Quảng Trị thúc đẩy du lịch nông thôn gắn OCOP

Hình thành nền tảng, từng bước định hình sản phẩm đặc thù

Trên địa bàn tỉnh Quảng Trị, những năm gần đây đã xuất hiện khá nhiều điểm du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng. Tuy nhiên, phần lớn các mô hình vẫn mang tính tự phát, quy mô nhỏ và chưa được công nhận chính thức.

Đến nay, toàn tỉnh mới có 3 điểm du lịch nông thôn được cơ quan quản lý nhà nước công nhận, gồm 2 điểm du lịch cộng đồng là Trằm Trà Lộc và Giếng cổ Gio An; cùng 1 điểm du lịch đạt OCOP hạng 3 sao là Lèn Chùa Ecostay.

Năm 2025, Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Trị đã tư vấn hoàn thiện hồ sơ đề nghị công nhận sản phẩm Khe Sanh Coffee tour, dự kiến sẽ được đánh giá trong quý II/2026. Đây được xem là một trong những sản phẩm mới có tiềm năng tạo dấu ấn trong phát triển du lịch nông nghiệp của địa phương.

Thời gian qua, các sở, ngành của tỉnh đã phối hợp triển khai nhiều hoạt động nhằm định hướng phát triển du lịch nông thôn theo hướng bài bản. Công tác rà soát quy hoạch được thực hiện, qua đó xác định rõ thế mạnh từng địa phương để xây dựng sản phẩm du lịch đặc thù, mang tính riêng có. Đồng thời, bản đồ du lịch nông thôn cũng từng bước được hình thành, chỉ ra các khu vực có khả năng phát triển sản phẩm đặc trưng, gắn với liên kết hình thành các tuyến du lịch.

Cùng với đó, việc khảo sát hoạt động du lịch nông thôn được triển khai nhằm đánh giá toàn diện thực trạng, từ đó đề xuất các mô hình phát triển phù hợp. Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức khoảng 10 lớp tập huấn nâng cao năng lực cho các chủ thể; tổ chức 5 đoàn đi học tập kinh nghiệm tại các địa phương có mô hình hiệu quả như Quảng Ngãi, Ninh Bình, Thái Nguyên, Tuyên Quang và Huế.

Ngoài ra, các hoạt động hỗ trợ truyền thông, quảng bá cũng được chú trọng thông qua việc xây dựng các video clip giới thiệu điểm đến, góp phần nâng cao nhận diện du lịch nông thôn của tỉnh.

Phát huy OCOP, mở rộng không gian trải nghiệm du lịch

Chương trình OCOP tại Quảng Trị đã có bước phát triển rõ nét, trở thành nền tảng quan trọng để gắn kết với du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng. Đến nay, toàn tỉnh có 349 sản phẩm OCOP được công nhận, trong đó có 3 sản phẩm đạt 5 sao, 42 sản phẩm đạt 4 sao và 304 sản phẩm đạt 3 sao, với sự tham gia của 215 chủ thể kinh tế.

Nhiều sản phẩm OCOP không chỉ dừng lại ở hàng hóa tiêu dùng mà đã từng bước trở thành quà tặng du lịch, sản phẩm trải nghiệm, góp phần quảng bá văn hóa bản địa. Tỉnh cũng định hướng hình thành các chuỗi liên kết giữa du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng với sản phẩm OCOP nhằm nâng cao giá trị gia tăng.

Thực tế đã xuất hiện những mô hình bước đầu cho hiệu quả tích cực. Điển hình như Khe Sanh Coffee tour, hình thành từ cuối năm 2024 và đến cuối tháng 2/2026 đã tổ chức được 25 tour trải nghiệm. Các điểm bán và không gian trải nghiệm OCOP cũng đã được hình thành tại nhiều điểm du lịch như động Phong Nha, biển Nhật Lệ, Lèn Chùa, Cự Nẫm, Khe Sanh, Thành Cổ Quảng Trị, Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Trường Sơn và khu di tích đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải.

Tuy nhiên, việc gắn kết giữa sản phẩm OCOP với du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng vẫn chưa đồng đều, chưa hình thành được nhiều mô hình có quy mô và sức lan tỏa lớn. Một số sản phẩm có chất lượng tốt nhưng mới dừng ở bán hàng, chưa phát triển thành sản phẩm trải nghiệm đặc sắc, chưa khai thác hiệu quả theo hướng quà tặng, quà lưu niệm phục vụ du khách.

Liên kết giữa các chủ thể OCOP với doanh nghiệp lữ hành, điểm du lịch còn hạn chế, khiến dư địa phát triển còn rất lớn.

Định hướng phát triển theo chuỗi giá trị, nâng cao tính bền vữ

Theo đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Trị, để thúc đẩy phát triển nông nghiệp gắn với du lịch, điều quan trọng là chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông thôn. Trong đó, OCOP được xác định là chương trình trọng tâm nhằm gia tăng giá trị, còn du lịch nông thôn cần phát triển theo hướng bền vững, đa giá trị, gắn với văn hóa, làng nghề, môi trường sinh thái và chuyển đổi số.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, các địa phương cần tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị, xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, bảo đảm sạch, an toàn và có khả năng truy xuất nguồn gốc. Đồng thời, cần nâng cao chất lượng sản phẩm OCOP không chỉ về nội dung mà cả hình thức như mẫu mã, bao bì, câu chuyện sản phẩm, sở hữu trí tuệ và khả năng tiếp cận thị trường.

Việc gắn sản phẩm với điểm đến cũng được nhấn mạnh, nhằm tạo ra trải nghiệm toàn diện cho du khách, từ tham quan vùng nguyên liệu, tìm hiểu quy trình chế biến đến thưởng thức ẩm thực và khám phá văn hóa bản địa.

Bên cạnh đó, cần tăng cường hỗ trợ các chủ thể OCOP về quản trị, marketing, thương mại điện tử và kỹ năng làm du lịch; đẩy mạnh xúc tiến thương mại, đưa sản phẩm OCOP vào các tour tuyến, điểm dừng chân, cơ sở lưu trú, nhà hàng và không gian trưng bày, qua đó từng bước định vị sản phẩm OCOP như quà tặng du lịch đặc trưng của địa phương.

Cơ quan quản lý cũng cần triển khai hiệu quả các chính sách hỗ trợ, lựa chọn đúng sản phẩm lợi thế để đầu tư trọng điểm, qua đó xây dựng thương hiệu bền vững.

Với những nền tảng đã hình thành cùng định hướng phát triển rõ ràng, Quảng Trị đang từng bước khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch nông thôn gắn với OCOP. Khi mỗi sản phẩm không chỉ là hàng hóa mà còn mang theo câu chuyện văn hóa, bản sắc và con người, đây sẽ là động lực quan trọng để địa phương phát triển kinh tế nông thôn theo hướng hiện đại, bền vững và giàu giá trị.