Tăng tốc quý IV để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng

Nền tảng tăng trưởng được củng cố

Kinh tế Việt Nam trong 9 tháng năm 2026 duy trì đà tăng trưởng tích cực khi GDP quý III ước tăng 9,95%, đưa mức tăng trưởng chung 9 tháng lên 9,01%, trong đó công nghiệp - xây dựng tăng 11,21%, dịch vụ tăng 8,69% và nông, lâm nghiệp, thủy sản tăng 4,02%. Kết quả này cho thấy các động lực tăng trưởng tiếp tục được duy trì trên nhiều lĩnh vực, đồng thời tạo nền tảng để Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương tập trung nguồn lực cho giai đoạn cuối năm.

Hoạt động thương mại tiếp tục mở rộng với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 888 tỷ USD, tăng 30,4%, trong đó xuất khẩu đạt 434,3 tỷ USD và nhập khẩu đạt 453,7 tỷ USD, còn riêng tháng 9 cán cân thương mại đã xuất siêu 1,27 tỷ USD. Tổng mức tiêu dùng tăng 13,4%, lượng khách quốc tế đạt 17,7 triệu lượt, trong khi tổng vốn đầu tư xã hội đạt 3,11 triệu tỷ đồng, tăng 15,1%, cho thấy cả khu vực sản xuất, thương mại, đầu tư và dịch vụ đều đang tạo thêm động lực cho tăng trưởng.

Nguồn lực từ ngân sách cũng được củng cố khi thu ngân sách nhà nước 9 tháng ước đạt 2,19 triệu tỷ đồng, bằng 86,5% dự toán và tăng 12,1% so với cùng kỳ, trong khi khoảng 185,6 nghìn tỷ đồng thuế, phí đã được miễn, giảm và khoảng 60 nghìn tỷ đồng được gia hạn cho người dân, doanh nghiệp. Việc tiếp tục sử dụng chính sách tài khóa để hỗ trợ doanh nghiệp trong bối cảnh sản xuất kinh doanh còn chịu nhiều sức ép được đặt song song với yêu cầu bảo đảm nguồn lực cho đầu tư phát triển và các nhiệm vụ kinh tế - xã hội.

Dòng vốn đầu tư nước ngoài cũng là điểm sáng khi tổng vốn FDI đăng ký đạt 50,36 tỷ USD, tăng 76,4%, còn vốn FDI thực hiện đạt 21,07 tỷ USD, tăng 12,1%. Cùng với đó, số doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường đạt 223.900, cao hơn số doanh nghiệp rút lui là 172.000, cho thấy hoạt động gia nhập thị trường vẫn được duy trì dù doanh nghiệp tiếp tục phải đối mặt với những áp lực nhất định.

Tuy nhiên, kết quả 9 tháng vẫn đặt ra áp lực lớn cho quý IV khi tốc độ tăng trưởng chung còn thấp hơn khoảng 1% so với mục tiêu cả năm, trong khi 24/34 địa phương chưa đạt mục tiêu tăng trưởng đề ra. Cán cân thương mại 9 tháng vẫn nhập siêu 19,42 tỷ USD, tiêu dùng trong nước chưa tạo được đột phá, còn tiến độ giải ngân đầu tư công tại một số bộ, cơ quan vẫn thấp, với 7 bộ, cơ quan giải ngân dưới 15% hoặc chưa giải ngân, trong khi nhiều dự án còn vướng giải phóng mặt bằng, nguồn cung vật liệu, chi phí nhân công và giá vật liệu xây dựng.

Dồn lực cho chặng nước rút

Trong bối cảnh đó, giải ngân đầu tư công được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của quý IV, khi tổng vốn đã giải ngân trong 9 tháng đạt 643 nghìn tỷ đồng, tương đương 62,9% kế hoạch và tăng 12,9% so với cùng kỳ. Chính phủ đặt yêu cầu phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn năm 2026, đồng thời thực hiện chấm điểm giải ngân từ tháng 10 để làm căn cứ điều chuyển vốn khỏi những dự án chậm tiến độ và xây dựng kế hoạch vốn năm 2027.

