Siết điều hành giá, kiểm soát lạm phát những tháng cuối năm

Áp lực lạm phát gia tăng trước cao điểm cuối năm

Theo Công điện số 70/CĐ-TTg ngày 15/10/2026, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu tăng cường quản lý, điều hành giá trong những tháng cuối năm nhằm kiểm soát lạm phát theo mục tiêu đề ra. CPI bình quân 9 tháng đầu năm tăng 4,52% so với cùng kỳ, trong đó 14 tỉnh, thành phố có mức tăng cao hơn bình quân cả nước.

Áp lực giá đến từ biến động địa chính trị, xung đột kéo dài tại Trung Đông và những tác động đến giá năng lượng, chi phí logistics, vận tải quốc tế. Chi phí nguyên liệu, lưu kho, bảo quản và phân phối tăng cũng tạo sức ép lên giá hàng hóa. Trong khi đó, nhu cầu mua sắm thường tăng vào dịp lễ, Tết, làm gia tăng nguy cơ mất cân đối cung cầu cục bộ.

Các địa phương có CPI tăng cao cần phân tích cụ thể nguyên nhân, xác định nhóm hàng đóng góp lớn vào mức tăng và xây dựng phương án điều hành phù hợp. Những yếu tố cần rà soát gồm chi phí đầu vào, nhu cầu tiêu dùng, nguồn cung lương thực, thực phẩm, vật liệu xây dựng, việc điều chỉnh giá dịch vụ công và tác động của thiên tai.

Thủ tướng yêu cầu các địa phương phân công rõ trách nhiệm cho từng cơ quan, tăng cường kiểm tra và chủ động triển khai biện pháp kiểm soát giá trong những tháng còn lại của năm. Các địa phương có CPI tăng thấp cũng không được chủ quan, cần chuẩn bị kịch bản ứng phó khi thị trường xuất hiện biến động bất thường.

Bảo đảm nguồn cung, kiểm soát chặt các mặt hàng thiết yếu

Công điện yêu cầu các bộ, ngành phối hợp đồng bộ trong điều hành chính sách vĩ mô và quản lý giá. Bộ Tài chính theo dõi, phân tích, dự báo CPI để tham mưu giải pháp; Ngân hàng Nhà nước điều hành chính sách tiền tệ, lãi suất, tín dụng và tỷ giá nhằm hạn chế áp lực lạm phát nhập khẩu.

Bộ Công Thương chịu trách nhiệm bảo đảm nguồn cung, điều tiết lưu thông xăng dầu, năng lượng và hàng hóa thiết yếu. Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo dõi sản xuất, thu hoạch và phân phối nông, lâm, thủy sản, lương thực, thực phẩm. Các cơ quan quản lý ngành y tế, giáo dục cũng cần giám sát giá thuốc, vật tư y tế, dịch vụ khám chữa bệnh, sách giáo khoa và các dịch vụ giáo dục thuộc phạm vi quản lý.

Đối với vật liệu xây dựng, Bộ Xây dựng và chính quyền địa phương phải theo dõi sát nguồn cung, nhu cầu và biến động giá cát, đá, sỏi, đất san lấp. Việc công bố giá cần bảo đảm tính kịp thời, đúng quy định; đồng thời rà soát hoạt động khai thác, vận chuyển và phân phối để hạn chế tình trạng thiếu nguồn cung hoặc tăng giá bất hợp lý, ảnh hưởng đến tiến độ các công trình, dự án.

Cùng với bảo đảm nguồn hàng, Chính phủ yêu cầu triển khai hiệu quả các chương trình bình ổn thị trường, khuyến khích doanh nghiệp dự trữ hàng hóa và tăng cường kết nối cung cầu giữa các địa phương. Các mặt hàng thiết yếu cần được chuẩn bị đầy đủ cho giai đoạn cuối năm 2026 và Tết Nguyên đán 2027, tránh thiếu hàng, đứt gãy nguồn cung hoặc khan hiếm cục bộ do thiên tai, dịch bệnh.

Công tác thanh tra, kiểm tra việc kê khai, niêm yết giá và chấp hành pháp luật về giá cũng cần được tăng cường. Những hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá hoặc lợi dụng biến động thị trường để trục lợi phải được phát hiện và xử lý nghiêm.

Đối với các dịch vụ do Nhà nước định giá, cơ quan quản lý cần rà soát kỹ thời điểm và mức điều chỉnh, tránh tập trung nhiều đợt tăng giá vào cùng một thời điểm hoặc dồn vào những tháng cuối năm. Việc cung cấp thông tin minh bạch về cung cầu và giá cả cũng có vai trò quan trọng trong ổn định tâm lý thị trường, hạn chế kỳ vọng lạm phát.

Mục tiêu kiểm soát CPI bình quân cả năm 2026 ở mức khoảng 4,5% đòi hỏi các giải pháp phải được triển khai đồng bộ, gắn với trách nhiệm cụ thể của từng bộ, ngành và địa phương. Trọng tâm điều hành là giữ ổn định nguồn cung, kiểm soát chi phí và ngăn tăng giá bất hợp lý, qua đó giảm áp lực lên đời sống người dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh.