạt ý kiến chỉ đạo trực tiếp của Thủ tướng Phạm Minh Chính, yêu cầu các bộ, ngành và địa phương liên quan chủ động xử lý dứt điểm các vấn đề mà báo chí và dư luận phản ánh. Cụ thể, Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, khẩn trương ban hành và hướng dẫn chi tiết các quy định về hồ sơ, thủ tục cấp giấy chứng nhận an toàn thực phẩm đối với nông sản xuất khẩu sao cho phù hợp với yêu cầu khắt khe từ phía các thị trường nhập khẩu như EU. Bộ này cũng được giao nhiệm vụ phối hợp với các đơn vị chức năng liên quan để đảm bảo hàng hóa nông sản được kiểm định, chứng nhận và thông quan đúng tiến độ, không để xảy ra tình trạng tồn đọng, gây lãng phí nguồn lực và gián đoạn chuỗi cung ứng.

Cùng với đó, Thủ tướng yêu cầu Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng chỉ đạo giải quyết ngay tình trạng ách tắc thủ tục đối với thanh long và hồ tiêu xuất khẩu. Đây không chỉ là vấn đề kỹ thuật hành chính, mà còn là trách nhiệm điều hành trước yêu cầu giữ vững thị trường, bảo vệ sinh kế của người dân và uy tín quốc gia trong các cam kết thương mại.

Không dừng lại ở giải pháp ngắn hạn, Thủ tướng yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương triển khai ngay các nội dung đã được phân cấp theo Thông tư số 12/2025/TT-BNNMT ngày 19/6/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nhằm chuẩn hóa và đồng bộ hóa công tác kiểm định, chứng nhận nông sản. Chỉ khi hệ thống chứng nhận hoạt động thông suốt, minh bạch và đạt chuẩn quốc tế, Việt Nam mới có thể nâng cao năng lực cạnh tranh và duy trì lợi thế trong các thị trường cao cấp.