Tân Yên - Bắc Giang: Dự án đầu tư mỏ đất của Công ty Hoàng Anh Đạt chưa đủ điều kiện khai thác vì chưa hoàn thiện thủ tục thuê đất
Thuận Hòa - An Dân
Thời gian qua, UBND tỉnh Bắc Giang đã có nhiều văn bản chỉ đạo nhằm nâng cao công tác quản lý nhà nước về tài nguyên, khoáng sản trên địa bàn. Hoạt động khai thác khoáng sản đặc biệt là đất san lấp đã dần được siết chặt và đi vào nề nếp. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn một số doanh nghiệp trong hoạt động đầu tư vẫn khai thác đất
Nâng cao công tác quản lý nhà nước về khoáng sản
Để hạn chế những điểm "nóng" về khai thác khoáng sản gây thất thoát tài nguyên và ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường, Ban Cán sự Đảng UBND tỉnh Bắc Giang đã ban hành Nghị quyết số 07-NQ/BCSĐ ngày 9/12/2022 về tăng cường công tác quản lý nhà nước về tài nguyên khoáng sản trên địa bàn tỉnh.
Nghị quyết ban hành góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý tài nguyên khoáng sản. Nhiều điểm “nóng” khiến dư luận bức xúc đã hạ nhiệt. Mặc dù vậy, công tác quản lý tài nguyên khoáng sản ở một số địa phương vẫn còn hạn chế. Tình trạng khai thác sai phép vẫn diễn ra; công tác thanh tra, kiểm tra sau cấp phép chưa thường xuyên dẫn đến một số sai phạm chưa được xử lý kịp thời.
Hoạt động khai thác đất tại một mỏ đất trên địa bàn xã Minh Đức, thị xã Việt Yên, tỉnh Bắc Giang.
Trước tình hình đó, ngày 02/11/2023, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang ban hành văn bản số 6332/UBND-KTN, yêu cầu các sở, cơ quan, UBND các huyện, thành phố nghiêm túc chấp hành các quy định của pháp luật về khoáng sản, bảo vệ môi trường, các Nghị quyết, Chỉ thị, Công điện của Thủ tướng Chính phủ, văn bản chỉ đạo của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thường trực Tỉnh ủy, UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh có liên quan đến hoạt động khoáng sản, bảo vệ môi trường. Thực hiện tốt công tác phối hợp, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về lĩnh vực tài nguyên, khoáng sản. Đồng thời, quán triệt, tập trung triển khai các công việc liên quan đến ngành, địa phương theo yêu cầu tại mục 1, 2 Công văn số 8797/BTNMT-KSVN ngày 16/10/2023 của Bộ Tài nguyên và Môi trường.
Sự quyết liệt trong quản lý nguồn tài nguyên khoáng sản của lãnh đạo tỉnh Bắc Giang là rất đáng ghi nhận nhưng trên thực tế, hoạt động khai thác khoáng sản khi chưa hoàn thiện các thủ tục pháp lý vẫn diễn ra, nguyên nhân chủ yếu là do nhận thức về việc chấp hành pháp luật về tài nguyên khoáng sản của một số cấp ủy, chính quyền, người dân, doanh nghiệp chưa đầy đủ.
Bên cạnh đó, công tác phối hợp giữa các sở, ngành chức năng và địa phương trong quản lý nhà nước về tài nguyên, khoáng sản thiếu chặt chẽ; năng lực, trình độ của một số cán bộ làm công tác quản lý nhà nước về tài nguyên khoáng sản chưa đáp ứng yêu cầu.
Mỏ đất nằm trên địa bàn xã Ninh Sơn, thị xã Việt Yên, tỉnh Bắc Giang.
Đặc biệt, việc khai thác khoáng sản trái phép có thể tạo ra được lợi nhuận kinh tế rất lớn nên một số cá nhân, doanh nghiệp đã cố "lờ" đi các quy định của pháp luật.
Đối với hầu hết các mỏ đất đều yêu cầu các doanh nghiệp sau khi được cấp phép khai thác khoáng sản làm vật liệu san lấp phải hoàn thiện các thủ tục thuê đất theo quy định của pháp luật trước khi đi vào khai thác thực tế đang khiến cho cả người dân và doanh nghiệp đều có thể rơi vào tình trạng cùng sai khi đối chiếu với các quy định có trong Luật Đất đai, Luật Khoáng sản, Luật Thuế...
