Sơn La đón đầu dòng vốn đầu tư chất lượng cao

Dòng vốn tăng mạnh về quy mô và chất lượng

Theo báo cáo của UBND tỉnh Sơn La tại Phiên họp thứ năm khóa XVI diễn ra ngày 26/8/2026, công tác hỗ trợ và thu hút đầu tư trong tám tháng đầu năm 2026 ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Cụ thể, tỉnh đã phê duyệt 32 dự án đầu tư ngoài khu công nghiệp với tổng vốn đăng ký 49.350 tỷ đồng; đồng thời phê duyệt điều chỉnh 17 dự án.

Tính đến hết tháng 8/2026, toàn tỉnh có 41 dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư, tổng vốn đăng ký ban đầu trên 91.000 tỷ đồng, gấp khoảng 5 lần cùng kỳ năm 2025. Đến thời điểm này, Sơn La có trên 5.200 doanh nghiệp đang hoạt động, với tổng vốn đăng ký lũy kế trên 163.000 tỷ đồng.

Về tiến độ giải ngân, vốn đầu tư công giải ngân đạt trên 3.270 tỷ đồng, bằng 41,6% tổng kế hoạch vốn năm. Chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp tám tháng tăng gần 27% so với cùng kỳ; giá trị hàng hóa xuất khẩu tăng gần 50% so với tháng trước; thu ngân sách đạt gần 75% dự toán Hội đồng nhân dân tỉnh giao.

Sức hút của Sơn La được minh chứng qua hàng loạt dự án trọng điểm. Điển hình là tổ hợp Mavin Mai Sơn thuộc xã Chiềng Mung, dự kiến vận hành từ tháng 11/2026 với vốn đầu tư khoảng 350 tỷ đồng, diện tích hơn 109.000m². Dự án điện mặt trời nổi lòng hồ Thủy điện Sơn La được động thổ tháng 5/2026, vốn đầu tư khoảng 17.000 tỷ đồng, công suất 800MW, triển khai trên hơn 1.200ha tại xã Mường La và Chiềng Lao, dự kiến sử dụng hơn 2.000 lao động và cung cấp khoảng 1.250GWh điện mỗi năm.

Nhà máy sản xuất phao và sản phẩm nhựa tại xã Chiềng Lao được khởi công với vốn đầu tư hơn 317 tỷ đồng, công suất 758.000 sản phẩm/năm. Nhà máy điện gió Risen Phù Yên có công suất 80MW, vốn đầu tư 2.941 tỷ đồng, dự kiến vận hành thương mại vào quý III/2028. Trong nông nghiệp công nghệ cao, Tổ hợp trang trại sinh thái bò sữa công nghệ cao Mộc Châu có vốn đầu tư khoảng 1.000 tỷ đồng, quy mô 4.000 con bò sữa, dự kiến cung cấp khoảng 20 triệu lít sữa tươi nguyên liệu mỗi năm.

Sơn La có lợi thế về nông nghiệp với chè, cà phê; tiềm năng năng lượng tái tạo gồm thủy điện, điện mặt trời; du lịch sinh thái - nghỉ dưỡng tại Mộc Châu, lòng hồ thủy điện Sơn La, Tà Xùa và kinh tế cửa khẩu biên giới Việt - Lào. Tuy nhiên, giá trị gia tăng và mức độ tham gia của doanh nghiệp địa phương vào các chuỗi giá trị vẫn chưa tương xứng với tiềm năng.

Đẩy mạnh khai thác vào chiều sâu, duy trì dòng vốn đầu tư dài hạn

Trước yêu cầu chuyển từ thu hút theo số lượng sang chất lượng, Sơn La đã xây dựng khung chiến lược thông qua Nghị quyết số 09-NQ/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành ngày 30/12/2025, cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XV và XVI. Nghị quyết xác định thu hút đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, gắn với sản phẩm chủ lực và lợi thế từng vùng kinh tế.

