Thu hồi 10,6 ha đất tại Dự án Khu dân cư Bắc đường 52m: Hải Dương có giao thừa đất cho Tập đoàn Nam Cường?

Theo Kết luận Thanh tra Chính phủ số 856/KL-TTCP, Dự án Khu dân cư Bắc đường 52m được chuyển giao cho Tập đoàn Nam Cường theo cơ chế sử dụng quỹ đất để tạo vốn xây dựng cơ sở hạ tầng để bù vào phần diện tích còn thiếu theo các Quyết định giao đất của Thủ tướng Chính phủ do UBND tỉnh Hải Dương thu hồi một số diện tích đất để thực hiện dự án khác, với tổng diện tích đất thu hồi là 10,6 ha.

Doanh nghiệp nói cơ cơ sở

Dự án Khu dân cư Bắc đường 52m là dự án đối ứng cho dự án Xây dựng hệ thống đường giao thông chính trong khu Thương mại - Du lịch – Văn hóa và đô thị mới phía Tây thành phố Hải Dương, được UBND tỉnh Hải Dương giao cho TP Hải Dương làm chủ đầu tư.

Theo phản hồi của Tập đoàn Nam Cường đăng trên báo Xây dựng, dự án Xây dựng hệ thống đường giao thông chính trong khu Thương mại - Du lịch – Văn hóa và đô thị mới phía Tây thành phố Hải Dương được lập báo cáo nghiên cứu khả thi năm 2002; phê duyệt Tổng dự toán theo Quyết định số 2868/QĐ-UB ngày 15/07/2003 là 272.717.744.000 đồng (Hai trăm bảy mươi hai tỷ, bảy trăm mười bảy triệu, bảy trăm bốn bốn nghìn đồng).

Tuy nhiên, do khó khăn về vốn, trên cơ sở đề xuất của UBND tỉnh Hải Dương, ngày 03/01/2008, UBND tỉnh Hải Dương chấp thuận chuyển đổi chủ đầu tư và giao quỹ đất cho Tập đoàn Nam Cường.

Đến ngày 27/03/2008, UBND tỉnh Hải Dương ra Quyết định số 11/QĐ-UBND về việc thu hồi tạm thời và tạm giao đất cho Tập đoàn Nam Cường để kiểm kê, lập phương án bồi thường, lập dự án đầu tư xây dựng khu dân cư Bắc đường 52m thành phố Hải Dương.

Ngày 06/02/2009, UBND tỉnh Hải Dương ban hành Quyết định số 512/QĐ-UBND về việc thu hồi và giao bổ sung cho Tập đoàn Nam Cường để xây dựng Khu thương mại – Dịch vụ - Văn hóa và đô thị mới phía Tây thành phố Hải Dương diện tích đất 106.575,5m2 (hơn 10,6 ha).

Lý do giao bổ sung 10,6 ha đất cho Tập đoàn Nam Cường, tại văn bản số 1815/UBND-VP UBND tỉnh Hải Dương báo cáo Thủ tướng Chính phủ lý giải là: để thực hiện một số nhu cầu cấp thiết trước mắt và không giải phóng được mặt bằng, nên diện tích thực tế giao cho Tập đoàn Nam Cường thiếu 13ha so với diện tích được phê duyệt cho Dự án Khu thương mại – Dịch vụ - Văn hóa và đô thị mới phía Tây thành phố Hải Dương.

Đây được xem là căn cứ để UBND tỉnh Hải Dương đề nghị đơn giá đất áp dụng theo thời điểm năm 2003, dựa trên cơ sở thanh toán cho nhà đầu tư theo cơ chế sử dụng quỹ đất để tạo vốn xây dựng cơ sở hạ tầng của Dự án Khu thương mại - du lịch - văn hóa và đô thị mới phía Tây thành phố Hải Dương là 81.000 đồng/m2.

