Thị trường hàng hóa phái sinh tăng mạnh trong quý III/2026

Dòng tiền tập trung nhiều hơn vào nhóm nông sản và năng lượng, trong khi các thành viên kinh doanh đẩy mạnh đầu tư công nghệ, nâng cao chất lượng nhân sự và chuẩn bị hoàn thành chuyển đổi số toàn thị trường vào cuối tháng 11/2026.

Dòng tiền dịch chuyển sang nông sản, tài khoản mở mới tăng mạnh

Trong quý III/2026, MXV-Index tăng 13,9% so với quý trước và tăng 22,1% so với đầu năm. Khối lượng giao dịch tăng 6,65% so với quý II và tăng 69,63% so với cùng kỳ năm 2025. Giá trị giao dịch tăng tương ứng 13,76% và 24,35%.

Tính chung 9 tháng đầu năm, khối lượng giao dịch tăng 80,3%, trong khi giá trị giao dịch tăng 43,1%. Diễn biến này cho thấy hoạt động giao dịch trên thị trường mở rộng, đồng thời phản ánh sự thay đổi về cơ cấu hàng hóa và quy mô vốn luân chuyển.

Diễn biến giá hàng hóa là một trong những yếu tố thúc đẩy thanh khoản thị trường trong quý III. Nhóm năng lượng tăng 30,94%, dẫn đầu mức tăng của các nhóm hàng hóa. Nông sản tăng 14,19%, kim loại tăng 4,03% và nguyên liệu công nghiệp tăng 1,2%.

Trong cơ cấu giao dịch, nông sản tiếp tục giữ vị trí chủ đạo, chiếm 49,96% tổng khối lượng và 52,61% tổng giá trị giao dịch toàn thị trường. Khối lượng giao dịch nhóm này tăng 45,73% so với quý II. Tỷ trọng lớn cho thấy nông sản tiếp tục thu hút dòng tiền trong bối cảnh nhu cầu đầu tư và phòng vệ rủi ro giá hàng hóa được chú trọng.

Bạc nano ACM dẫn đầu về khối lượng giao dịch, chiếm khoảng 22%, tiếp theo là lúa mì với 16,63% và ngô với 10,9%. Xét theo giá trị giao dịch, lúa mì đứng đầu với tỷ trọng 17,33%, bạc micro chiếm 13,45% và dầu đậu tương chiếm 10,36%. Bạch kim cũng lọt vào nhóm 10 sản phẩm có giá trị giao dịch lớn nhất, chiếm 4,06%.

Cơ cấu dòng tiền giữa các nhóm hàng hóa có sự thay đổi đáng kể. Tỷ trọng giá trị giao dịch của nhóm kim loại giảm từ 79,2% trong tháng 1 xuống 41,2% trong tháng 9. Trong khi đó, giao dịch qua các sở quốc tế liên thông tăng hơn 20% so với quý II, đưa tỷ trọng giao dịch tại Sở ACM xuống còn 25,55%.

Trong tháng 9, các hợp đồng quy mô chuẩn tại nhóm nông sản và kim loại thu hút dòng tiền nhiều hơn, còn các hợp đồng mini, micro và nano giảm nhiệt sau đà tăng trong tháng 8.

Số lượng nhà đầu tư mới cũng tăng mạnh. Tháng 9 ghi nhận số tài khoản mở mới tăng 43% so với tháng 8 và cao gấp 6,5 lần cùng kỳ năm 2025. Tính chung quý III, số tài khoản mở mới tăng 98,7% so với quý II và tăng 476,22% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 9 tháng, số tài khoản mới tăng 305,6%, vượt tổng số tài khoản mở mới của cả năm 2025.

Sự gia tăng này thúc đẩy cạnh tranh giữa các thành viên kinh doanh. Gia Cát Lợi, APEX và HCT tiếp tục dẫn đầu thị phần, trong đó Gia Cát Lợi chiếm 28,28% số tài khoản mở mới trong quý III. Phú Quý và Hitech Finance cũng ghi nhận sự cải thiện thứ hạng.

Quy mô nhà đầu tư tăng nhanh tạo thêm dư địa phát triển cho thị trường, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng tư vấn, đào tạo nghiệp vụ và quản trị rủi ro. Với sản phẩm phái sinh, nhà đầu tư cần hiểu rõ cơ chế giao dịch và khả năng thua lỗ khi giá biến động trước khi quyết định sử dụng vốn.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, hoàn thiện hành lang pháp lý

Trước tốc độ gia tăng giao dịch, các thành viên kinh doanh đang đầu tư nâng cấp hệ thống công nghệ và chủ động hơn trong vận hành. Phần lớn thành viên đã tự chủ về công nghệ, hướng tới mục tiêu hoàn thành chuyển đổi số toàn thị trường vào cuối tháng 11/2026.

Hệ thống giao dịch điện tử tiếp tục được nâng cấp để đáp ứng nhu cầu giao dịch tăng cao và tạo điều kiện phát triển dịch vụ. Quá trình này cũng làm gia tăng yêu cầu về năng lực nhân sự, khả năng vận hành và kiểm soát rủi ro trong toàn hệ thống. Tổng số nhân sự tại các thành viên kinh doanh tăng gần gấp đôi sau ba quý. Riêng quý III, số nhân sự có chứng nhận tăng gần 65%. Trong cùng kỳ, MXV tổ chức tập huấn cho hơn 1.700 lượt nhân sự và cấp hơn 1.000 giấy chứng nhận nghiệp vụ.

MXV cũng phối hợp với Học viện Ngân hàng tổ chức cuộc thi giao dịch hàng hóa nhằm nâng cao kiến thức thực tế cho lực lượng nhân sự trẻ và cộng đồng quan tâm đến thị trường. Hoạt động đào tạo được đặt song song với yêu cầu mở rộng quy mô giao dịch, nâng cao chất lượng tư vấn và hạn chế rủi ro phát sinh.

Về pháp lý, Nghị định số 302 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thương mại về hoạt động mua bán hàng hóa qua Sở giao dịch hàng hóa đã chính thức có hiệu lực theo tài liệu được cung cấp. Đồng thời, Chính phủ đang trình Quốc hội dự thảo Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh, hướng tới hoàn thiện khung pháp lý cho hoạt động giao dịch.

Việc hoàn thiện quy định được kỳ vọng tạo cơ sở cho thị trường phát triển minh bạch, nâng cao niềm tin của nhà đầu tư và hỗ trợ hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, quá trình mở rộng thị trường cần đi cùng việc nâng cao năng lực quản trị, kiểm soát rủi ro và chất lượng dịch vụ của các thành viên.

Trong thời gian tới, thị trường hàng hóa phái sinh Việt Nam hướng đến ba nhiệm vụ trọng tâm, gồm: hoàn thành chuyển đổi số, phát triển hoạt động giao dịch gắn với quản trị rủi ro và mở rộng khả năng sử dụng hợp đồng hàng hóa để phòng vệ biến động giá.

Đối với doanh nghiệp, công cụ phòng vệ giá có thể hỗ trợ quản lý rủi ro biến động của nguyên liệu đầu vào và hàng hóa đầu ra khi được sử dụng phù hợp với nhu cầu thực tế. Đối với thị trường, việc phát triển hạ tầng công nghệ, nâng cao chất lượng nhân sự và hoàn thiện hành lang pháp lý sẽ quyết định khả năng đáp ứng nhu cầu giao dịch trong nước và kết nối quốc tế.