Tiến hành khai thác khi chưa hoàn thiện thủ tục thuê đất
Ngày 19/11/2020, UBND tỉnh Bắc Giang đã có Quyết định số 1068/QĐ-UBND về việc công nhận kết quả trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường (đất san lấp mặt bằng) tại khu vực Núi Tiêu, thôn Hương, xã Liên Chung, huyện Tân Yên cho Công ty Hoàng Anh Đạt.
Mỏ đất tại xã Liên Chung, huyện Việt Yên của Công ty Hoàng Anh Đạt.
Theo Quyết định số 1105/QĐ-UBND ngày 5/10/2023 của UBND tỉnh Bắc Giang (Giấy phép) cấp cho Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Hoàng Anh Đạt. Công ty này được cấp phép khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường tại khu vực Núi Tiêu, thôn Hương, xã Liên Chung, huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang. Diện tích khu vực khai thác: 6,0ha (sáu hécta), được giới hạn bởi các điểm góc thứ tự từ 1 đến 12, có tọa độ xác định tại Phụ lục kèm theo Giấy phép này và trên bản đồ khu vực khai thác khoáng sản, tỷ lệ 1/1.000 (theo hệ tọa độ VN-2000 kinh tuyến trục 107 độ múi chiếu 3 độ được tỉnh chuyển sang kinh tuyến trục 105 độ múi chiếu 6 độ kèm theo hồ sơ. Trữ lượng khai thác: 555.712m3 đất san lấp. Công suất khai thác: 184.000m3/ năm; Thời hạn khai thác: Đến hết ngày 28/12/2026 (theo thời hạn hoạt động dự án đã được UBND tỉnh Bắc Giang chấp thuận chủ trương đầu tư tại Quyết định số 693/QĐ-UBND ngày 28/6/2023).
Giấy phép có nội dung Quy định Công ty Hoàng Anh Đạt phải hoàn thiện thủ tục thuê đất trước khi khai thác.
Tại mục e, khoản 1.3 Điều 2 của Quyết định số 1105/QĐ-UBND có yêu cầu Công ty Hoàng Anh Đạt trước khi tiến hành khai thác khoáng sản phải hoàn thiện thủ tục thuê đất để thực hiện Dự án “Đầu tư khai thác đất san lấp mặt bằng khu vực Núi Tiêu, thôn Hương, xã Liên Chung, huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang” theo quy định của pháp luật.
Theo sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bắc Giang, đến nay Công ty Hoàng Anh Đạt mới chỉ đang trong giai đoạn hoàn thiện các thủ tục thuê đất theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, hoạt động khai thác đất tại dự án của công ty này đã được diễn trong nhiều tháng qua…
Những chiếc xe tải, máy xúc liên tục làm việc tại mỏ đất của Công ty Hoàng Anh Đạt tại xã Liên Chung, huyện Tân Yên.
Khảo sát thực tế tại Dự án Đầu tư khai thác đất san lấp mặt bằng tại khu vực Núi Tiêu, thôn Hương, xã Liên Chung, huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang (mỏ đất). Chúng tôi nhận thấy mỏ đất này đã tiến hành khai thác được một khoảng thời gian dài, hàng vạn khối đất đã được chuyển đi tiêu thụ… Mỏ đất này cũng đã không ít lần bị người dân phản ánh về tình trạng xe tải chạy tần xuất lớn gây bụi, nguy hiểm cho người đi đường, ảnh hưởng tới hạ tầng giao thông và cuộc sống của người dân.
Khu vực mỏ đất có lắp đặt trạm cân nhưng theo quan sát của chúng tôi thì thỉnh thoảng mới có những chiếc xe tải chở đất được đưa lên cân tải(?)
Những chiếc xe chở đất hầu hết không di chuyển qua trạm cân.
Chủ tịch UBND xã Liên Chung cho biết, ngày 12/10/2023, Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Hoàng Anh Đạt đã có thông báo số 46/TB/2023 gửi UBND xã về việc “Thời gian khai thác và thời gian xây dựng cơ bản mỏ, số lượng phương tiện, thiết bị phục vụ khai thác, vận chuyển tại mỏ khoáng sản (đất san lấp) khu vực Núi Tiêu, thôn Hương.
