Sửa Luật Quảng cáo: Doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh là chủ thể chịu trách nhiệm về chất lượng sản phẩm, hàng hóa
Phúc Minh
Quảng cáo là một trong 12 lĩnh vực trọng tâm trong Chiến lược phát triển ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030.
Qua thời gian, hoạt động quảng cáo đã phát triển mạnh mẽ, gia tăng cả về số lượng, chất lượng và doanh thu của các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực này, đóng góp cho việc kinh doanh hàng hóa, dịch vụ với vai trò cầu nối giữa người sản xuất, người kinh doanh và người tiêu dùng.
Các cá nhân này chịu trách nhiệm liên đới
Theo Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2024, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo sẽ được Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 8 (10/2024) tới đây. Tại Hội thảo góp ý với dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo, Viện trưởng Viện Nghiên cứu lập pháp của Quốc hội Nguyễn Văn Hiển cho biết việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo nhằm thể chế hóa kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước về phát triển văn hóa; nâng cao trách nhiệm, năng lực của các chủ thể tham gia hoạt động quảng cáo, bắt kịp với xu hướng phát triển của xã hội…
Ảnh minh họa. Nguồn: IT
Ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chỉ ra điểm sửa đổi đáng chú ý tại dự thảo Luật là đã bổ sung khái niệm người chuyển tải sản phẩm quảng cáo, đưa ra các quy định về quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của những cá nhân này.
Phân tích về điểm sửa đổi này, ông Tuấn đã chỉ ra thực tế tiếp thị sử dụng người có ảnh hưởng (KOL, KOC) đang ngày càng phổ biến, có tác động lớn đến hành vi của người tiêu dùng. Cụ thể, có đến 79% số người tiêu dùng mua hàng sau khi được KOL đề xuất dẫn đến mức chi tiêu của doanh nghiệp cho loại hình này cũng tăng cao.
Do đó, việc Điều 15a của dự thảo Luật đưa ra quy định “các cá nhân này chịu trách nhiệm liên đới trong trường hợp nội dung quảng cáo không bảo đảm các yêu cầu” là rất cần thiết để duy trì môi trường quảng cáo lành mạnh, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Mặc dù vậy, doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh mới là chủ thể chịu trách nhiệm về chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Người chuyển tải sản phẩm quảng cáo chỉ là người chuyển tải thông điệp của nhãn hàng đến người tiêu dùng dựa trên tài liệu doanh nghiệp cung cấp, do đó những cá nhân này không đủ điều kiện và năng lực để kiểm chứng độ chính xác trong các thông tin được cung cấp vì vậy cần phân hóa trách nhiệm cụ thể giữa các chủ thể liên quan đến hoạt động quảng cáo.
Theo đó, ông Tuấn cho rằng các nhãn hàng sẽ phải chịu trách nhiệm về chất lượng sản phẩm (bao gồm cả công dụng, tính năng sản phẩm) và chịu trách nhiệm về nội dung, thông tin, tài liệu cung cấp cho KOL, KOC. Các cá nhân người chuyển tải sản phẩm quảng cáo có trách nhiệm phải bảo đảm sự phù hợp với các nội dung được doanh nghiệp cung cấp.
Đề xuất cơ chế thẩm định sản phẩm quảng cáo theo hướng phân cấp
Đánh giá cao việc xây dựng dự án Luật sửa đổi, bổ sung Luật Quảng cáo hiện hành để đáp ứng yêu cầu phát triển đa dạng của các loại hình quảng cáo, đáp ứng yêu cầu của thực tiễn, TS. Cấn Văn Lực - Chuyên gia Kinh tế trưởng của Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định để thống nhất trách nhiệm của các Bộ, ngành, địa phương.
Cụ thể, bộ, ngành xây dựng chính sách, kế hoạch, khung đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ/quản lý trong hoạt động quảng cáo; ban hành và công bố Bộ quy tắc ứng xử nghề nghiệp quảng cáo; thanh tra, kiểm tra… Tổ chức nghề nghiệp xã hội về quảng cáo xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật cấp cơ sở về quảng cáo trên cơ sở tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về quảng cáo của Bộ quy định; tổ chức, phối hợp với UBND cấp tỉnh bồi dưỡng nghiệp vụ về quảng cáo, cấp Giấy chứng nhận hoàn thành khóa đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ về quảng cáo và thực hiện lưu trữ thông tin tối thiểu 10 năm.
Đứng trước số lượng lớn quảng cáo hàng năm, Hội đồng thẩm định của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch khó có thể thẩm định hết các sản phẩm quảng cáo, cũng như đáp ứng đúng yêu cầu đề ra dẫn đến sẽ để lại “khoảng trống nhu cầu” thẩm định của các doanh nghiệp.
Đề xuất giải pháp cho vấn đề này, Chủ tịch Hội đồng chuyên môn của Hiệp hội Quảng cáo Việt Nam Trần Hùng đề nghị giao Hiệp hội Quảng cáo hoặc các hiệp hội ngành nghề tổ chức thẩm định sản phẩm quảng cáo. Trong trường hợp nhận thấy sản phẩm quảng cáo có dấu hiệu vi phạm Luật Quảng cáo, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ tổ chức thẩm định lại sản phẩm quảng cáo và kết luận thẩm định này sẽ là kết luận cuối cùng, được sử dụng trên toàn quốc.
