Thị trường nội địa là “nguồn năng lượng nội sinh” cho tăng trưởng

Thị trường nội địa là bệ phóng cho tăng trưởng dài hạn

Tại Diễn đàn Chính sách phát triển thương mại trong nước năm 2025, ông Bùi Nguyễn Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, nhấn mạnh: “Trong khi nhiều nền kinh tế đang đối diện với áp lực suy giảm, thị trường nội địa Việt Nam vẫn chứng minh vai trò là trụ cột ổn định và là bệ phóng cho tăng trưởng dài hạn”. Theo ông, trong bối cảnh toàn cầu chịu ảnh hưởng của biến động địa chính trị, lạm phát và suy giảm cầu xuất khẩu, sức cầu trong nước chính là “nguồn năng lượng nội sinh” giúp Việt Nam duy trì cân bằng, đảm bảo an sinh xã hội và củng cố niềm tin của người dân vào nền kinh tế.

Nhận thức rõ vai trò đó, Đảng, Quốc hội và Chính phủ đã liên tục ban hành các nghị quyết mang tính chiến lược, tạo khung pháp lý vững chắc cho sự phát triển của thương mại nội địa. Nổi bật trong đó là “bộ tứ nghị quyết” gồm: Nghị quyết 57 về phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; Nghị quyết 59 về hội nhập quốc tế; Nghị quyết 66 về đổi mới công tác xây dựng pháp luật; và Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân. Đây là bốn trụ cột chính sách định hướng cho Bộ Công Thương triển khai các chương trình hành động cụ thể, hướng tới một hệ thống thương mại hiện đại, hội nhập và bền vững.

Ông Tuấn khẳng định rằng thương mại trong nước cần được nhìn nhận không chỉ như “không gian lưu thông hàng hóa”, mà còn là động lực nội sinh thúc đẩy sản xuất, tiêu dùng và đổi mới sáng tạo. Từ góc nhìn này, Bộ Công Thương xác định bốn định hướng chiến lược cho giai đoạn 2025–2030, nhằm tái cấu trúc toàn diện thị trường nội địa, nâng cao hiệu quả lưu thông hàng hóa và gia tăng giá trị của hàng Việt.

Bốn trụ cột chiến lược cho giai đoạn phát triển mới

Định hướng đầu tiên là phát triển hạ tầng thương mại và logistics xanh, coi đây là nền tảng vật chất cho sự vận hành hiệu quả của thị trường. Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đang phối hợp với các địa phương triển khai mô hình “chợ thông minh”, ứng dụng công nghệ số để minh bạch thông tin hàng hóa, kết nối người bán với người mua, và thúc đẩy tiêu thụ hàng Việt, đặc biệt tại khu vực nông thôn, miền núi và hải đảo. Song song, hệ thống kho bãi, trung tâm logistics, chuỗi phân phối hiện đại sẽ được đầu tư theo hướng xanh và bền vững, giúp giảm phát thải, tối ưu vận chuyển và đảm bảo lưu thông hàng hóa trong nước liền mạch hơn.

Trụ cột thứ hai là hoàn thiện khung pháp lý cho thương mại điện tử, lĩnh vực đang bùng nổ và chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong tổng doanh thu bán lẻ. Bộ Công Thương đang gấp rút hoàn thiện Luật Thương mại điện tử (sửa đổi), hướng tới xây dựng một nền tảng thương mại điện tử quốc gia có khả năng kết nối các sàn giao dịch, tích hợp thanh toán, logistics và truy xuất nguồn gốc bằng công nghệ blockchain, mã QR hay RFID. “Chúng tôi hướng tới một hệ sinh thái thương mại điện tử an toàn, minh bạch, có khả năng quản lý rủi ro và tạo niềm tin vững chắc cho người tiêu dùng”, ông Tuấn cho biết.

Thứ ba, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xem là động lực xuyên suốt của thương mại trong nước giai đoạn tới. Ông Tuấn nhận định: “Chuyển đổi số không chỉ là công cụ kỹ thuật mà là cuộc cách mạng toàn diện trong mô hình quản trị và vận hành doanh nghiệp.” Ngành Công Thương đang từng bước hình thành hệ sinh thái chuyển đổi số doanh nghiệp, khuyến khích các cơ sở sản xuất, hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ ứng dụng công nghệ trong quản lý đơn hàng, bán hàng và chăm sóc khách hàng. Mô hình bán lẻ thông minh tích hợp AI, Big Data, công nghệ nhận diện khuôn mặt và thanh toán không tiền mặt đang dần trở thành diện mạo mới của thị trường nội địa.

Trụ cột cuối cùng là hoàn thiện thể chế và cải thiện môi trường kinh doanh. Bộ Công Thương đang rà soát hệ thống quy định quản lý hạ tầng thương mại, tiêu chuẩn kỹ thuật và hoạt động bán lẻ, theo hướng minh bạch và hài hòa với thông lệ quốc tế. Việc giảm rào cản hành chính, tăng tính cạnh tranh, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng sẽ tạo niềm tin và động lực đầu tư mới cho doanh nghiệp. “Khi doanh nghiệp yên tâm đầu tư, người tiêu dùng yên tâm mua sắm, thì thị trường nội địa sẽ phát triển bền vững,” ông Tuấn khẳng định.

Trong phần thảo luận, nhiều đại biểu cho rằng thương mại trong nước đang bước vào giai đoạn “tái định nghĩa giá trị”, nơi mục tiêu không chỉ là mở rộng quy mô lưu thông, mà là tạo dựng hệ sinh thái thương mại dựa trên giá trị nhân văn, minh bạch và thân thiện môi trường. Các xu hướng tiêu dùng xanh, kinh tế tuần hoàn, và mua sắm có trách nhiệm đang tác động sâu rộng tới cả doanh nghiệp lẫn cơ quan quản lý.

Quá trình phát triển thương mại trong nước trong giai đoạn mới “không thể chỉ dựa vào một cơ quan quản lý hay một nhóm doanh nghiệp, mà đòi hỏi sự đồng lòng của toàn hệ thống – từ trung ương đến địa phương, từ nhà nước đến khu vực tư nhân và người dân.” Khi cơ chế, chính sách và hạ tầng được kết nối chặt chẽ, thị trường nội địa sẽ trở thành không gian phát triển bền vững, nơi doanh nghiệp Việt có thể tự tin đầu tư, đổi mới, và đóng góp vào tăng trưởng quốc gia.