Tài chính toàn diện mở rộng không gian phát triển kinh tế và an sinh xã hội

Chiều 24/2, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về tài chính toàn diện, chủ trì Phiên họp lần thứ ba của Ban Chỉ đạo nhằm tổng kết việc triển khai Chiến lược tài chính toàn diện giai đoạn 2020-2025, đồng thời cho ý kiến hoàn thiện định hướng Chiến lược giai đoạn 2026-2030 với trọng tâm xuyên suốt là bảo đảm mọi người dân và doanh nghiệp được tiếp cận bình đẳng các dịch vụ tài chính – ngân hàng, qua đó tạo nền tảng cho phát triển bao trùm và không để bất kỳ đối tượng nào bị đứng ngoài tiến trình tăng trưởng.

Nền tảng chính sách và chuyển đổi số tạo bước tiến thực chất

Báo cáo tại phiên họp cho thấy sau hơn 5 năm triển khai, chương trình hành động thực hiện Chiến lược tài chính toàn diện giai đoạn 2020-2025 đã hoàn thành toàn bộ 62 nhiệm vụ đặt ra, phản ánh sự phối hợp đồng bộ giữa các bộ, ngành, địa phương trong việc đưa tài chính toàn diện trở thành một cấu phần quan trọng của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội.

Một trong những chuyển biến đáng chú ý là việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý nhằm tạo môi trường thuận lợi cho các tổ chức cung ứng dịch vụ tài chính phát triển đa dạng hơn về mô hình hoạt động, sản phẩm và kênh phân phối, đồng thời thúc đẩy mạnh mẽ thanh toán không dùng tiền mặt trong nhiều lĩnh vực từ thu chi ngân sách nhà nước, dịch vụ công, an sinh xã hội đến giao dịch dân sự thường ngày. Việc nâng cấp hạ tầng thanh toán, hệ thống thông tin tín dụng và kết nối các cơ sở dữ liệu quốc gia đã tạo điều kiện để người dân và doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ tài chính nhanh hơn, minh bạch hơn và chi phí thấp hơn.

Song song với cải cách thể chế và hạ tầng, công tác truyền thông, giáo dục tài chính cũng được mở rộng với nhiều hình thức tiếp cận mới hướng tới các nhóm mục tiêu như học sinh, sinh viên, hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ, qua đó từng bước nâng cao hiểu biết tài chính, tăng khả năng quản trị dòng tiền và hạn chế rủi ro cho người sử dụng dịch vụ.

Việc lồng ghép mục tiêu tài chính toàn diện vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội tại các địa phương, chương trình chuyển đổi số và các chương trình mục tiêu quốc gia đã giúp chiến lược không dừng lại ở cấp độ chính sách mà được triển khai đồng bộ trong thực tiễn quản trị phát triển.

Kết quả đạt được thể hiện qua nhiều chỉ tiêu vượt kế hoạch đề ra: tỷ lệ người trưởng thành có tài khoản thanh toán đạt gần 87%, cao hơn mục tiêu tối thiểu; tỷ lệ người gửi tiết kiệm tại ngân hàng tăng lên 33%; giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tăng trưởng bình quân gần 59% mỗi năm; khoảng 290.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa có dư nợ tại các tổ chức tín dụng; 71% người trưởng thành đã có thông tin lịch sử tín dụng trong hệ thống thông tin tín dụng quốc gia.

Những con số này cho thấy tài chính toàn diện không chỉ mở rộng tiếp cận dịch vụ ngân hàng mà còn góp phần chính thức hóa hoạt động kinh tế, nâng cao minh bạch thị trường và hỗ trợ doanh nghiệp cải thiện khả năng huy động vốn.

Tuy vậy, Thủ tướng cũng chỉ rõ một số hạn chế cần tiếp tục khắc phục như khuôn khổ pháp lý vẫn cần hoàn thiện hơn, năng lực cung ứng dịch vụ còn tập trung chủ yếu tại các khu vực phát triển, hạ tầng tài chính chưa thật sự đồng bộ và kiến thức quản lý tài chính của một bộ phận người dân vẫn còn hạn chế, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa và các nhóm yếu thế.

Tài chính toàn diện hướng tới hệ sinh thái tài chính bao trùm

Trên cơ sở đánh giá kết quả và tồn tại, Thủ tướng nhấn mạnh mục tiêu lớn nhất của Chiến lược giai đoạn 2026-2030 là bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội thông qua việc xây dựng một hệ sinh thái tài chính toàn diện hiện đại, an toàn và bao trùm, trong đó người dân và doanh nghiệp vừa là trung tâm vừa là chủ thể tham gia và thụ hưởng thành quả phát triển.

Định hướng mới đặt trọng tâm vào việc mở rộng tiếp cận dịch vụ tài chính cho các nhóm ưu tiên gồm người dân nông thôn, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo; hộ nghèo, cận nghèo và người thu nhập thấp; học sinh, sinh viên; doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh, đặc biệt là các chủ thể kinh tế do thanh niên, phụ nữ và đồng bào dân tộc thiểu số làm chủ.

Đại diện các bộ, ngành phát biểu tại phiên họp - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Cùng với mở rộng đối tượng thụ hưởng, chiến lược mới cũng yêu cầu phát triển đồng bộ hạ tầng tài chính chiến lược gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và tái cơ cấu nền kinh tế nhằm tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong dài hạn.

Các chỉ tiêu đến năm 2030 cho thấy tham vọng nâng tầm tài chính toàn diện thành một trụ cột phát triển: 95% dân số từ 15 tuổi trở lên có tài khoản giao dịch; giá trị thanh toán không dùng tiền mặt đạt quy mô gấp 30 lần GDP; ít nhất 30% người trưởng thành có tiền gửi tiết kiệm; tối thiểu 300.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa có dư nợ tín dụng; tín dụng phục vụ nông nghiệp, nông thôn duy trì khoảng 25% tổng dư nợ nền kinh tế; ít nhất 75% người trưởng thành có lịch sử tín dụng; quy mô doanh thu ngành bảo hiểm đạt khoảng 3,3-3,5% GDP.

Để đạt mục tiêu này, Chính phủ xác định các nhóm giải pháp trọng tâm gồm tiếp tục hoàn thiện thể chế; đa dạng hóa tổ chức cung ứng và kênh phân phối hiện đại; phát triển sản phẩm tài chính đơn giản, dễ tiếp cận; xây dựng hạ tầng tài chính số; triển khai chương trình giáo dục tài chính quốc gia gắn với công dân số; tăng cường bảo vệ người tiêu dùng tài chính; thúc đẩy tài chính bền vững và tài chính khí hậu.

Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và thành viên Ban Chỉ đạo tổ chức triển khai chiến lược với tinh thần chủ động, thường xuyên kiểm tra, đánh giá và điều chỉnh linh hoạt nhằm bảo đảm hiệu quả thực chất, qua đó góp phần củng cố an sinh xã hội, nâng cao chất lượng tăng trưởng và xây dựng nền kinh tế phát triển nhanh nhưng bền vững, trong đó tài chính toàn diện trở thành động lực kết nối giữa tăng trưởng kinh tế và tiến bộ xã hội.