Các địa phương đang đặt mục tiêu tăng tốc với những kế hoạch cụ thể, trong đó Hà Nội chủ động bổ sung 80.000 tỷ đồng vào kế hoạch đầu tư công để tập trung cho các dự án đường vành đai, cầu vượt sông Hồng và 5 tuyến đường sắt đô thị, còn TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu GRDP quý IV trên 13,2%, thu ngân sách đạt 1 triệu tỷ đồng và khẩn trương giải ngân khoảng 16.000 tỷ đồng vốn đầu tư công còn lại. Ninh Bình cam kết giải ngân 100% vốn ngân sách Trung ương trước tháng 12 dù tỷ lệ 9 tháng mới đạt 37,3%, trong khi Khánh Hòa đặt mục tiêu tăng trưởng 10,2%, giải ngân toàn bộ vốn đầu tư công và xử lý dứt điểm 257 dự án tồn đọng trong năm.

Cùng với đầu tư công, chính sách tài khóa và tiền tệ tiếp tục được sử dụng để hỗ trợ hoạt động sản xuất kinh doanh, trong đó Bộ Tài chính trình Chính phủ Nghị định giảm 30% số thuế phải nộp đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh có doanh thu không quá 10 tỷ đồng mỗi năm, còn Ngân hàng Nhà nước định hướng điều hành tăng trưởng tín dụng khoảng 15%, tập trung vốn cho sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời kiểm soát tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro và đẩy nhanh xử lý nợ xấu.

Ở khu vực sản xuất và xuất khẩu, yêu cầu đặt ra là bảo đảm đủ điện, xăng dầu, kiểm soát xuất xứ hàng hóa, hỗ trợ các ngành dệt may, da giày và gỗ đa dạng hóa thị trường, tận dụng các FTA, đồng thời tháo gỡ các vướng mắc về mã số vùng trồng, vùng nuôi và truy xuất nguồn gốc để hướng tới mục tiêu xuất khẩu nông, lâm, thủy sản trên 74 tỷ USD. Thị trường trong nước cũng được xác định là một động lực cần khai thác trong mùa tiêu dùng cuối năm thông qua các chương trình kích cầu gắn với bình ổn giá, trong khi ngành du lịch tiếp tục phấn đấu hoàn thành mục tiêu đón 25 triệu lượt khách quốc tế.

Với mục tiêu tăng trưởng GDP cả năm ở mức hai con số, quý IV trở thành giai đoạn quyết định khi tốc độ tăng trưởng cần đạt 12,5%, đồng thời nền kinh tế phải hoàn thành 100% kế hoạch giải ngân đầu tư công, đưa xuất khẩu nông, lâm, thủy sản vượt 74 tỷ USD, đón 25 triệu lượt khách quốc tế và hoàn thành 97,3 nghìn căn nhà ở xã hội. Những mục tiêu này đòi hỏi các chính sách hỗ trợ phải đi cùng khả năng thực thi, bởi dư địa tăng trưởng trong những tháng cuối năm phụ thuộc lớn vào việc tháo gỡ điểm nghẽn đầu tư, thúc đẩy sản xuất, cải thiện sức mua và đưa nguồn lực đang nằm trong kế hoạch vào nền kinh tế với tốc độ nhanh hơn.

Khả năng hoàn thành mục tiêu năm 2026 sẽ phụ thuộc đáng kể vào tiến độ giải ngân, năng lực tháo gỡ các dự án đình trệ và mức độ phục hồi của sản xuất kinh doanh, trong khi sự phối hợp giữa Trung ương và địa phương sẽ quyết định hiệu quả của các giải pháp được triển khai trong giai đoạn nước rút.