Thanh Hóa yêu cầu phân bổ 100% vốn, tăng tốc giải ngân đầu tư công

Theo báo cáo của Sở Tài chính, tổng nguồn vốn đầu tư công từ ngân sách Nhà nước năm 2026 của tỉnh đạt hơn 16.294 tỷ đồng. Trong đó, vốn kế hoạch năm 2026 là hơn 13.887 tỷ đồng; vốn năm 2025 được phép kéo dài sang năm 2026 là 2.407,1 tỷ đồng. Đến hết ngày 15/4/2026, UBND tỉnh đã giao kế hoạch chi tiết đến từng chương trình, dự án với tổng số vốn gần 14.807 tỷ đồng, tương đương 90,1% kế hoạch.

Phần vốn chưa được giao hết chủ yếu thuộc các dự án dự kiến khởi công mới hoặc đang trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư, chưa hoàn tất các thủ tục như quyết định đầu tư, phê duyệt dự toán… nên chưa đủ điều kiện phân bổ theo quy định của Luật Đầu tư công.

Tuy nhiên, tiến độ giải ngân vẫn còn thấp. Tính đến ngày 15/4/2026, tổng giá trị giải ngân vốn đầu tư công của tỉnh (bao gồm cả vốn kéo dài từ năm 2025) mới đạt 1.057 tỷ đồng, tương đương 6,49% kế hoạch.

Nhiều “điểm nghẽn” trong giải phóng mặt bằng

Cùng với giải ngân vốn, công tác GPMB tiếp tục là một trong những yếu tố then chốt ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ triển khai các dự án. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hoá, năm 2026 toàn tỉnh phải thực hiện GPMB 2.787,46 ha, tương ứng với 667 dự án. Trong đó có 476 dự án đầu tư công với diện tích 1.518,04 ha và 191 dự án đầu tư trực tiếp của doanh nghiệp với diện tích 1.269,42 ha.

Tính từ đầu năm đến ngày 22/4/2026, toàn tỉnh đã thực hiện GPMB được 583,60 ha, đạt 20,94% kế hoạch. Một số địa phương có kết quả nổi bật như Hoằng Thanh, Tân Ninh, Vĩnh Lộc, Trung Chính, Bỉm Sơn, Trường Lâm, Đông Quang, Đào Duy Từ… góp phần tạo mặt bằng sạch cho các dự án trọng điểm.

Dù vậy, vẫn còn tới 59/129 xã, phường chưa có diện tích hoàn thành GPMB theo kế hoạch, trong đó có các địa phương như Hoằng Tiến, Lĩnh Toại, Quảng Phú, Nga Thắng, Tân Tiến, Linh Sơn, Lương Sơn, Thọ Phú, Tiên Trang… Điều này phản ánh rõ sự chênh lệch về tiến độ giữa các địa phương.

Nguyên nhân của tình trạng chậm GPMB được xác định khá rõ. Trước hết là những khó khăn trong việc xác định nguồn gốc, thời điểm sử dụng đất do hồ sơ địa chính qua các thời kỳ bị thất lạc, không đầy đủ hoặc không được lưu trữ. Bên cạnh đó, một bộ phận người dân chưa đồng thuận với phương án bồi thường do cho rằng đơn giá về đất, tài sản, cây cối còn thấp. Ngoài ra, năng lực và kinh nghiệm của đội ngũ cán bộ cấp xã trong công tác GPMB còn hạn chế, dẫn đến lúng túng trong quá trình triển khai.

Siết trách nhiệm, đẩy nhanh tiến độ giải ngân

Tại hội nghị trực tuyến toàn tỉnh Thanh Hoá về tiến độ GPMB và giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 (ngày 23/4), đại diện các sở, ngành và địa phương đã thẳng thắn chỉ ra những tồn tại, hạn chế trong quá trình triển khai dự án, đặc biệt là nguyên nhân khiến tiến độ giải ngân vốn và GPMB chưa đạt yêu cầu. Trên cơ sở đó, nhiều giải pháp đã được đề xuất nhằm tháo gỡ khó khăn, từ hoàn thiện cơ chế chính sách đến nâng cao trách nhiệm của các chủ thể liên quan.

Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Nguyễn Hoài Anh nhấn mạnh yêu cầu phải nâng cao tinh thần trách nhiệm, hành động quyết liệt và đồng bộ để bảo đảm tiến độ giải ngân vốn đầu tư công - một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Theo đó, Sở Tài chính được giao nhiệm vụ khẩn trương tham mưu, hoàn thành phân bổ 100% kế hoạch vốn năm 2026 theo đúng quy định, không để tình trạng chậm giao vốn ảnh hưởng đến tiến độ chung. Đối với các dự án đã hoàn thành, cần tập trung giải ngân dứt điểm, tránh tồn đọng kéo dài.

Đối với từng dự án cụ thể, các sở, ngành và địa phương phải xây dựng lộ trình giải ngân chi tiết, xác định rõ mốc thời gian, khối lượng công việc và trách nhiệm của từng đơn vị. Công tác kiểm tra, giám sát phải được thực hiện thường xuyên để kịp thời phát hiện và tháo gỡ các vướng mắc phát sinh.

Liên quan đến vấn đề vật liệu xây dựng, một trong những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hoá yêu cầu các chủ đầu tư và nhà thầu rà soát, báo cáo cụ thể những khó khăn để cơ quan chức năng kịp thời xử lý. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì nghiên cứu cơ chế niêm yết giá, quản lý mỏ khoáng sản, từng bước khắc phục tình trạng khan hiếm vật liệu trên địa bàn.

Bên cạnh đó, các sở, ngành và địa phương cần cụ thể hóa các nội dung của Kế hoạch số 41/KH-UBND ngày 23/2/2026, bảo đảm tính khả thi trong triển khai. Các chủ đầu tư phải hoàn thành việc rà soát tiến độ thi công và GPMB tại các xã, phường trước ngày 19/5/2026, làm cơ sở cho công tác điều hành thời gian tới.

Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hoá cũng yêu cầu tăng cường sự phối hợp giữa chính quyền cơ sở với các ban quản lý dự án, bảo đảm sự đồng bộ giữa thi công và GPMB. Đồng thời, các nhà thầu cần huy động tối đa nhân lực, máy móc, tổ chức thi công liên tục, đáp ứng tiến độ đề ra; duy trì giao ban định kỳ để kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh.

Về lâu dài, tỉnh đặt mục tiêu nâng cao chất lượng quản lý đất đai, làm giàu và làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai, qua đó tạo nền tảng thuận lợi cho công tác GPMB và thu hút đầu tư. Cùng với đó, vai trò của cấp ủy các cấp cần được phát huy mạnh mẽ hơn nữa trong việc lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công và GPMB.