Nhờ định hướng chiến lược đúng đắn, Quảng Ninh đang chuyển mình mạnh mẽ sang mô hình tăng trưởng xanh, bền vững và hiện đại, với tốc độ tăng trưởng ngành công nghiệp chế biến, chế tạo giai đoạn 2021-2025 đạt 23%/năm, trở thành động lực chính của toàn tỉnh.
Hành trình phát triển công nghiệp xanh
Trong hành trình phát triển, Quảng Ninh kiên định quan điểm "Không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế; tích cực làm mới các động lực tăng trưởng, xanh hóa, số hóa các ngành truyền thống, thúc đẩy nhanh các động lực tăng trưởng mới". Xác định rõ mục tiêu này, tỉnh đặc biệt chú trọng yếu tố môi trường trong quá trình thu hút đầu tư và tổ chức sản xuất công nghiệp.
Ban Quản lý Khu kinh tế Quảng Ninh đã tích cực triển khai Chương trình hành động số 572/CTr-UBND ngày 17/3/2023 của UBND tỉnh, thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TƯ về tăng cường lãnh đạo của Đảng đối với quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu giai đoạn 2022-2030. Trên cơ sở đó, Ban đã phối hợp với các sở, ngành liên quan rà soát, đánh giá toàn diện hệ thống xử lý nước thải, khí thải và chất thải rắn tại các KCN, KKT; đồng thời xây dựng kế hoạch đầu tư, nâng cấp hạ tầng môi trường để đáp ứng tiêu chí “khu công nghiệp xanh” theo hướng bền vững, thân thiện với môi trường.
Với việc chú trọng cải thiện hạ tầng các khu công nghiệp, Quảng Ninh đã và đang trở thành điểm đến của nhiều tập đoàn tên tuổi trong ngành công nghiệp chế biến, chế tạo và công nghiệp công nghệ cao, như Foxconn, TCL, Jinko, Autoliv, Texhong, Thành Công. Sự xuất hiện của những dự án thuộc các tập đoàn này không chỉ mang lại việc làm, mà còn tạo động lực để địa phương nâng cao tiêu chuẩn môi trường, đáp ứng yêu cầu “xanh” từ chuỗi cung ứng toàn cầu.
Đơn cử như KCN Sông Khoai hiện đã thu hút được 20 dự án đầu tư thứ cấp với tổng vốn đầu tư đăng ký trên 3 tỷ USD. Các dự án tập trung chủ yếu vào lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo công nghệ cao, có giá trị gia tăng lớn, phù hợp với định hướng phát triển công nghiệp xanh, bền vững của tỉnh. Đồng thời, Khu công nghiệp Sông Khoai được chú trọng xây dựng theo tiêu chí khu công nghiệp sinh thái, thân thiện với môi trường.
Hiện KCN Sông Khoai đang triển khai các giải pháp cụ thể nhằm tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên, phấn đấu giảm tỷ lệ sử dụng nước thô từ mức 95% còn khoảng 75%; đầu tư lắp đặt hệ thống điện năng lượng mặt trời với công suất dự kiến khoảng 220MW, góp phần từng bước chuyển đổi sang sử dụng năng lượng sạch, năng lượng tái tạo trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Hiện tại, Quảng Ninh vẫn duy trì tốt tỷ lệ 100% các KCN đang hoạt động có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt quy chuẩn môi trường. Quảng Ninh có 8 khu công nghiệp, 2 khu kinh tế ven biển và 3 khu kinh tế cửa khẩu. Trong đó, 100% khu công nghiệp có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt chuẩn, tổng công suất 65.400m³/ngày đêm. Một số khu công nghiệp đã nâng cấp đáng kể hạ tầng môi trường, như: Texhong Hải Hà (15.000m³/ngày đêm, quan trắc tự động liên tục); Bạch Đằng (mở rộng từ 8.000m³ lên 12.000m³/ngày đêm)...
Qua đó từng bước hiện thực hoá mục tiêu của tỉnh đến năm 2030, toàn bộ khu công nghiệp, khu kinh tế đạt tiêu chuẩn xanh, vận hành theo mô hình kinh tế tuần hoàn trong sử dụng nước và xử lý chất thải rắn.
Chuyển mình mạnh mẽ sang mô hình tăng trưởng xanh, bền vững và hiện đại
Nhờ định hướng chiến lược đúng đắn, Quảng Ninh đang chuyển mình mạnh mẽ sang mô hình tăng trưởng xanh, bền vững và hiện đại, với tốc độ tăng trưởng ngành công nghiệp chế biến, chế tạo giai đoạn 2021-2025 đạt 23%/năm, trở thành động lực chính của toàn tỉnh. Tỷ trọng FDI vào lĩnh vực này chiếm tới 68,5% tổng vốn thu hút, với tổng vốn đăng ký giai đoạn 2021-2025 ước đạt 9,77 tỷ USD, cao gấp 5,1 lần giai đoạn 2016-2020. Sự tăng trưởng không chỉ thể hiện ở quy mô sản xuất, mà còn ở giá trị gia tăng, phản ánh hiệu quả của quá trình chuyển đổi từ “khai thác thô” sang “chế biến sâu”, tạo ra sản phẩm có giá trị kinh tế cao hơn.
Công tác hoàn thiện thủ tục hành chính lĩnh vực môi trường cũng được tỉnh chú trọng. Ban Quản lý khu kinh tế cùng với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng, Cục Thuế tỉnh để rà soát, đề xuất điều chỉnh chỉ tiêu sử dụng đất, đăng ký kế hoạch đầu tư xây dựng trạm xử lý nước thải tập trung, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thành các thủ tục về đánh giá tác động môi trường, cấp phép xả thải và nghiệm thu công trình bảo vệ môi trường.
Công tác quản lý tài nguyên được lồng ghép chặt chẽ với bảo vệ môi trường. Việc rà soát, điều chỉnh chỉ tiêu sử dụng đất của các KCN đến năm 2025, đăng ký nhu cầu đến năm 2030, tầm nhìn 2050 cũng được tỉnh chú trọng, làm cơ sở lập quy hoạch phân khu, quy hoạch chung và các dự án hạ tầng kỹ thuật phục vụ mục tiêu bảo vệ môi trường lâu dài.
Đặc biệt, Quảng Ninh cũng chú trọng định hướng phát triển công nghiệp năng lượng thân thiện môi trường, duy trì vị thế trung tâm năng lượng quốc gia, đặc biệt về điện gió và điện khí LNG.
Năm 2020, Thủ tướng Chính phủ đã đồng ý bổ sung Dự án Nhà máy điện khí LNG Quảng Ninh công suất 1.500MW vào Quy hoạch điện VII điều chỉnh. Đây là nhà máy điện khí LNG nhập khẩu đầu tiên ở miền Bắc, khi vận hành sẽ cung cấp khoảng 9 tỷ kWh điện/năm, đóng góp vào ngân sách khoảng 57.700 tỷ đồng trong 25 năm. Đồng thời, tỉnh cũng đề nghị bổ sung quy hoạch phát triển điện gió giai đoạn 2021-2040 với công suất 5.000MW (ngoài khơi 3.000MW, trên bờ 2.000MW), trong đó giai đoạn 2021-2030 là 2.500MW…
Với sự vào cuộc tích cực của các sở, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp, công tác bảo vệ môi trường trong các KCN, Khu kinh tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh ngày càng đi vào chiều sâu, góp phần đưa Quảng Ninh đạt mục tiêu đến năm 2030, tất cả các KCN, Khu kinh tế trên địa bàn tỉnh đạt tiêu chí “khu công nghiệp xanh, khu kinh tế xanh”.
