Thí điểm cấp quyền lựa chọn sử dụng biển số ô tô thông qua đấu giá

Theo thông tin của Dự thảo báo cáo thẩm tra sơ bộ dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm cấp quyền lựa chọn sử dụng biển số ô tô thông qua đấu giá của UBQPAN của Quốc hội, Thường trực UBQPAN của Quốc hội nhất trí với sự cần thiết ban hành Nghị quyết về thí điểm cấp quyền lựa chọn sử dụng biển số ô tô thông qua đấu giá (gọi tắt là dự thảo Nghị quyết). 

Nguyện nhân là do việc cấp quyền sử dụng biển số xe thông qua đấu giá nhằm đáp ứng nhu cầu của một bộ phận không nhỏ người mua xe muốn sở hữu biển số xe theo mong muốn cá nhân; nâng cao hiệu quả công tác quản lý phương tiện giao thông đường bộ; tăng nguồn thu cho ngân sách Nhà nước và tránh dư luận cho rằng có sự thiếu minh bạch, có hành vi trục lợi trong việc cấp biển số xe, nhất là có nhiều xe ô tô giá trị cao,  “xe sang” thường hay có “biển số đẹp”. 

Bên cạnh đó, một số nước cũng đã triển khai đấu giá biển số xe (Thái Lan, Malaysia, Singapore) hoặc tự chọn biển số xe theo sở thích (Mỹ, Nhật Bản, Myanmar).

Tuy nhiên, việc cấp quyền sử dụng biển số xe ô tô thông qua đấu giá là chính sách mới, có nhiều đặc thù, khác với quy định của một số luật hiện hành, nên phải trình Quốc hội ban hành Nghị quyết về thực hiện thí điểm là phù hợp với quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015 về thẩm quyền, hình thức văn bản. 

Ngoài ra, một số quy định khác với luật hiện hành như: Quy định về đấu giá biển số ô tô khác với quy định cấm mua, bán biển số xe cơ giới, xe máy chuyên dùng của Luật Giao thông đường bộ năm 2008; quy định đấu giá được thực hiện trong trường hợp có một người duy nhất đăng ký tham gia và trúng đấu giá; quy định về lựa chọn một tổ chức đấu giá tài sản trước khi có tài sản đấu giá, quy định tiền đặt trước bằng giá khởi điểm là khác so với quy định của Luật Đấu giá tài sản năm 2016; quy định hạn chế một số quyền tài sản cụ thể của người trúng đấu giá biển số xe khác so với nội hàm của quyền sở hữu theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015.
 

Việc xây dựng Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm cấp quyền lựa chọn sử dụng biển số ô tô thông qua đấu giá nhằm nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước về đăng ký, quản lý phương tiện giao thông cơ giới đường bộ; góp phần đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng của nhân dân song hành với hệ thống đăng ký xe bằng hình thức ngẫu nhiên hiện nay để chủ phương tiện có quyền lựa chọn, khả thi khi thực hiện; đảm bảo công khai, minh bạch, nhanh chóng, đúng quy định của pháp luật và mọi người dân đều có quyền bình đẳng trong việc lựa chọn biển số để tham gia đấu giá. 

Đồng thời, khai thác có hiệu quả tài sản công là kho biển số, tạo nguồn thu cho ngân sách Nhà nước từ đấu giá quyền lựa chọn biển số; đầu tư hệ thống cơ sở vật chất cho công tác đăng ký, cấp biển số hiện nay để có thể số hóa hoàn toàn trong lĩnh vực đăng ký, cấp biển số phục vụ công tác quản lý nhà nước; cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho nhân dân.

Dự thảo Nghị quyết gồm 5 chính sách, trong đó, người trúng đấu giá được quyền giữ lại biển số trúng đấu giá khi chuyển nhượng, cho tặng, thừa kế xe để đăng ký cho xe khác thuộc sở hữu của mình. Người trúng đấu giá không được chuyển nhượng, cho tặng, thừa kế biển số trúng đấu giá (trừ trường hợp chuyển nhượng, cho tặng, thừa kế biển số trúng đấu giá theo xe).

Nhiều ý kiến Thường trực Ủy ban Quốc phòng và An ninh nhất trí với dự thảo quy định các quyền và nghĩa vụ của người trúng đấu giá, vì cho rằng, biển số xe ô tô trúng đấu giá là tài sản đặc biệt, vừa là tài sản cá nhân vừa là công cụ quản lý nhà nước, nên cần thiết phải hạn chế một số quyền tài sản của người trúng đấu giá, nhằm hạn chế tình trạng đầu cơ biển số. Tuy nhiên, một số ý kiến khác cho rằng, quy định người trúng đấu giá biển số xe và người được chuyển nhượng, cho tặng, thừa kế không được chuyển nhượng, cho tặng, thừa kế biển số xe riêng lẻ mà phải gắn theo xe là không phù hợp, vì sau khi trúng đấu giá thì biển số là tài sản cá nhân.