Thanh tra Chính phủ nói không

Tuy nhiên, theo Kết luận Thanh tra, việc UBND tỉnh Hải Dương định giá đất theo đơn giá 81.000 đồng (áp dụng theo giá đất tại thời điểm năm 2003 được UBND tỉnh phê duyệt làm cơ sở thanh toán cho nhà đầu tư theo cơ chế sử dụng quỹ đất để tạo vốn xây dựng cơ sở hạ tầng của Dự án Khu thương mại - du lịch - văn hóa và đô thị mới phía Tây thành phố Hải Dương) là không có cơ sở, không đúng với quy định tại khoản 2 Điều 4 Nghị định số 198/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004, khoản 1 Điều 4 Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/05/2007 và khoản 1 Điều 2 Nghị định số 120/2010/NĐ-CP ngày 30/12/2010 của Chính phủ: “Khi nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất không thông qua hình thức đấu giá quyền sử dụng đất thì giá đất tính thu tiền sử dụng đất là giá đất theo mục đích sử dụng đất được giao tại thời điểm có quyết định giao đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; trưởng hợp thời điểm bàn giao đất không đúng với thời điểm ghi trong quyết định giao đất thì giá đất tính thu tiền sử dụng đất là giá đất theo mục đích sử dụng đất được giao tại thời điểm bàn giao đất thực tế.

Có thể thấy, tuy Tập đoàn Nam Cường đã được UBND tỉnh Hải Dương chấp thuận các chủ trương giao đất, tuy nhiên theo Thanh tra Chính phủ, thời điểm xác định đơn giá đất nên tính từ thời điểm chuyển giao chủ đầu tư và thu hồi đất là 2008, không phải ở thời điểm dự án Khu thương mại – Dịch vụ - Văn hóa và đô thị mới phía Tây thành phố Hải Dương được phê duyệt là năm 2003.

Do phần đất này được giao bổ sung sau khi Tập đoàn Nam Cường bị thu hồi một phần diện tích và một phần diện tích chưa được giải phóng mặt bằng. Việc “nhập nhằng” hai thời điểm phê duyệt Khu thương mại – Dịch vụ - Văn hóa và đô thị mới phía Tây thành phố Hải Dương và chuyển giao chủ đầu tư Dự án Khu dân cư Bắc đường 52m chưa thực sự hợp lý.

Do đó, việc cho rằng, Tập đoàn Nam Cường đã đầu tư xây dựng công trình hạ tầng tầng (Dự án 7 tuyến đường chính) để làm căn cứ cho rằng, Dự án Khu dân cư Bắc đường 52m được xem là một phần trong dự án Khu thương mại – Dịch vụ - Văn hóa và đô thị mới phía Tây thành phố Hải Dương cũng chưa thực sự phù hợp về trình tự thời gian.

Để xảy ra những bất cập trên, Kết luận Thanh tra Chính phủ số 856/KL-TTCP nêu rõ trách nhiệm của lãnh đảo tỉnh, tuy nhiên lại không nêu rõ quyền và nghĩa vụ liên quan đối với số diện tích bị thu hồi thừa. Vậy, với phần diện tích đất thu hồi đúng nhưng định giá sai sẽ được xử lý như thế nào để bảo đảm quyền lợi của người có nghĩa vụ liên quan?

Để triển khai thực hiện Kết luận Thanh tra số 856/KL-TTCP, ngày 26/05/2023 UBND tỉnh Hải Dương đã ban hành Kế hoạch số 1773/KH-UBND, trong đó, UBND tỉnh Hải Dương yêu cầu Sở Tài nguyên và Môi trường “rà soát phần diện tích đất đã thu hồi của Công ty Cổ phần Tập đoàn Nam Cường, xác định giá trị đền bù theo quy định pháp luật tại các thời điểm thu hồi đất; xác định lại giá đất đối với khu dân cư Bắc đường 52 theo đúng quy định của pháp luật; rà soát chính xác diện tích đã bàn giao thực tế cho chủ đầu tư dự án để xây dựng giá trị quỹ đất đối ứng làm cơ sở thanh toán với chủ đầu tư khi quyết toán tổng thể giá trị công trình của dự án xây dựng cơ sở hạ tầng, phải tính đúng, tính đủ, đúng thời điểm theo quy định của pháp luật, không để thất thoát ngân sách Nhà nước đối với Dự án khu dân cư Bắc đường 52 thuộc Dự án đầu tư xây dựng Khu Khu thương mại - du lịch - văn hóa và đô thị mới phía Tây, thành phố Hải Dương”...