Tăng tốc cuối năm, khơi thông nguồn lực cho tăng trưởng

Tăng trưởng cần được dẫn dắt bằng hành động

Trong 8 tháng đầu năm, nhiều chỉ số kinh tế ghi nhận mức tăng đáng chú ý. Thu ngân sách nhà nước ước đạt 2,03 triệu tỷ đồng, bằng 80% dự toán năm. Tổng vốn FDI đăng ký đạt 40,63 tỷ USD, tăng 55,4% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện đạt 17,25 tỷ USD, tăng 12%.

Hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục là điểm sáng. Tổng kim ngạch đạt 770,14 tỷ USD, tăng 28,7%. Xuất khẩu đạt khoảng 374,84 tỷ USD, tăng 22,4%, trong khi nhập khẩu đạt 395,3 tỷ USD, tăng 35,3%. Riêng trong tháng 8, nhập siêu giảm xuống 120 triệu USD, từ mức 3,57 tỷ USD của tháng trước.

Sản xuất công nghiệp cũng duy trì đà tăng với chỉ số sản xuất công nghiệp 8 tháng ước tăng gần 12%; riêng tháng 8 tăng 14,4%. Công nghiệp chế biến, chế tạo tăng khoảng 12,5%. Du lịch đón gần 16 triệu lượt khách quốc tế, tăng 14,4%.

Những kết quả này tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng cao hơn. Tháng 8/2026, IMF nâng dự báo tăng trưởng của Việt Nam trong năm lên 8,2%, từ mức 7,1% đưa ra hồi tháng 4. Song, để tiến tới mục tiêu tăng trưởng 2 con số, điều kiện tiên quyết là phải mở rộng thêm dư địa tăng trưởng. Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu thường xuyên rà soát, cập nhật kịch bản tăng trưởng theo tháng, quý; đồng thời nhận diện và tháo gỡ điểm nghẽn tại các ngành, địa phương có vai trò động lực và còn nhiều dư địa phát triển, theo nguyên tắc "6 rõ".

Đây là yêu cầu có ý nghĩa trực tiếp đối với môi trường kinh doanh. Khi tăng trưởng được theo dõi sát theo từng tháng, từng quý, những điểm nghẽn về thể chế, vốn, đất đai, vật liệu, thị trường hay thủ tục cần được xử lý theo hướng cụ thể hơn, thay vì để kéo dài sang các kỳ tiếp theo.

Cùng với thúc đẩy tăng trưởng, yêu cầu kiểm soát lạm phát và quản lý giá vẫn được đặt song song. Chính phủ yêu cầu quản lý chặt giá các mặt hàng thiết yếu, xử lý nghiêm hành vi trục lợi, tăng giá bất hợp lý. Ngân hàng Nhà nước được yêu cầu điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, hướng tín dụng vào các lĩnh vực ưu tiên và dự án trọng điểm, đồng thời cân bằng giữa kiểm soát lạm phát với hỗ trợ tăng trưởng, phấn đấu giảm lãi suất cho vay.

Với doanh nghiệp, khả năng tiếp cận vốn và chi phí vốn là một trong những yếu tố quyết định năng lực mở rộng sản xuất. Vì vậy, định hướng điều hành tín dụng gắn với các lĩnh vực ưu tiên có thể tạo thêm dư địa cho những dự án có khả năng đóng góp vào tăng trưởng.

Ở phía tài khóa, Bộ Tài chính được yêu cầu tiếp tục thực hiện các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí; đồng thời đẩy nhanh hoàn thuế giá trị gia tăng đối với những doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật thông qua phân loại rủi ro. Đây là những giải pháp có tác động trực tiếp tới dòng tiền và chi phí của doanh nghiệp.

Khơi thông đất đai, vốn và thị trường

Một trong những nguồn lực lớn đang được giải phóng là từ các dự án tồn đọng. Đến hết tháng 8/2026, 2.684 trong tổng số 4.899 dự án vướng mắc kéo dài đã được xử lý dứt điểm. Kết quả này giúp giải phóng trên 102 nghìn ha đất và khơi thông tổng vốn đầu tư trên 2 triệu tỷ đồng. Đây là lượng nguồn lực có ý nghĩa lớn đối với nền kinh tế. Khi các dự án được tháo gỡ, đất đai và vốn có thể quay trở lại chu trình đầu tư, tạo thêm hoạt động xây dựng, sản xuất, dịch vụ và việc làm. Chính phủ yêu cầu tiếp tục rà soát, phân loại để xử lý các dự án còn lại, biến nguồn lực đang bị đình trệ thành động lực tăng trưởng.