Theo thông báo này thì Công ty Hoàng Anh Đạt tiến hành khai thác từ ngày 20/10/2023 với số lượng phương tiện cụ thể: 3 máy xúc, 30 xe tải ben, 2 máy gạt và 1 ô tô tưới đường.
Thời điểm ghi nhận, những chiếc xe tải lấy đất tại mỏ của Công ty Hoàng Anh Đạt đưa về san lấp tại một khu dân cư cách đó không xa.
Ngày 13/10/2023, UBND xã Liên Chung đã có văn bản số 69/TB-UBND thông báo về việc niêm yết công khai các văn bản, hồ sơ cho phép Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Hoàng Anh Đạt khai thác khoáng sản tại địa điểm nêu trên.
Tuy nhiên, khi được hỏi về yêu cầu hoàn thiện thủ tục thuê đất trước khi khai thác thì Chủ tịch UBND xã Liên Chung cho biết nội dung này sẽ mời bên phía công ty tới làm việc và cung cấp thông tin, tài liệu sau. Đồng thời cho chúng tôi số điện thoại liên hệ của một người tên Đỗ mà theo lời vị Chủ tịch xã là người đang trực tiếp điều hành mỏ đất Liên Chung.
Được biết, Giám đốc điều hành mỏ đất của Công ty Hoàng Anh Đạt tại xã Liên Chung là ông Lê Công Tới, tuy nhiên, để có thông tin đa chiều, chúng tôi liên hệ với một người đàn ông tên Đỗ theo số điện thoại được cung cấp thì ông này thừa nhận hiện tại mỏ đất mới chỉ đang trong quá trình hoàn thiện thủ tục thuê đất theo quy định của pháp luật. Người này cũng đề nghị chúng tôi gửi giấy giới thiệu cho bảo vệ mỏ rồi sẽ sắp xếp lịch làm việc “Tiện thì bạn cứ qua chỗ mỏ, chỗ mình có bảo vệ thì bạn cứ đặt giấy làm việc ở đấy. Mình sẽ sắp xếp một buổi làm việc với bạn…” - người này nói.
Mặc dù đã đi vào khai thác từ ngày 20/10/2023 nhưng đến nay mỏ đất của Công ty Hoàng Anh Đạt vẫn chưa hoàn thiện thủ tục thuê đất.
Để có thêm thông tin, chúng tôi đã liên hệ làm việc với UBND huyện Tân Yên nhưng đến nay, sau nhiều ngày trôi qua vẫn không hề nhận được bất cứ phản hồi nào(?)
Theo luật sư Nguyễn Văn Cân (Đoàn luật sư Hà Nội): Dự án Đầu tư khai thác đất san lấp mặt bằng tại khu vực Núi Tiêu, thôn Hương, xã Liên Chung, huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang của Công ty Hoàng Anh Đạt chưa hoàn thiện thủ tục thuê đất theo yêu cầu của Giấy phép và quy định của pháp luật thì đó là hành vi sử dụng đất trái pháp luật. Việc để cho doanh nghiệp này ngang nhiên khai thác đất như vậu thì trách nhiệm thuộc về chính quyền cấp xã và huyện cũng như các đơn vị liên quan khác.
Trong khi đó, Quyết định số 1105/QĐ-UBND ngày 5/10/2023 của UBND tỉnh Bắc Giang yêu cầu UBND huyện Tân Yên chỉ đạo Phòng Tài nguyên và Môi trường, Công an huyện, Cơ quan liên quan, UBND xã Liên Chung thường xuyên giám sát, kiểm tra hoạt động khai thác, vận chuyển đất của Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Hoàng Anh Đạt tại khu vực nêu trên; kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hanh vi (nếu có) theo quy định của pháp luật. Kết quả báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh và gửi Sở Tài nguyên và Môi trường để tổng hợp, theo dõi.
