Thanh Hóa: Biến giá trị bản địa thành sức hút du lịch

Một làng chài, một phiên chợ hải sản, một không gian văn hóa hay những nét sinh hoạt cộng đồng vốn là những giá trị quen thuộc với người dân địa phương. Nhưng khi được tổ chức, kết nối và đưa vào sản phẩm du lịch, những giá trị ấy lại trở thành trải nghiệm mới, tạo thêm lý do để du khách tìm đến và khám phá.

Đây cũng là hướng đang được nhiều khu, điểm du lịch ở Thanh Hóa triển khai, nhất là trong những dịp cao điểm. Thay vì chỉ khai thác cảnh quan sẵn có, các điểm đến đang chú trọng hơn đến việc tạo ra những hoạt động gắn với đặc trưng địa phương, qua đó làm phong phú hành trình của du khách.

Kết quả trong kỳ nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 năm nay phần nào cho thấy hiệu quả của cách làm này. Theo báo cáo của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hoá, trong 5 ngày nghỉ lễ, từ ngày 29/8 đến 2/9, toàn tỉnh ước đón 485 nghìn lượt khách, tăng 3,6 lần; tổng thu du lịch đạt khoảng 873 tỷ đồng, tăng 3,5 lần so với kỳ nghỉ lễ năm 2025.

Đưa đời sống bản địa vào sản phẩm du lịch

Lợi thế của Thanh Hóa là sở hữu hệ thống tài nguyên du lịch phong phú, từ biển, đảo, cảnh quan tự nhiên đến các giá trị văn hóa, lịch sử và cộng đồng. Tuy nhiên, tài nguyên chỉ thực sự trở thành sức hút khi được chuyển hóa thành những sản phẩm cụ thể, tạo ra trải nghiệm cho du khách.

Tại các khu du lịch biển, cách làm này đang được thể hiện khá rõ. Trong kỳ nghỉ Quốc khánh 2/9 vừa qua, nhiều hoạt động và sản phẩm mới được tổ chức như “Chạm nhịp sống làng chài”, “Không gian văn hóa - phố đi bộ - chợ đêm”, các đêm nhạc “Chill bên biển”, chợ hải sản du lịch “Một phiên chợ - Ngàn hương vị biển”, Festival diều Sầm Sơn...

Điểm đáng chú ý là nhiều hoạt động được xây dựng từ chính những giá trị vốn có của vùng biển. Làng chài, hải sản, không gian biển, văn hóa địa phương... không còn chỉ đóng vai trò là bối cảnh mà được đưa trực tiếp vào trải nghiệm của du khách.

“Chạm nhịp sống làng chài” chẳng hạn, gợi mở một cách tiếp cận khác với tài nguyên du lịch biển. Du khách không chỉ đến biển để tắm và nghỉ dưỡng mà còn có thể tìm hiểu, cảm nhận đời sống gắn với biển. Tương tự, chợ hải sản du lịch không đơn thuần là nơi mua bán mà có thể trở thành một không gian trải nghiệm về sản vật và văn hóa ẩm thực địa phương.

Đó là cách biến những điều vốn quen thuộc với người dân thành những trải nghiệm mới đối với du khách. Trong số các điểm đến biển, Khu đô thị du lịch biển Sầm Sơn tiếp tục thu hút lượng khách lớn nhất toàn tỉnh, với khoảng 350 nghìn lượt khách. Khu du lịch sinh thái biển Hải Tiến đón khoảng 76 nghìn lượt khách, còn Hải Hòa đón khoảng 26 nghìn lượt khách.

Những con số này cho thấy sức hút lớn của du lịch biển Thanh Hóa, nhưng phía sau đó là một xu hướng đáng chú ý: các điểm đến đang tìm cách kéo dài trải nghiệm của du khách bằng việc bổ sung nhiều hoạt động ngoài sản phẩm nghỉ dưỡng truyền thống.

Không gian văn hóa, phố đi bộ, chợ đêm, âm nhạc, ẩm thực, lễ hội... tạo nên nhiều thời điểm và không gian trải nghiệm khác nhau trong một chuyến đi. Đây cũng là cách để điểm đến không chỉ được nhớ đến bởi cảnh quan mà còn bởi những hoạt động và câu chuyện gắn với địa phương.

Đặc biệt, Chương trình nghệ thuật và bắn pháo hoa với chủ đề “Thanh Hóa hòa nhịp cùng non sông” kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9 tại Quảng trường Lam Sơn và Quảng trường biển Sầm Sơn đã trở thành điểm nhấn trong chuỗi hoạt động dịp lễ, thu hút đông đảo người dân và du khách.

Từ những hoạt động này, giá trị bản địa được đặt trong một không gian trải nghiệm rộng hơn, tạo sự kết nối giữa văn hóa, giải trí và du lịch.

Từ biển lên núi, mở rộng không gian trải nghiệm

Nếu các khu du lịch biển đang khai thác mạnh những giá trị gắn với đời sống ven biển, thì khu vực miền núi lại có một lợi thế khác: cảnh quan tự nhiên, văn hóa bản địa và không gian cộng đồng.

Khu Du lịch sinh thái cộng đồng Pù Luông là một điểm nhấn. Trong kỳ nghỉ lễ, nơi đây đón khoảng 61 nghìn lượt khách; công suất sử dụng phòng đạt 100% trong suốt những ngày nghỉ lễ.

Điều đáng chú ý là Pù Luông không cần dựa vào những sản phẩm du lịch giống khu vực ven biển. Chính cảnh quan, văn hóa và đời sống cộng đồng tạo nên sự khác biệt của điểm đến. Đây cũng là minh chứng cho thấy mỗi vùng đất có thể hình thành một sản phẩm riêng nếu biết nhận diện và khai thác đúng giá trị đặc trưng.

Cách tiếp cận này mở ra không gian phát triển rộng hơn cho du lịch Thanh Hóa. Du khách đến địa phương không chỉ có lựa chọn nghỉ dưỡng biển mà còn có thể tìm đến những không gian sinh thái, cộng đồng và văn hóa khác biệt.

Sự đa dạng ấy tiếp tục được thể hiện ở nhóm điểm đến văn hóa, lịch sử và sinh thái. Khu Di tích lịch sử Lam Kinh đón khoảng 11,6 nghìn lượt khách; suối cá Cẩm Lương khoảng 10 nghìn lượt khách; Di sản văn hóa Thành Nhà Hồ khoảng 6,5 nghìn lượt; Vườn Quốc gia Bến En khoảng 2 nghìn lượt khách.

Mỗi điểm đến sở hữu một giá trị riêng. Lam Kinh gắn với lịch sử; Thành Nhà Hồ gắn với di sản; suối cá Cẩm Lương gắn với cảnh quan và những giá trị văn hóa đặc trưng; Bến En nổi bật với tài nguyên sinh thái.

Khi những giá trị này được đặt trong hệ thống sản phẩm du lịch đa dạng, Thanh Hóa có thêm khả năng tạo ra nhiều hành trình khác nhau cho du khách. Từ biển đến núi, từ nghỉ dưỡng đến khám phá, từ vui chơi giải trí đến tìm hiểu văn hóa, lịch sử và thiên nhiên.

Đây chính là lợi thế quan trọng của một địa phương có nguồn tài nguyên du lịch đa dạng. Vấn đề không chỉ là có bao nhiêu điểm đến mà là mỗi điểm đến có thể tạo ra trải nghiệm gì và làm thế nào để những trải nghiệm đó bổ trợ cho nhau.