Mục tiêu giai đoạn 2025-2030 là thu hút từ 100-150 dự án đầu tư mới, tổng vốn đăng ký khoảng 90.000 tỷ đồng, gấp khoảng hai lần giai đoạn 2021-2025; hoàn thành khoảng 30% số dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư; vốn đầu tư thực hiện đóng góp khoảng 25% tổng vốn đầu tư toàn xã hội. Các lĩnh vực ưu tiên gồm nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, công nghiệp chế biến sâu nông lâm sản, năng lượng tái tạo, du lịch - dịch vụ chất lượng cao gắn với nông nghiệp và văn hóa, hạ tầng khu cụm công nghiệp và logistics.

Những định hướng này được cụ thể hóa qua các ý kiến tại Phiên đối thoại Vòng địa phương trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026, diễn ra chiều 11/9/2026. Tại đây, nhiều kiến nghị cụ thể đã được đưa ra, tập trung vào 7 nhóm vấn đề gồm cơ chế chính sách về đất đai, hạ tầng và du lịch; thủ tục hành chính; hỗ trợ hạ tầng theo cơ chế công - tư; công khai danh mục thu hút đầu tư; chuyển đổi số; kết nối doanh nghiệp và thị trường; hỗ trợ các ý tưởng start-up.

Phát biểu tại phiên đối thoại, ông Hà Trung Chiến, Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh Sơn La, nhấn mạnh: “Hiện nay, Quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, Quy hoạch lĩnh vực tiềm năng của chúng ta đã có. Các doanh nghiệp có thể đặt vấn đề bất cứ dự án nào (nông nghiệp, tái tạo năng lượng, du lịch...) ở các địa bàn có tiềm năng, miễn là phù hợp với quy hoạch. Thậm chí, nếu không phù hợp với quy hoạch nhưng dự án đó thực sự tốt, chúng tôi sẵn sàng điều chỉnh cục bộ quy hoạch để thực hiện dự án. Đây là cơ chế mở mà tỉnh đang làm”.

Đại diện Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Sơn La kiến nghị: “Hình thành quỹ đất và hạ tầng sẵn sàng cho đầu tư, đặc biệt tại các khu - cụm công nghiệp, các vùng có lợi thế để phát triển chế biến nông sản, logistics và dịch vụ. Phát triển mạng lưới chuyên gia đồng hành cùng doanh nghiệp, không chỉ hỗ trợ về vốn mà còn hỗ trợ về công nghệ, quản trị, sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn thị trường, logistics và chuyển đổi số, chuyển đổi xanh”.

Ngoài ra, các doanh nghiệp cũng đề xuất xây dựng những chuỗi giá trị mẫu của Sơn La, kết nối vùng nguyên liệu với công nghệ chế biến, thương hiệu, logistics và thị trường. Cách tiếp cận này giúp địa phương chuyển từ hỗ trợ doanh nghiệp sang đầu tư cho năng lực cạnh tranh, được đo bằng năng suất, doanh thu, xuất khẩu, việc làm và số sản phẩm được thương mại hóa.

Để hiện thực hóa các định hướng trên, Sơn La đang tập trung cải cách thủ tục hành chính theo nguyên tắc "6 rõ" gồm rõ thẩm quyền, rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm. Đồng thời, đơn giản hóa quy trình, xây dựng nền tảng xúc tiến đầu tư số. Tỉnh ưu tiên quỹ đất sạch và hạ tầng thiết yếu bằng cách đẩy nhanh công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng; tăng cường đối thoại, kịp thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Công khai danh mục dự án thu hút đầu tư nhằm tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận sớm, minh bạch thông tin quy hoạch, cơ chế ưu đãi. Phát triển chuỗi giá trị nông sản chủ lực gắn sản xuất với chế biến sâu, xây dựng thương hiệu, logistics và mở rộng thị trường xuất khẩu. Hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn và công nghệ thông qua phối hợp với ngân hàng xem xét sử dụng hợp đồng xuất khẩu, LC hoặc hàng hóa trong kho làm cơ sở tiếp cận vốn; kết nối chuyên gia đồng hành về công nghệ, quản trị, tiêu chuẩn thị trường.

Với chiến lược bài bản và những giải pháp đồng bộ, Sơn La đang từng bước khẳng định vị thế là điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư dài hạn, góp phần đưa kinh tế - xã hội của tỉnh bứt phá trong giai đoạn mới.