Giá sầu riêng tăng mạnh sau Tết là tín hiệu tích cực, tuy nhiên về dài hạn, sự phát triển của ngành hàng vẫn phụ thuộc vào quy hoạch và kiểm soát chất lượng.
Vị thế độc tôn và bước ngoặt căn cước điện tử
Những ngày đầu năm 2026, ngành nông sản Việt Nam chứng kiến một cơn sốt mang tên sầu riêng. Ngay sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, khi các vựa thu mua mở cửa trở lại, giá loại trái cây này đã lập tức nhảy vọt lên những cột mốc cao hiếm thấy.
Những ngày đầu năm 2026, ngành nông sản Việt Nam chứng kiến một cơn sốt mang tên sầu riêng
Trong bối cảnh các đối thủ cạnh tranh lớn như Thái Lan hay Malaysia đang ở giai đoạn đứt quãng về nguồn cung, sầu riêng Việt Nam đang tận hưởng vị thế một mình một chợ tại thị trường tỷ dân Trung Quốc. Tuy nhiên, đằng sau những con số lợi nhuận ấn tượng, các doanh nghiệp và chuyên gia vẫn đang phải đau đầu với bài toán làm sao để giữ vững đỉnh cao này một cách bền vững.
Cơn sốt giá hiện tại đến từ sự cộng hưởng của nhiều yếu tố thiên thời và địa lợi. Ông Hà Nguyễn Anh Thanh, Giám đốc Công ty R10Travel, phân tích rằng nguồn cung sầu riêng nghịch vụ thời điểm này gần như chỉ có tại Việt Nam. Bên cạnh đó, các yếu tố về thuế quan đang được siết chặt và công khai minh bạch hơn cũng vô tình đẩy mặt bằng giá xuất khẩu lên cao.
Đặc biệt, thị trường Trung Quốc đang bước vào cao điểm tiêu thụ cho các lễ hội đầu năm và rằm tháng Giêng, tạo nên một lực cầu bùng nổ trong khi nguồn cung nội địa vẫn còn hạn chế.
Năm 2026 cũng ghi nhận một bước tiến vượt bậc về tư duy làm nghề của doanh nghiệp Việt. Việc áp dụng căn cước điện tử mã QR truy xuất nguồn gốc cho từng trái sầu riêng đã đi vào chiều sâu thay vì chỉ là hình thức đối phó.
Các lô hàng đạt chuẩn GlobalGAP hoặc có mã vùng trồng uy tín hiện được săn đón như hàng VIP. Chính sự minh bạch hóa này đã giúp sầu riêng Việt Nam rũ bỏ hình ảnh nông sản giá rẻ, tự tin bước vào phân khúc cao cấp với giá bán tương xứng.
Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, ghi nhận những nỗ lực đáng kể của nông dân và doanh nghiệp trong việc khắc phục các lỗi kỹ thuật về dư lượng cadimi hay chất vàng ô.
Đây là những điểm nghẽn từng khiến ngành hàng này gặp khó trong quá khứ. Việc làm sạch hồ sơ chất lượng không chỉ giúp hàng hóa đi nhanh hơn qua các cửa khẩu mà còn là lời khẳng định về năng lực sản xuất chuyên nghiệp của nông nghiệp Việt Nam trước các tiêu chuẩn khắt khe của thế giới.
Áp lực từ diện tích nóng và nguy cơ dội chợ chính vụ
Dù đang tận hưởng kim ngạch xuất khẩu kỷ lục, nhưng nỗi lo về sự phát triển quá nóng đang hiện hữu rõ rệt. Tính đến cuối năm 2025, tổng diện tích sầu riêng cả nước đã vượt mốc 150.000 ha, gấp đôi so với quy hoạch ban đầu. Khi sầu riêng mang lại lợi nhuận quá lớn, nhiều nông dân đã bất chấp khuyến cáo để phá bỏ các loại cây trồng khác, thậm chí trồng trên những vùng đất không phù hợp.
Việc áp dụng căn cước điện tử mã QR truy xuất nguồn gốc cho từng trái sầu riêng đã đi vào chiều sâu thay vì chỉ là hình thức đối phó
Sự bùng nổ về diện tích làm dấy lên nỗi lo về tình trạng dội chợ khi vùng trồng Nam Bộ bước vào giai đoạn thu hoạch chính vụ từ tháng 4 tới. Các chuyên gia kinh tế cảnh báo rằng giá sầu riêng lập đỉnh hiện nay chỉ mang tính thời điểm.
Khi sản lượng tăng vọt vào mùa thuận, nếu không có chiến lược liên kết chuỗi tốt, bài toán được mùa mất giá có thể lặp lại. Hơn nữa, việc mở rộng diện tích quá nhanh thường đi kèm với hệ lụy về kỹ thuật, đặc biệt là tình trạng sượng trái do thời tiết thất thường, ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín thương hiệu quốc gia.
Mục tiêu kim ngạch 4 đến 4,5 tỷ USD trong năm 2026 là hoàn toàn khả thi nếu ngành hàng này thực hiện thành công việc tái cấu trúc. Thay vì chạy theo số lượng, việc chuẩn hóa vùng nguyên liệu và liên kết chặt chẽ giữa nhà vườn với các doanh nghiệp xuất khẩu lớn là con đường duy nhất để giữ giá ổn định.
Sầu riêng cần được đối xử như vua của các loại trái cây, không chỉ ở hương vị mà còn ở quy trình canh tác bền vững và kiểm soát chất lượng tuyệt đối từ trang trại đến bàn ăn.
Dự báo trong ngắn hạn, giá sầu riêng vẫn sẽ neo ở mức cao do nhu cầu đầu năm từ Trung Quốc vẫn rất lớn. Tuy nhiên, doanh nghiệp không nên quá vội mừng mà cần tranh thủ thời điểm này để củng cố hệ thống khách hàng, đầu tư vào công nghệ chế biến sâu để đa dạng hóa sản phẩm.
Chỉ khi chúng ta không còn phụ thuộc hoàn toàn vào việc bán trái tươi và không còn nơm nớp lo sợ mỗi khi chính vụ đến, lúc đó sầu riêng Việt Nam mới thực sự làm chủ được cuộc chơi trên thị trường toàn cầu.
Các chuyên gia và nhà quản lý cho rằng, trong bối cảnh sầu riêng đang có lợi thế về diện tích và giá trị xuất khẩu, để phát triển bền vững và ổn định lâu dài cần siết chặt chuẩn mã số vùng trồng, đồng thời tăng cường liên kết xuất khẩu.
Năm 2025, xuất khẩu rau quả Việt Nam ước đạt 8,59 tỷ USD, tăng gần 20%, trong đó sầu riêng đóng góp gần một nửa kim ngạch và giữ vai trò mặt hàng chủ lực.
Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và nhu cầu ngày càng khắt khe từ các thị trường quốc tế, ngành hàng sầu riêng tại Đồng bằng sông Cửu Long nói chung và Cần Thơ nói riêng đang đứng trước những cơ hội lớn song hành cùng vô vàn thách thức.
Cục Hải quan (Bộ Tài chính) có công văn số 6491/CHQ-GSQL gửi Chi cục Hải quan các khu vực yêu cầu tạo điều kiện và ưu tiên thực hiện thông quan ngay đối với hàng hóa xuất khẩu là nông, lâm, thủy sản, đặc biệt là sầu riêng.
Vừa qua, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam và Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) đã ký Nghị định thư về yêu cầu kiểm tra, kiểm dịch thực vật và an toàn thực phẩm đối với sầu riêng đông lạnh của Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc, mở đường cho việc xuất khẩu sầu riêng đông lạnh trong thời gian tới.
.jpg)