Từ thực trạng khai thác đất của Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Hoàng Anh Đạt khi chưa hoàn thiện thủ tục thuê đất, trái với quy định tại mục e, khoản 1.3 Điều 2 của Quyết định số 1105/QĐ-UBND, mục h khoản 1 Điều 55 Luật Khoáng sản 2010. Việc khai thác khoáng sản đất làm vật liệu trái với quy định giấy phép khai, quy định Luật Khoáng sản cần được các các cơ quan chức năng có thẩm quyền của tỉnh Bắc Giang sớm có giải pháp ngăn chặn, xử lý và tháo gỡ.
Tại Điều 17 Nghị định 158/2016/NĐ-CP ban hành ngày 29/11/2016, có hiệu lực từ 15/1/2017, Quy định rõ trách nhiệm bảo vệ khoáng sản chưa khai thác của Ủy ban nhân dân các cấp.
1. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm:
a) Chỉ đạo Ủy ban nhân dân cấp huyện đề xuất kế hoạch; giao Sở Tài nguyên và Môi trường tổng hợp, lập, trình Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt Phương án bảo vệ khoáng sản chưa khai thác trên địa bàn địa phương theo định mức chi ngân sách do Bộ Tài chính hướng dẫn;
b) Chỉ đạo Ủy ban nhân dân cấp huyện, xã; các cơ quan chuyên môn; phối hợp với các lực lượng Quốc phòng, Công an ngăn chặn, giải tỏa hoạt động khai thác khoáng sản không có giấy phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền (dưới đây gọi chung là hoạt động khai thác khoáng sản trái phép) trên địa bàn;
c) Tổng kết, đánh giá công tác bảo vệ khoáng sản chưa khai thác trên địa bàn và đưa vào Báo cáo tình hình quản lý nhà nước về khoáng sản hàng năm;
d) Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chịu trách nhiệm trước Thủ tướng Chính phủ khi để xảy ra tình trạng khai thác khoáng sản trái phép trên địa bàn địa phương mà không xử lý hoặc xử lý không dứt điểm để diễn ra kéo dài.
2. Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là Ủy ban nhân dân cấp huyện) có trách nhiệm:
a) Chủ trì phổ biến và triển khai Phương án bảo vệ khoáng sản chưa khai thác trên địa bàn;
b) Chỉ đạo Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là Ủy ban nhân dân cấp xã) thực hiện các biện pháp bảo vệ khoáng sản chưa khai thác;
c) Tiến hành giải tỏa, ngăn chặn hoạt động khai thác khoáng sản trái phép ngay sau khi phát hiện hoặc được báo tin xảy ra trên địa bàn. Kịp thời báo cáo Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để chỉ đạo xử lý trong trường hợp không ngăn chặn được hoạt động khai thác khoáng sản trái phép;
d) Trước ngày 15 tháng 12 hàng năm gửi Ủy ban nhân dân cấp tỉnh báo cáo về tình hình bảo vệ khoáng sản chưa khai thác tại địa phương;
đ) Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện chịu trách nhiệm trước Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh khi để xảy ra tình trạng khai thác khoáng sản trái phép trên địa bàn mà không xử lý hoặc để diễn ra kéo dài.
3. Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm:
a) Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về khoáng sản đến thôn/bản/xóm; vận động nhân dân địa phương không khai thác, thu mua, tàng trữ, vận chuyển khoáng sản trái phép, phát hiện và tố giác tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản trái phép; thực hiện Phương án bảo vệ khoáng sản chưa khai thác trên địa bàn;
b) Phát hiện và thực hiện các giải pháp ngăn chặn hoạt động khai thác khoáng sản trái phép ngay sau khi phát hiện; trường hợp vượt thẩm quyền kịp thời báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh cấp huyện để chỉ đạo công tác giải tỏa;
c) Định kỳ 6 tháng báo cáo tình hình bảo vệ khoáng sản chưa khai thác tại địa phương cho Ủy ban nhân dân cấp huyện.
Điều 227 - Bộ luật Hình sự quy định về "Tội vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên"
1. Người nào vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên trong đất liền, hải đảo, nội thủy, vùng lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa và vùng trời của Việt Nam mà không có giấy phép hoặc không đúng với nội dung giấy phép thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 1.500.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:
a) Thu lợi bất chính từ nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên nước, dầu khí hoặc khoáng sản khác từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;
b) Khoáng sản trị giá từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng;
c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;
d) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%;
đ) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm.”.
.jpg)