Đầu tư công được yêu cầu tạo chuyển biến rõ hơn khi sau 8 tháng, giải ngân đạt gần 510 nghìn tỷ đồng, tương đương 49,8% kế hoạch, song tiến độ tại một số dự án vẫn bị ảnh hưởng bởi vướng mắc trong giải phóng mặt bằng, thiếu lao động, thiếu vật liệu xây dựng và chi phí tăng cao.

Bộ Tài chính được giao đôn đốc giải ngân để hoàn thành 100% kế hoạch vốn. Bộ Nông nghiệp và Môi trường phải xây dựng cơ chế điều phối nguồn vật liệu xây dựng liên vùng, liên tỉnh, hoàn thành trước tháng 10/2026. Bộ Xây dựng được giao bảo đảm tiến độ các dự án hạ tầng trọng điểm, đường sắt và các dự án phục vụ APEC.

Trong cao điểm xuất khẩu, việc bố trí luồng ưu tiên tại các cảng và cửa ngõ logistics lớn được yêu cầu nhằm hạn chế ách tắc, bảo đảm năng lực logistics đáp ứng đà tăng của sản xuất và thương mại. Song song đó, Bộ Công Thương được giao rà soát các nhóm hàng xuất khẩu suy giảm, nhóm hàng nhập siêu lớn; tập trung thúc đẩy các mặt hàng có nhu cầu cao trên thị trường thế giới như điện tử, máy móc và nông thủy sản, đồng thời đẩy nhanh đàm phán các hiệp định thương mại mới và tăng xúc tiến tại các thị trường Halal, Mỹ Latin, châu Phi. Cùng với mở rộng thị trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường được yêu cầu thúc đẩy đàm phán, ký các nghị định thư xuất khẩu nông sản, qua đó tạo thêm đầu ra và mở rộng không gian tăng trưởng cho doanh nghiệp.

Không gian tăng trưởng cũng được mở rộng từ thị trường sang các lĩnh vực phục vụ nhu cầu xã hội. Cả nước đang triển khai 903 dự án nhà ở xã hội với quy mô hơn 856.000 căn hộ; trên 300 dự án đã hoàn thành với hơn 200.000 căn. Bộ Xây dựng đang hoàn thiện để trình ban hành nghị quyết giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê giai đoạn 2026-2030.

Bên cạnh các nhiệm vụ kinh tế, Chính phủ tiếp tục đặt chuyển đổi số, giáo dục, an sinh xã hội và phát triển văn hóa trong chương trình hành động những tháng cuối năm. Kế hoạch 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số được yêu cầu triển khai quyết liệt. Ngành giáo dục được yêu cầu chuẩn bị cho năm học 2026-2027, sắp xếp hợp lý hệ thống cơ sở giáo dục nghề nghiệp và đại học, đồng thời ưu tiên khởi công đợt 2 các trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp tại các xã biên giới.

Các nhiệm vụ an sinh xã hội cũng được yêu cầu triển khai đồng bộ, hỗ trợ tối đa nhóm yếu thế. Trong lĩnh vực văn hóa, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch được yêu cầu thực hiện hiệu quả "3 chuyển dịch lớn" và 4 nhiệm vụ trọng tâm về phát triển văn hóa Việt Nam.

Những tháng cuối năm, Chính phủ tập trung ổn định vĩ mô, thúc đẩy đầu tư, mở rộng xuất khẩu, giải phóng nguồn lực và hỗ trợ doanh nghiệp, với yêu cầu rõ hơn về tiến độ và trách nhiệm. Mục tiêu tăng trưởng cao sẽ phụ thuộc vào khả năng nhanh chóng đưa vốn, đất đai, dự án và thị trường vào vận hành thực tế.