Sức ép tỷ giá USD và kịch bản thị trường ngoại hối nửa cuối năm

Sức ép gia tăng từ thị trường quốc tế

Thị trường ngoại hối trong nửa đầu năm đã trải qua một giai đoạn tương đối êm ả khi tiền đồng Việt Nam thể hiện sức chống chịu vượt trội so với nhiều đồng tiền khác trong khu vực. Báo cáo cập nhật từ Công ty Chứng khoán Shinhan chỉ ra rằng, VND tiếp tục là một trong những đồng tiền ổn định nhất khi chỉ mất giá khoảng 0,05% so với USD tính từ đầu năm, thấp hơn đáng kể so với mức biến động mạnh của Won Hàn Quốc, Baht Thái Lan, Peso Philippines hay Yen Nhật.

Sự ổn định này xuất phát từ việc chênh lệch lợi suất trái phiếu Chính phủ giữa Việt Nam và Mỹ được thu hẹp, cùng với việc chỉ số DXY chủ yếu dao động quanh mốc 100 điểm trong suốt quý II. Đồng thời, báo cáo từ Công ty Chứng khoán VCBS cũng ghi nhận tỷ giá niêm yết tại các ngân hàng thương mại chỉ tăng nhẹ khoảng 85 đồng, trong khi tỷ giá trên thị trường tự do giảm khoảng 290 đồng so với thời điểm đầu năm.

Tuy nhiên, bước sang giai đoạn nửa cuối năm, bức tranh tỷ giá bắt đầu xuất hiện những tín hiệu tăng nhiệt rõ nét. Tỷ giá trung tâm do Ngân hàng Nhà nước công bố đã chính thức vượt mức cao nhất lịch sử từng được thiết lập vào năm 2025. Theo đánh giá của các tổ chức tài chính, áp lực lên tỷ giá trong chặng đường còn lại của năm chủ yếu đến từ sự kết hợp giữa các biến số vĩ mô thế giới và nhu cầu nội địa gia tăng theo chu kỳ.

Ở thị trường quốc tế, việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục trì hoãn lộ trình cắt giảm lãi suất nhằm kiểm soát lạm phát, thậm chí có thể tính đến phương án tăng lãi suất nếu lạm phát neo ở mức cao, sẽ tạo bệ đỡ cho đồng USD phục hồi sức mạnh. Báo cáo chiến lược từ Công ty Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) xây dựng kịch bản cơ sở với DXY dao động trong vùng 98-103 điểm.

Ở kịch bản rủi ro, nếu căng thẳng địa chính trị tại khu vực Trung Đông kéo dài đẩy giá dầu bình quân lên ngưỡng 100 USD/thùng, áp lực lạm phát toàn cầu sẽ buộc Fed phải duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn dự kiến. Điều này trực tiếp gây thêm sức ép mất giá lên đồng tiền của các nền kinh tế mới nổi, trong đó có Việt Nam.

Tại thị trường trong nước, ông Vũ Bình Minh, Giám đốc Kinh doanh vốn và tiền tệ thuộc Khối Thị trường vốn và dịch vụ chứng khoán HSBC Việt Nam, phân tích rằng sức ép tỷ giá đã chớm tăng từ cuối quý I do nhu cầu ngoại tệ phục vụ hoạt động nhập khẩu và thanh toán hàng hóa của doanh nghiệp.

Đặc biệt, bước sang quý III, nhu cầu này thường gia tăng theo yếu tố mùa vụ khi các đơn vị sản xuất đẩy mạnh nhập khẩu nguyên vật liệu để chuẩn bị hàng hóa cho đợt tiêu dùng cuối năm. Cùng thời điểm, các tập đoàn, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) cũng thực hiện các đợt chuyển lợi nhuận về nước, tạo ra cầu ngoại tệ đột biến trong ngắn hạn.

Nguồn cung ngoại tệ dồi dào giữ vững vai trò bệ đỡ

Dù đối mặt với những thách thức không nhỏ từ bên ngoài lẫn các đợt biến động ngắn hạn trong nước, thị trường ngoại hối Việt Nam vẫn nắm giữ nhiều yếu tố hỗ trợ vững chắc để cân bằng nguồn cung và cầu ngoại tệ. Yếu tố mang tính quyết định hàng đầu chính là dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài duy trì đà tăng trưởng tích cực.

Theo số liệu thống kê từ Cục Thống kê, Bộ Tài chính, dòng vốn FDI tiếp tục là điểm sáng nổi bật khi vốn đăng ký trong 6 tháng đầu năm đạt 34,6 tỷ USD, tăng tới 61% so với cùng kỳ. Cùng với đó, vốn thực hiện đạt 13,03 tỷ USD, tăng 11,2% và xác lập kỷ lục cao nhất trong vòng 5 năm qua. Nguồn vốn thực giải ngân này cung cấp một lượng thanh khoản ngoại tệ thực tế và đều đặn cho nền kinh tế.

Bên cạnh đó, hoạt động huy động vốn quốc tế của các doanh nghiệp trong nước diễn ra sôi động hơn hẳn so với cùng kỳ năm trước. Thống kê của KBSV ghi nhận tổng quy mô huy động vốn quốc tế của nhóm doanh nghiệp phi tài chính trong nửa đầu năm đạt khoảng 1,3 tỷ USD, cao hơn đáng kể so với mức 0,8 tỷ USD của năm 2025. Các thương vụ quy mô lớn như đợt phát hành trái phiếu quốc tế của Vingroup hay các khoản vay hợp vốn quốc tế từ Masan và Gelex đã bổ sung trực tiếp nguồn cung ngoại tệ dồi dào cho thị trường.

Mặt khác, công tác điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt từ phía Ngân hàng Nhà nước cũng đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định tâm lý thị trường. Việc cơ quan quản lý chủ động triển khai công cụ bán ngoại tệ kỳ hạn có hủy ngang đã kịp thời giải tỏa căng thẳng nguồn cung, đồng thời triệt tiêu các hành vi đầu cơ tích trữ ngoại tệ của các bên tham gia thị trường. Ngoài ra, việc chênh lệch lãi suất giữa VND và USD duy trì ở trạng thái dương cũng làm gia tăng chi phí nắm giữ USD, qua đó hạn chế tâm lý găm giữ đồng ngoại tệ này.

Các công ty chứng khoán hàng đầu như VCBS hay VNDIRECT đều đưa ra dự báo tương đối lạc quan về triển vọng tỷ giá cuối năm. Hoạt động xuất khẩu được kỳ vọng sẽ tăng tốc mạnh mẽ trong mùa giao hàng cao điểm nửa cuối năm, giúp mang lại dòng doanh thu ngoại tệ dồi dào.

Thêm vào đó, xu hướng hạ nhiệt của giá vàng thế giới cũng góp phần hạn chế tình trạng buôn lậu vàng, từ đó giảm áp lực thu gom USD trên thị trường tự do. Dòng tiền từ kiều hối và doanh thu ngành du lịch phục hồi trong mùa cao điểm du lịch cuối năm cũng sẽ tạo thêm lực đỡ đắc lực.

Dựa trên các nền tảng vĩ mô này, VNDIRECT dự báo tỷ giá USD/VND liên ngân hàng bình quân năm 2026 sẽ dao động quanh mức 26.750 VND/USD, trong khi VCBS ước tính VND chỉ mất giá khoảng 3% so với USD trong cả năm. Đây là mức biến động nằm trong biên độ kiểm soát an toàn, vừa giúp các doanh nghiệp chủ động xây dựng kế hoạch kinh doanh, vừa bảo đảm mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô của Chính phủ.